प्रतिपादन (A): सर्वोच्च न्यायालय आणि उच्च न्यायालये हेबियस कॉर्पस रिट (प्राधिलेख) निर्गमित करू शकतात.
कारण (R) : सर्वोच्च न्यायालय आणि उच्च न्यायालये दोन्हींना रिट निर्गमित करण्याचा समान अधिकार आहे.
प्रतिपादन (A): सर्वोच्च न्यायालय आणि उच्च न्यायालये हेबियस कॉर्पस रिट (प्राधिलेख) निर्गमित करू शकतात.
कारण (R) : सर्वोच्च न्यायालय आणि उच्च न्यायालये दोन्हींना रिट निर्गमित करण्याचा समान अधिकार आहे.
Assertion (A): The Supreme Court and High Courts can issue writs such as Habeas Corpus.
Reason (R): Both the Supreme Court and High Courts have writ jurisdiction and it is the same.
योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) (A बरोबर आहे, R बरोबर नाही.) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• घटनात्मक तरतुदी: संविधानाच्या कलम 32 नुसार सर्वोच्च न्यायालय केवळ मूलभूत हक्कांच्या अंमलबजावणीसाठी प्राधिलेख (Writs) जारी करू शकते. तर कलम 226 अन्वये उच्च न्यायालये मूलभूत हक्कांसह 'इतर कोणत्याही कायदेशीर हेतूसाठी' प्राधिलेख जारी करू शकतात.
• प्रतिपादन (A) ची सत्यता: प्रतिपादन (A) पूर्णपणे सत्य आहे, कारण सर्वोच्च न्यायालय आणि उच्च न्यायालये दोन्हींना देहोपस्थिती (Habeas Corpus) सह सर्व पाच प्रकारचे प्राधिलेख काढण्याचा अधिकार आहे.
• कारण (R) चे विश्लेषण: कारण (R) मध्ये म्हटले आहे की 'दोन्हींना रिट निर्गमित करण्याचा समान अधिकार आहे', जे पूर्णपणे चुकीचे आहे. उच्च न्यायालयाचे प्राधिलेख अधिकारक्षेत्र सर्वोच्च न्यायालयापेक्षा अधिक व्यापक आहे. तसेच कलम 32 हा स्वतः एक मूलभूत हक्क आहे, तर कलम 226 हा उच्च न्यायालयाचा स्वेच्छानिर्णयाचा अधिकार आहे.
• निष्कर्ष: त्यामुळे प्रतिपादन (A) बरोबर आहे, परंतु कारण (R) चूक आहे.
• महत्त्वाची टीप: कलम 226 अंतर्गत उच्च न्यायालयाचे प्राधिकार क्षेत्र कलम 32 अंतर्गत सर्वोच्च न्यायालयापेक्षा व्यापक असून दोन्हीचे अधिकार समान नाहीत.
The correct answer is Option C (A is true, R is false.).
Key Points:
• Writ Powers Under the Constitution: Under Article 32, the Supreme Court can issue writs (Habeas Corpus, Mandamus, Prohibition, Quo Warranto, Certiorari) solely for the enforcement of Fundamental Rights. Under Article 226, High Courts can issue these writs for Fundamental Rights as well as 'for any other purpose' (ordinary legal rights).
• Assertion (A) Analysis: Assertion (A) is completely true as both the Supreme Court and High Courts have powers to issue Habeas Corpus to protect personal liberty against unlawful detention.
• Reason (R) Analysis: Reason (R) states that their writ jurisdiction is 'the same', which is constitutionally false. The High Court's writ jurisdiction under Article 226 is broader than that of the Supreme Court under Article 32. Furthermore, Article 32 itself is a Fundamental Right, whereas Article 226 is a discretionary constitutional remedy.
• Key Result: A is true, but R is false.
• Key Takeaway: High Court's writ jurisdiction under Article 226 is wider than the Supreme Court's under Article 32 as it extends to ordinary legal rights.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'राज्यघटनेची निर्मिती, स्रोत, सरनामा व परिशिष्टे (Constitutional Framework & Features)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
संविधान सभेची निर्मिती, कामकाज, मसुदा समिती व राज्यघटना स्वीकृती
भारतीय संविधान हे भारताच्या सार्वभौमत्वाचे आणि लोकशाहीचे सर्वोच्च प्रतीक आहे. स्वतंत्र भारतासाठी स्वतःची एक स्वतंत्र घटन...
भारतीय राज्यघटनेचे आंतरराष्ट्रीय स्रोत व भारत सरकार कायदा १९३५
भारतीय राज्यघटना ही केवळ उसनवारी नसून जगातील सर्वोत्कृष्ट लोकशाही मूल्यांचे भारतीय परिस्थितीनुसार केलेले सुंदर 'तुलनात्म...
भारतीय संविधानाचा सरनामा (Preamble): तत्त्वे, उद्दिष्टे, ४२ वी घटनादुरुस्ती व सर्वोच्च न्यायालयाचे ऐतिहासिक खटले
भारतीय संविधानाचा सरनामा (Preamble / प्रास्ताविका / उद्देशिका) म्हणजे राज्यघटनेचे ओळखपत्र (Identity Card of the Constitu...
भारतीय राज्यघटनेतील सर्व १२ परिशिष्टे (Schedules १ ते १२): संपूर्ण विश्लेषण व महत्त्वाच्या घटनादुरुस्त्या
२६ जानेवारी १९५० रोजी मूळ राज्यघटनेत ८ परिशिष्टे (Schedules) होती. त्यानंतर विविध घटनादुरुस्त्यांद्वारे आणखी ४ परिशिष्टे...
या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
प्रतिपादन (A): मार्गदर्शक तत्त्वांची अंमलबजावणी न झाल्यास न्...
प्रतिपादन (A) : अर्थ विधेयक हे प्रथम लोकसभेत मांडले जाते. का...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2012 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 भारतीय राज्यघटना (Indian Polity) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?