लोकसभेच्या सभापती बाबत खालील विधाने विचारात घ्या.
अ. जर तो सभागृहाचा सदस्य राहिला नाही तर त्यास आपले पद सोडावे लागते.
ब. त्याचे सभागृहाचे कामकाज सुरळीत चालविण्यासाठीचे अथवा सभागृहात सुव्यवस्था राखण्याबाबतचे वर्तनास केवळ सर्वोच्च न्यायालयात आव्हान देता येते.
क. सभागृहात हजर राहून मतदान करणाऱ्या सदस्यांच्या बहुमताने ठराव मंजूर करून त्यास पदावरून दूर करता येते.
ड. जेव्हा लोकसभा विसर्जित होते त्यावेळी तो पदावरून जात नाही, नवीन लोकसभेची बैठक होईपर्यंत तो पदावर असतो.
वरीलपैकी कोणती विधाने बिनचूक आहेत ?
लोकसभेच्या सभापती बाबत खालील विधाने विचारात घ्या.
अ. जर तो सभागृहाचा सदस्य राहिला नाही तर त्यास आपले पद सोडावे लागते.
ब. त्याचे सभागृहाचे कामकाज सुरळीत चालविण्यासाठीचे अथवा सभागृहात सुव्यवस्था राखण्याबाबतचे वर्तनास केवळ सर्वोच्च न्यायालयात आव्हान देता येते.
क. सभागृहात हजर राहून मतदान करणाऱ्या सदस्यांच्या बहुमताने ठराव मंजूर करून त्यास पदावरून दूर करता येते.
ड. जेव्हा लोकसभा विसर्जित होते त्यावेळी तो पदावरून जात नाही, नवीन लोकसभेची बैठक होईपर्यंत तो पदावर असतो.
वरीलपैकी कोणती विधाने बिनचूक आहेत ?
Consider the following statements regarding the speaker of Lok Sabha.
A. He has to vacate his office if he ceases to be a member of the house.
B. His conduct in regulating the procedure or maintaining order in the house can be challenged only in the Supreme Court of India.
C. He can be removed by a resolution passed by a majority of the members present and voting.
D. Whenever the Lok Sabha is dissolved, he does not vacate his office and continues till the newly-elected Lok Sabha meets.
Which of the statement/s given above is/are correct?
योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) (केवळ अ आणि ड) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• लोकसभा अध्यक्षांविषयी घटनात्मक तरतुदी:
• विधान 'अ' बरोबर आहे (अनुच्छेद ९४ अ): अध्यक्ष जर लोकसभेचा सदस्य राहिला नाही, तर त्याला आपले पद रिक्त करावे लागते.
• विधान 'ब' चूक आहे (अनुच्छेद १२२): संसदेच्या कामकाजाच्या पद्धती किंवा सुव्यवस्था राखण्याबाबतच्या अध्यक्षांच्या अधिकारांवर कोणत्याही न्यायालयात (सर्वोच्च न्यायालयासह) प्रश्नचिन्ह उपस्थित करता येत नाही.
• विधान 'क' चूक आहे (अनुच्छेद ९४ क): अध्यक्षांना पदावरून दूर करण्यासाठी हजर व मतदान करणाऱ्यांचे बहुमत चालत नाही; तर लोकसभेच्या 'तत्कालीन सर्व सदस्यांच्या बहुमताने' (Effective Majority) ठराव मंजूर करावा लागतो (१४ दिवसांची पूर्वसूचना देऊन).
• विधान 'ड' बरोबर आहे (अनुच्छेद ९४ मधील परंतुक): लोकसभा विसर्जित झाली तरी अध्यक्ष पद रिक्त होत नाही, तो नव्याने निवडून आलेल्या लोकसभेच्या पहिल्या बैठकीपर्यंत पदावर राहतो.
