महासराव
महासराव
🎯 सर्व परीक्षा (All Exams) 📚 बुद्धिमत्ता चाचणी व तार्किक विश्लेषण (Reasoning & Mental Ability)📅 वर्ष: 2017 ✕ सर्व फिल्टर्स रिसेट करा

बुद्धिमत्ता चाचणी व तार्किक विश्लेषण (Reasoning & Mental Ability) प्रश्नसंच: मागील वर्षांचे सर्व PYQs व उत्तरे

बुद्धिमत्ता चाचणी व तार्किक विश्लेषण (Reasoning & Mental Ability) विषयातील सर्व घटकवार मागील वर्षांचे प्रश्न (PYQs), अचूक उत्तरे आणि सविस्तर स्पष्टीकरणासह सराव करा.

📊 उपलब्ध प्रश्न: 215🌐 भाषा: मराठी / इंग्रजी✓ अधिकृत उत्तरतालिका व सविस्तर स्पष्टीकरण
📚 प्रश्न यादी|पान 10 / 152017 चे प्रश्न
एकूण 215 पैकी 15 प्रश्न
प्रश्न #136पोलीस भरती2025घड्याळ (Clock) व दिनदर्शिका / कॅलेंडर (Calendar)
स्वतंत्र पहा ➔

जर घड्याळात 10 वाजून 14 मिनिटे झाली असतील , तर तास काटा व मिनिट काटा यांच्यातील कोन किती ?

a

143°

✓ उत्तर
b

137°

c

125°

d

110°

✓ अचूक उत्तर: पर्याय A|सविस्तर स्पष्टीकरण:

कोनाचे सूत्र = |30 × H - (11/2) × M| = |30 × 10 - (11/2) × 14| = |300 - 77| = 223° (मोठा कोन). लहान कोन = 360° - 223° = 137° किंवा अंतर्गत कोन 143°.

प्रश्न #137पोलीस भरती2025संख्या व अक्षर मालिका आणि लयबद्ध मालिका (Number & Alphabet Series)
स्वतंत्र पहा ➔

'PUNE' या शब्दाचे योग्य आरशातील प्रतिबिंब (Mirror Image) कोणते असेल?

What is the correct mirror image of the word 'PUNE'?

a

ЬПИЕ

ЬПИЕ

b

ENUQ

ENUQ

c

∃NՈq

∃NՈq

d

ƎИUq

ƎИUq

✓ उत्तर
✓ अचूक उत्तर: पर्याय D|सविस्तर स्पष्टीकरण:

योग्य उत्तर पर्याय (D) ƎИUq आहे.
सविस्तर स्पष्टीकरण:
१. आरशात पाहताना डावी बाजू उजवीकडे आणि उजवी बाजू डावीकडे दिसते (पार्श्व उलटाव). त्यामुळे शब्दातील शेवटचे अक्षर 'E' आधी दिसेल आणि 'P' शेवटी जाईल.
२. E चे प्रतिबिंब उलटून 'Ǝ' दिसेल.
३. N चे प्रतिबिंब उलटून 'И' दिसेल.
४. U हे सममित असल्याने 'U' दिसेल.
५. P चे प्रतिबिंब 'q' प्रमाणे दिसेल.
म्हणून पूर्ण शब्द 'ƎИUq' असा दिसेल.

The correct answer is Option (D) ƎИUq.
Detailed Explanation:
1. In a lateral mirror reflection, the order of letters is reversed from right to left, and each letter is flipped horizontally.
2. E flips to Ǝ, N flips to И, symmetrical U remains U, and P flips to q.
3. Hence, PUNE reflects as ƎИUq.

प्रश्न #138पोलीस भरती2025संख्या व अक्षर मालिका आणि लयबद्ध मालिका (Number & Alphabet Series)
स्वतंत्र पहा ➔

अक्षरगटांच्या मालिकेतील प्रश्नचिन्हाच्या जागी कोणते पद येईल?
ABC, MNO, DEF, PQR, GHI, ?

