राज्यघटनेत मूलभूत कर्तव्यांचा केलेला समावेश लोकशाहीच्या यशासाठी कसा लाभदायक आहे ?
अ. जेव्हा राज्यघटना सामाजिक आणि आर्थिक परिवर्तनाचे उद्दिष्ट बाळगते तेंव्हा नागरिकांनी किमान शिस्त पाळली पाहिजे.
ब. राज्याच्या आणि व्यक्तींच्या कल्याणासाठी नागरिकांनी कर्तव्ये मान्य केली पाहिजेत.
क. ही कर्तव्ये मूलभूत हक्कांना पूरक आहेत.
ड. समावेशामुळे सुसंस्कृत समाजातील नागरिकामध्ये नागरी जाणीव विकसित होईल.
वरील विधानांपैकी कोणते बरोबर आहे/आहेत ?

The correct answer is Option D (All).

Key Points:
• Significance of Fundamental Duties (Article 51A):
• Background: Inserted by the 42nd Amendment Act 1976 on the recommendation of the Swaran Singh Committee.
• Civic Discipline & Transformation (a & b): In an emerging democracy aiming for socio-economic transformation, citizens must balance personal freedoms with civic discipline and constitutional responsibilities toward national development.
• Complementary to Rights (c): Rights and duties are correlative; enjoyment of rights requires the observance of duties toward fellow citizens and the nation.
• Promotion of Civic Sense (d): They serve as a constant reminder to refrain from anti-national behavior, preserve public property, and cultivate scientific temper and civic responsibility.
• Thus, all four statements are correct.
• Key Takeaway: Fundamental Duties complement Fundamental Rights, instill civic discipline, and support socio-economic development in a democracy.