• महत्त्वाची टीप: लोकसभा विसर्जित झाल्यानंतरही नवीन सभागृहाच्या पहिल्या बैठकीपर्यंत अध्यक्ष पदावर कायम राहतात.
The correct answer is Option C (Only A and D).
Key Points:
• Provisions regarding Speaker of Lok Sabha:
• Statement A is correct (Article 94a): The Speaker vacates office if he ceases to be a member of the Lok Sabha.
• Statement B is incorrect (Article 122): Courts (including the Supreme Court) are barred from inquiring into proceedings of Parliament on grounds of irregularity of procedure. Speaker's conduct in regulating procedure/order is not subject to court jurisdiction.
• Statement C is incorrect (Article 94c): The Speaker is removed by an effective majority (a majority of all the then members of the House), not merely members present and voting, after a mandatory 14-day prior notice.
• Statement D is correct (Article 94 proviso 2): Whenever the Lok Sabha is dissolved, the Speaker does not vacate his office until immediately before the first meeting of the newly elected Lok Sabha.
• Key Takeaway: Speaker vacates office on ceasing membership and continues post-dissolution until the new Lok Sabha convenes.
या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'नागरिकत्व, मूलभूत हक्क, मार्गदर्शक तत्त्वे व मूलभूत कर्तव्ये (Citizenship, FRs, DPSP & Fundamental Duties)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
भारतीय नागरिकत्व (भाग २, कलम ५ ते ११): संपादन, समाप्ती, नागरिकत्व दुरुस्ती कायदा (CAA २०१९) व NRI/PIO/OCI संकल्पना
भारतीय राज्यघटनेच्या भाग २ (कलम ५ ते ११) मध्ये नागरिकत्वाविषयीच्या सर्व मूलभूत आणि तांत्रिक तरतुदी समाविष्ट आहेत. आधुनिक...
मूलभूत हक्क (भाग ३, कलम १२ ते ३० - भारताचा मॅग्नाकार्टा): समता, स्वातंत्र्य, शोषणाविरुद्ध, धर्मस्वातंत्र्य व शैक्षणिक हक्क
भारतीय राज्यघटनेच्या भाग ३ (कलम १२ ते ३५) ला 'भारताचा मॅग्नाकार्टा' (Magna Carta of India) म्हटले जाते. १२१५ मध्ये इंग्ल...
घटनात्मक उपाययोजनेचा हक्क (कलम ३२ व २२६): ५ रिट्स (प्राधिलेख) - बंदी प्रत्यक्षीकरण, परमादेश, प्रतिषेध, उत्प्रेषण व अधिकार पृच्छा
डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी संविधान सभेत विचारलेल्या एका ऐतिहासिक प्रश्नाला उत्तर देताना ठामपणे प्रतिपादन केले होते की, "ज...
मार्गदर्शक तत्त्वे - DPSP (भाग ४, कलम ३६ ते ५१): समाजवादी, गांधीवादी व उदारमतवादी तत्त्वे, समान नागरी कायदा (UCC) व खटले
भारतीय संविधानाच्या भाग ४ (कलम ३६ ते ५१) मध्ये राज्य धोरणाची मार्गदर्शक तत्त्वे (Directive Principles of State Policy -...
मूलभूत कर्तव्ये (भाग ४A, कलम ५१A): स्वर्णसिंग समिती, वर्मा समिती, ११ मूलभूत कर्तव्ये व घटनादुरुस्त्या
२६ जानेवारी १९५० रोजी अंमलात आलेल्या मूळ राज्यघटनेत मूलभूत कर्तव्यांचा समावेश नव्हता; केवळ नागरिकांचे मूलभूत हक्क आणि रा...
🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज
सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा
भारतीय संविधानाने अखिल भारतीय सेवा निर्माण करण्याचा अधिकार क...
स्थापनेच्या तारखेप्रमाणे उच्च न्यायालयांचा चढता क्रम लावा. अ...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2024 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 भारतीय राज्यघटना (Indian Polity) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?
