#19📅 MPSC Rajyaseva Mains P2 2024 Official Question Paper(2024) +1 गुण

मालमत्तेचा अधिकार हा कायदेशीर हक्क यासंदर्भात खालीलपैकी कोणती विधान/ने बरोबर आहेत ?
अ. संसदेच्या सामान्य कायद्याद्वारे हा अधिकार नियमित, कमी, रद्द किंवा सुधारीत केला जावू शकतो.
ब. ते कार्यकारी मंडळाच्या कारवाईपासून खाजगी मालमत्तेचे संरक्षण करते.
क. ते कायदे मंडळाच्या कारवाईपासून खाजगी मालमत्तेचे संरक्षण करते.

Consider the following statements about right to property as a legal right. Select the correct statements.
A. It can be regulated, curtailed, abridged or modified by an ordinary law of parliament.
B. It protects private property against executive action.
C. It protects private property against legislative action.

पर्याय (Options):
a
फक्त अ, ब
Only A, B
✓ योग्य उत्तर
b
फक्त ब, क
Only B, C
c
फक्त अ
Only A
d
फक्त क
Only C
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय a
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय १ (A) (फक्त अ, ब) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• कलम ३००-अ अंतर्गत मालमत्तेच्या कायदेशीर हक्काचे स्वरूप:
• ४४ व्या घटनादुरुस्ती कायदा, १९७८ द्वारे मालमत्तेचा हक्क मूलभूत हक्कांमधून (कलम १९(१)(f) व कलम ३१) वगळून भाग १२ मधील कलम ३००-अ अन्वये केवळ कायदेशीर/घटनात्मक हक्क बनवण्यात आला.
• विधान 'अ' बरोबर आहे: कायदेशीर हक्क असल्याने संसदेच्या साध्या कायद्याद्वारे त्याचे नियमन, कपात किंवा दुरुस्ती केली जाऊ शकते.
• विधान 'ब' बरोबर आहे: हे कार्यकारी मंडळाच्या (Executive) मनमानी कारवाईपासून खाजगी मालमत्तेचे संरक्षण करते (कायद्याच्या अधिकाराशिवाय मालमत्ता काढून घेता येत नाही).
• विधान 'क' चूक आहे: हे विधिमंडळाच्या (Legislative) कायद्याविरुद्ध संरक्षण देत नाही; विधिमंडळ कायदा करून सार्वजनिक हेतूसाठी मालमत्ता संपादित करू शकते.
• *निष्कर्ष: * फक्त अ आणि ब बरोबर आहेत.
• महत्त्वाची टीप: कलम ३००-अ अन्वये मालमत्तेचा हक्क कार्यकारी मंडळाच्या मनमानी कारवाईविरुद्ध संरक्षण देतो, विधिमंडळाच्या कायद्याविरुद्ध नाही.

The correct answer is Option A (Only A, B).

Key Points:
• Status of Right to Property under Article 300A (Part XII):
• The 44th Constitutional Amendment Act, 1978 repealed Right to Property from Fundamental Rights (Article 19(1)(f) and Article 31) and made it a constitutional/legal right under Article 300A.
• Statement A is correct: As a legal right, it can be regulated, abridged, curtailed, or modified by an ordinary law of Parliament without requiring a constitutional amendment.
• Statement B is correct: It protects private property against arbitrary executive action (the executive cannot deprive anyone of property without authority of law).
• Statement C is incorrect: It does not protect against legislative action; the legislature is competent to enact laws to acquire private property for public purpose.
• Key Takeaway: Article 300A protects property against arbitrary executive action, not against valid legislative enactment.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'नागरिकत्व, मूलभूत हक्क, मार्गदर्शक तत्त्वे व मूलभूत कर्तव्ये (Citizenship, FRs, DPSP & Fundamental Duties)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

भारतीय नागरिकत्व (भाग २, कलम ५ ते ११): संपादन, समाप्ती, नागरिकत्व दुरुस्ती कायदा (CAA २०१९) व NRI/PIO/OCI संकल्पना

भारतीय राज्यघटनेच्या भाग २ (कलम ५ ते ११) मध्ये नागरिकत्वाविषयीच्या सर्व मूलभूत आणि तांत्रिक तरतुदी समाविष्ट आहेत. आधुनिक...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 28 मि. वाचन

मूलभूत हक्क (भाग ३, कलम १२ ते ३० - भारताचा मॅग्नाकार्टा): समता, स्वातंत्र्य, शोषणाविरुद्ध, धर्मस्वातंत्र्य व शैक्षणिक हक्क

भारतीय राज्यघटनेच्या भाग ३ (कलम १२ ते ३५) ला 'भारताचा मॅग्नाकार्टा' (Magna Carta of India) म्हटले जाते. १२१५ मध्ये इंग्ल...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

घटनात्मक उपाययोजनेचा हक्क (कलम ३२ व २२६): ५ रिट्स (प्राधिलेख) - बंदी प्रत्यक्षीकरण, परमादेश, प्रतिषेध, उत्प्रेषण व अधिकार पृच्छा

डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी संविधान सभेत विचारलेल्या एका ऐतिहासिक प्रश्नाला उत्तर देताना ठामपणे प्रतिपादन केले होते की, "ज...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

मार्गदर्शक तत्त्वे - DPSP (भाग ४, कलम ३६ ते ५१): समाजवादी, गांधीवादी व उदारमतवादी तत्त्वे, समान नागरी कायदा (UCC) व खटले

भारतीय संविधानाच्या भाग ४ (कलम ३६ ते ५१) मध्ये राज्य धोरणाची मार्गदर्शक तत्त्वे (Directive Principles of State Policy -...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 22 मि. वाचन

मूलभूत कर्तव्ये (भाग ४A, कलम ५१A): स्वर्णसिंग समिती, वर्मा समिती, ११ मूलभूत कर्तव्ये व घटनादुरुस्त्या

२६ जानेवारी १९५० रोजी अंमलात आलेल्या मूळ राज्यघटनेत मूलभूत कर्तव्यांचा समावेश नव्हता; केवळ नागरिकांचे मूलभूत हक्क आणि रा...

वाचा➔
१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2024 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