#80📅 MPSC Rajyaseva Mains P4 2021 Official Question Paper(2021) +1 गुण

के.व्ही.आय.सी. जैव वायू प्रकल्पाचे फायदे असे आहेत :
(a) स्वच्छ आणि उच्च उष्मांक इंधन पुरवठा.
(b) अनएरोबीकरित्या पचलेली स्लरी देते.
(c) जंगलाचा नाश कमी करते.
(d) नाईट सॉईलचा रोगजनक भार कमी करते.
वरीलपैकी कोणते/ती विधान/ने योग्य आहे/आहेत ?
(1) (a), (b) आणि (d)
(2) (b), (c) आणि (d)
(3) (a), (b), (c) आणि (d)
(4) (a), (b) आणि (c)

Benefits of KVIC biogas plant are:
(a) Supplies clean and high calorific fuel.
(b) Provides anaerobically digested slurry.
(c) Reduces the destruction of forests.
(d) Reduces the pathogenic load of night soil.
Which of the above statement/s is/are correct?
(1) (a), (b) and (d)
(2) (b), (c) and (d)
(3) (a), (b), (c) and (d)
(4) (a), (b) and (c)

पर्याय (Options):
a
(a), (b) आणि (d)
(a), (b) and (d)
b
(b), (c) आणि (d)
(b), (c) and (d)
c
(a), (b), (c) आणि (d)
(a), (b), (c) and (d)
✓ योग्य उत्तर
d
(a), (b) आणि (c)
(a), (b) and (c)
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय c
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) ((a), (b), (c) आणि (d)) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• KVIC बायोगॅस संयंत्र: खादी आणि ग्रामोद्योग आयोगाने (KVIC) १९६२ मध्ये तरंगणाऱ्या लोखंडी ड्रमच्या (Floating Drum) बायोगॅस मॉडेलची निर्मिती केली.
• प्रकल्पाचे सर्वसमावेशक फायदे:
• स्वच्छ व उच्च उष्मांक इंधन: धूरमुक्त व सुमारे २० MJ/m³ उष्मांक असलेले स्वयंपाकाचे गॅस इंधन मिळते (विधान a).
• दर्जेदार सेंद्रिय स्लरी: पचनानंतर बाहेर पडणारी स्लरी ही नत्र, स्फुरद व पालाशयुक्त (NPK) उत्कृष्ट खत म्हणून वापरता येते (विधान b).
• वनतोड रोखणे: जळाऊ लाकडाची गरज कमी झाल्याने ग्रामीण भागातील जंगलतोड मोठ्या प्रमाणात थांबते (विधान c).
• रोगजंतूंचा नाश: मानवी विष्ठा (Night soil) बायोगॅसमध्ये वापरल्यास विनॉक्सी प्रक्रियेत जंतू आणि अंडी नष्ट होऊन स्वच्छता राखली जाते (विधान d).
• आयोगाची अंतिम उत्तरतालिका: वरील सर्व विधाने बरोबर असल्याने पर्याय क्र. (३) हे अधिकृत अचूक उत्तर आहे.
• महत्त्वाची टीप: KVIC बायोगॅस प्रकल्प स्वच्छ इंधन व खत पुरवतो, जंगलांचे संरक्षण करतो आणि विष्ठेतील रोगजंतू नष्ट करून स्वच्छता राखतो.

The correct answer is Option C ((a), (b), (c) and (d)).

Key Points:
• KVIC Floating Drum Biogas Plant: Developed by the Khadi and Village Industries Commission (KVIC) in 1962, featuring a floating mild-steel gas holder over a digester pit.
• Comprehensive Benefits:
• Clean Fuel: Supplies smokeless, high-calorific fuel gas (~20 MJ/m³) replacing firewood and dung cakes (Statement a).
• Nutrient-Rich Slurry: The digested effluent slurry is weed-free, odorless, and enriched with nitrogen and phosphorus (NPK) for agricultural application (Statement b).
• Forest Conservation: Eliminates the reliance on firewood, directly curbing deforestation in rural belts (Statement c).
• Sanitation Enhancement: When integrated with community toilets/night soil, anaerobic digestion kills helminth eggs and pathogenic microorganisms (Statement d).
• Official Key: All four statements are correct, confirming Option (3).
• Key Takeaway: The KVIC biogas model delivers high-calorific clean fuel, enriched digested slurry, prevents deforestation, and treats human waste safely.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'पोषण, जीवनसत्त्वे, मानवी रोग, लसीकरण व आरोग्यशास्त्र (Nutrition, Vitamins & Human Diseases)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

पोषणशास्त्र: कर्बोदके, प्रथिने, मेद, जीवनसत्त्वे (Vitamins A, B, C, D, E, K), खनिजे व अभावजन्य आजार (Nutrition)

पोषणशास्त्र: कर्बोदके, प्रथिने, मेद, जीवनसत्त्वे (Vitamins A, B, C, D, E, K), खनिजे व अभावजन्य आजार (Nutrition) या घटकाम...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

मानवी संसर्गजन्य व असंसर्गजन्य रोग: जीवाणू, विषाणू, आदिजीव, बुरशीजन्य रोग, निदान चाचण्या व लस (Human Diseases)

मानवी संसर्गजन्य व असंसर्गजन्य रोग: जीवाणू, विषाणू, आदिजीव, बुरशीजन्य रोग, निदान चाचण्या व लस (Human Diseases) या घटकामध...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 15 मि. वाचन

सूक्ष्मजीवशास्त्र व रोगप्रतिकारशक्ती: जिवाणू, विषाणू, कवक, जन्मजात व उपार्जित प्रतिकारशक्ती, प्रतिपिंडे व अँटीबायोटिक्स (Microbiology & Immunity)

सूक्ष्मजीव वर्गीकरण, विषाणू रचना, जन्मजात व उपार्जित प्रतिकारशक्ती, प्रतिपिंडांचे प्रकार (IgG, IgA, IgM, IgE), सक्रिय-नि...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 15 मि. वाचन

राष्ट्रीय लसीकरण वेळापत्रक (UIP २०२६): BCG, OPV, Pentavalent, Rotavirus, MR, Td व विशेष लसी (National Immunization Schedule 2026)

आरोग्य मंत्रालयाचे २०२६ मधील अधिकृत लसीकरण वेळापत्रक, जन्म ते १६ वर्षांपर्यंतच्या लसी, गर्भवती महिलांसाठी Td लस आणि मिशन...

वाचा➔
🔥 संपूर्ण तयारी८०% सवलत (फक्त ₹९९)

MPSC Group B / Rajyaseva संपूर्ण टेस्ट सिरीज २०२६ — सर्व पेपर्स व स्पष्टीकरण!

१००+ फुल-लेंथ सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक, मागील सर्व प्रश्नपत्रिका आणि सविस्तर स्पष्टीकरणासह.

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P4 2021 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔

📚 सामान्य विज्ञान (General Science) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)

सर्व पहा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