घटनेमधे मूलभूत कर्तव्यांचा समावेश________च्या शिफारशीवरून करण्यात आला.
योग्य उत्तर पर्याय ४ (D) (स्वर्ण सिंग समिती) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• सरदार स्वर्ण सिंग समिती (1976): 1976 मध्ये तत्कालीन काँग्रेस सरकारने मूलभूत कर्तव्यांचा संविधानात समावेश करण्याची शिफारस करण्यासाठी सरदार स्वर्ण सिंग समिती स्थापन केली.
• 42 वी घटनादुरुस्ती कायदा, 1976: या समितीच्या शिफारशी स्वीकारून संसदेने 42 व्या घटनादुरुस्तीद्वारे राज्यघटनेत नवीन भाग IV-A आणि कलम 51A समाविष्ट करून 10 मूलभूत कर्तव्ये जोडली.
• न स्वीकारलेल्या शिफारशी: समितीने 8 कर्तव्यांची शिफारस केली होती आणि कर्तव्ये न पाळल्यास दंडाची शिक्षेची व कर भरण्याचे कर्तव्य समाविष्ट करण्याची शिफारस केली होती, परंतु सरकारने दंड आणि करविषयक तरतुदी वगळल्या.
• इतर समित्या:
• सरकारिया आयोग (1983): केंद्र-राज्य संबंधांच्या अभ्यासासाठी स्थापन झाला होता.
• जे. बी. कृपलानी: घटना समितीच्या मूलभूत हक्क उपसमितीचे अध्यक्ष होते.
• निष्कर्ष: स्वर्ण सिंग समितीच्या शिफारशीनुसार मूलभूत कर्तव्यांचा समावेश झाला.
• महत्त्वाची टीप: 1976 मध्ये सरदार स्वर्ण सिंग समितीच्या शिफारशीनुसार 42 व्या घटनादुरुस्तीद्वारे घटनेत मूलभूत कर्तव्यांचा (भाग IV-A) समावेश करण्यात आला.
The correct answer is Option D (Swaran Singh Committee).
Key Points:
• Swaran Singh Committee (1976): In 1976, the Congress Party government appointed the Sardar Swaran Singh Committee to make recommendations on Fundamental Duties.
• 42nd Constitutional Amendment Act, 1976: Accepting the committee's core proposals, Parliament enacted the 42nd Amendment, which added a new Part—Part IVA—and a single new article—Article 51A—incorporating 10 Fundamental Duties into the Constitution.
• Unaccepted Recommendations: The committee had recommended eight duties, and suggested penal provisions/punishment for non-compliance and a duty to pay taxes, but the Indira Gandhi government omitted these penalty clauses.
• Other Committees in Options:
• Sarkaria Commission (1983): Examined Centre-State relations.
• J.B. Kripalani: Chaired the Fundamental Rights Sub-Committee of the Constituent Assembly.
• Key Takeaway: Fundamental Duties were added to Part IVA (Article 51A) on the recommendation of the Swaran Singh Committee (1976).
या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'नागरिकत्व, मूलभूत हक्क, मार्गदर्शक तत्त्वे व मूलभूत कर्तव्ये (Citizenship, FRs, DPSP & Fundamental Duties)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
भारतीय नागरिकत्व (भाग २, कलम ५ ते ११): संपादन, समाप्ती, नागरिकत्व दुरुस्ती कायदा (CAA २०१९) व NRI/PIO/OCI संकल्पना
भारतीय राज्यघटनेच्या भाग २ (कलम ५ ते ११) मध्ये नागरिकत्वाविषयीच्या सर्व मूलभूत आणि तांत्रिक तरतुदी समाविष्ट आहेत. आधुनिक...
मूलभूत हक्क (भाग ३, कलम १२ ते ३० - भारताचा मॅग्नाकार्टा): समता, स्वातंत्र्य, शोषणाविरुद्ध, धर्मस्वातंत्र्य व शैक्षणिक हक्क
भारतीय राज्यघटनेच्या भाग ३ (कलम १२ ते ३५) ला 'भारताचा मॅग्नाकार्टा' (Magna Carta of India) म्हटले जाते. १२१५ मध्ये इंग्ल...
घटनात्मक उपाययोजनेचा हक्क (कलम ३२ व २२६): ५ रिट्स (प्राधिलेख) - बंदी प्रत्यक्षीकरण, परमादेश, प्रतिषेध, उत्प्रेषण व अधिकार पृच्छा
डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी संविधान सभेत विचारलेल्या एका ऐतिहासिक प्रश्नाला उत्तर देताना ठामपणे प्रतिपादन केले होते की, "ज...
मार्गदर्शक तत्त्वे - DPSP (भाग ४, कलम ३६ ते ५१): समाजवादी, गांधीवादी व उदारमतवादी तत्त्वे, समान नागरी कायदा (UCC) व खटले
भारतीय संविधानाच्या भाग ४ (कलम ३६ ते ५१) मध्ये राज्य धोरणाची मार्गदर्शक तत्त्वे (Directive Principles of State Policy -...
मूलभूत कर्तव्ये (भाग ४A, कलम ५१A): स्वर्णसिंग समिती, वर्मा समिती, ११ मूलभूत कर्तव्ये व घटनादुरुस्त्या
२६ जानेवारी १९५० रोजी अंमलात आलेल्या मूळ राज्यघटनेत मूलभूत कर्तव्यांचा समावेश नव्हता; केवळ नागरिकांचे मूलभूत हक्क आणि रा...
🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज
सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा
घटनेच्या कलम 16 संदर्भात खालील विधाने तपासा आणि उत्तराचा योग...
संसद सदस्याच्या राजकीय पक्षाच्या, इतर राजकीय पक्षाशी विलिनीक...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2012 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 भारतीय राज्यघटना (Indian Polity) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?