प्रतिपादन (A) : अर्थ विधेयक हे प्रथम लोकसभेत मांडले जाते.
कारण (R) : लोकसभेच्या सभापतींना, एखादे विधेयक हे अर्थ विधेयक आहे की नाही, हे ठरविण्याचा अंतिम अधिकार आहे.
प्रतिपादन (A) : अर्थ विधेयक हे प्रथम लोकसभेत मांडले जाते.
कारण (R) : लोकसभेच्या सभापतींना, एखादे विधेयक हे अर्थ विधेयक आहे की नाही, हे ठरविण्याचा अंतिम अधिकार आहे.
Assertion (A): A money bill is first introduced in the Lok Sabha.
Reason (R): The Speaker of Lok Sabha has the final authority to decide whether a bill is a Money Bill or not.
योग्य उत्तर पर्याय २ (B) (A आणि R बरोबर आहेत, परंतू R हे A चे बरोबर स्पष्टीकरण नाही.) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• कलम 109 - धन विधेयकाची प्रक्रिया: संविधानाच्या कलम 109(1) अन्वये अर्थ विधेयक (Money Bill) राज्यसभेत मांडता येत नाही; ते राष्ट्रपतींच्या पूर्वशिफारशीने केवळ लोकसभेतच प्रथम मांडले जाऊ शकते.
• कलम 110 - सभापतींचे अधिकार: कलम 110(3) नुसार एखादे विधेयक हे अर्थ विधेयक आहे किंवा नाही याबाबत वाद निर्माण झाल्यास लोकसभा अध्यक्षांचा (Speaker) निर्णय अंतिम व निर्णायक असतो.
• विधानांचे विश्लेषण: प्रतिपादन (A) सत्य आहे कारण वित्तीय उत्तरदायित्वासाठी लोकप्रतिनिधींचे सभागृह अग्रस्थानी असते. कारण (R) देखील संविधानानुसार स्वतंत्रपणे सत्य आहे.
• स्पष्टीकरण: अर्थ विधेयक लोकसभेत मांडले जाण्याचे मूळ कारण जनतेच्या प्रत्यक्ष सभागृहाचे वित्तीय नियंत्रण हे आहे, अध्यक्षांचे प्रमाणीकरण हे त्याचे मूळ कारण नाही. त्यामुळे R हे A चे अचूक स्पष्टीकरण नाही.
• महत्त्वाची टीप: कलम 109 नुसार धन विधेयक केवळ लोकसभेत मांडले जाते आणि कलम 110(3) नुसार त्यावर लोकसभा अध्यक्षांचा निर्णय अंतिम असतो.
The correct answer is Option B (Both A and R are true, but R is not the correct explanation of A.).
Key Points:
• Article 109 & Money Bills: Under Article 109(1), a Money Bill shall not be introduced in the Council of States (Rajya Sabha). It can only be introduced in the Lok Sabha on the prior recommendation of the President.
• Speaker's Authority under Article 110: Under Article 110(3), if any question arises whether a Bill is a Money Bill or not, the decision of the Speaker of the Lok Sabha is final and conclusive.
• Evaluation: Assertion (A) is true because Money Bills reflect executive financial accountability directly to the directly-elected house. Reason (R) is also an accurate statement of constitutional law under Article 110(3).
• Causal Link: The bill is introduced in the Lok Sabha because Lok Sabha represents the people who pay taxes (popular democratic representation), not because the Speaker certifies it. Hence, both A and R are true, but R is not the correct explanation of A.
• Key Takeaway: Money Bills originate only in Lok Sabha (Article 109), and the Speaker's certification under Article 110 is final.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'राज्य शासन: राज्यपाल, मुख्यमंत्री, राज्य मंत्रिमंडळ व विधिमंडळ (State Executive & Legislature)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
राज्यपाल (कलम १५३ ते १६१): नेमणूक, मर्जीचे तत्त्व, स्वेच्छाधीन अधिकार, वटहुकूम (कलम २१३) व दयेचा अधिकार
भारतीय राज्यघटनेच्या भाग ६ (प्रकरण २: कलम १५३ ते १६७) मध्ये घटकराज्यांच्या कार्यकारी मंडळाची तरतूद आहे. राज्य कार्यकारी...
मुख्यमंत्री, राज्य मंत्रिमंडळ व राज्य विधिमंडळ (विधानसभा व विधानपरिषद): रचना, अधिकार व कलम ३७१(२) विशेष तरतुदी
भारतीय संविधानाच्या भाग ६ (कलम १६३ ते २१२) मध्ये घटकराज्यांची शासनप्रणाली विहित करण्यात आली आहे. केंद्राप्रमाणेच राज्यां...
महाराष्ट्र राज्य शासन व प्रशासन: विधानसभा (२८८), विधानपरिषद (७८), कलम ३७१(२), MPSC व स्थानिक स्वराज्य संस्था
महाराष्ट्र राज्य शासन व प्रशासनाचे सर्वसमावेशक विश्लेषण: विधानसभा (२८८ जागा, SC २९, ST २५), विधानपरिषद (७८ जागांची रचना...
या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
प्रतिपादन (A): सर्वोच्च न्यायालय आणि उच्च न्यायालये हेबियस क...
राज्य विधानमंडळाने मान्य केलेले सर्वसाधारण विधेयक जेव्हा राज...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2012 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 भारतीय राज्यघटना (Indian Polity) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?