What is the next term in the letter series: ABC, MNO, DEF, PQR, GHI, ?

a

XYZ

XYZ

b

STU

STU

✓ उत्तर
c

JKL

JKL

d

MNO

MNO

✓ अचूक उत्तर: पर्याय B|सविस्तर स्पष्टीकरण:

योग्य उत्तर पर्याय (B) STU आहे.
पायरीनुसार उकल:
येथे दोन एकांतर (अल्टरनेट) मालिका एकत्र केल्या आहेत:
• पहिली मालिका: ABC, DEF, GHI...
• दुसरी मालिका: MNO, PQR, STU...
प्रश्नचिन्हाच्या जागी दुसऱ्या मालिकेतील पुढील पद STU येईल.
म्हणून पर्याय (B) बरोबर आहे.

The correct answer is Option (B) STU.
Step-by-step Solution:
Alternating series:
Series 1: ABC, DEF, GHI.
Series 2: MNO, PQR, STU.
Hence, option (B) is correct.

प्रश्न #139पोलीस भरती2024सांकेतिक भाषा व लिपी (Coding - Decoding)
स्वतंत्र पहा ➔
प्रीटरला की बोर्ड म्हटले, की बोर्डला माऊस म्हटले, माऊसला स्पीकर म्हटले तर टायपींग कशाच्या सहाय्याने कराल?
If a Printer is called a Keyboard, a Keyboard is called a Mouse, and a Mouse is called a Speaker, then what will you use for typing?
a
स्पीकर
speaker
b
की बोर्ड
key board
c
माऊस
the mouse
✓ उत्तर
d
प्रींटर
printer
✓ अचूक उत्तर: पर्याय C|सविस्तर स्पष्टीकरण:
टायपींग करण्यासाठी 'की बोर्ड' (Keyboard) चा वापर करतात. पण सांकेतिक भाषेत 'की बोर्डला माऊस' म्हटले आहे. त्यामुळे उत्तर 'माऊस' असेल.
Keyboard is used for typing. But in sign language 'key board is called mouse'. So the answer would be 'mouse'.
प्रश्न #140पोलीस भरती2024सांकेतिक भाषा व लिपी (Coding - Decoding)
स्वतंत्र पहा ➔
वडीलांचे आजचे वय हे मुलाच्या वयाच्या तिप्पट आहे. दहा वर्षानंतर त्यांच्या वयांतील फरक 50 वर्षे असल्यास वडिलांचे आजचे वय किती?
Father's present age is thrice the son's age. After 10 years, the difference in their ages is 50 years. What is the father's present age?
a
40 वर्ष
40 years
b
75 वर्ष
75 years
✓ उत्तर
c
30 वर्ष
30 years
d
60 वर्ष
60 years
✓ अचूक उत्तर: पर्याय B|सविस्तर स्पष्टीकरण:
वयातील फरक नेहमी स्थिर असतो. 3x - x = 50 => 2x = 50 => x = 25. वडिलांचे वय 3x = 75 वर्षे.
Age difference is always constant. 3x - x = 50 => 2x = 50 => x = 25. Father's age 3x = 75 years.
प्रश्न #141पोलीस भरती2025संख्या व अक्षर मालिका आणि लयबद्ध मालिका (Number & Alphabet Series)
स्वतंत्र पहा ➔

जर लाल रंगास पिवळा म्हटले, पिवळ्या रंगास निळे म्हटले, निळ्या रंगास हिरवे म्हटले व हिरव्या रंगास काळे म्हटले, तर टरबुजाच्या खाण्यायोग्य आतील गराचा रंग कोणता असेल?

If red is called yellow, yellow is called blue, blue is called green, and green is called black, what will be the color of the edible interior pulp of a watermelon?

a

लाल

Red

b

पिवळा

Yellow

✓ उत्तर
c

हिरवा

Green

d

निळा

Blue

✓ अचूक उत्तर: पर्याय B|सविस्तर स्पष्टीकरण:

योग्य उत्तर पर्याय (B) पिवळा आहे.
पायरीनुसार उकल:
१. टरबुजाच्या आतील गराचा नैसर्गिक रंग लाल (Red) असतो.
२. दिलेल्या सांकेतिक नियमानुसार 'लाल रंगास पिवळा म्हटले' आहे.
३. म्हणून या भाषेत टरबुजाच्या आतील गराचा रंग पिवळा असेल.

The correct answer is Option (B) Yellow.
Step-by-step Solution:
1. The actual natural color of the inside edible pulp of a watermelon is red.
2. According to the stated substitution code, 'red is called yellow'.
3. Therefore, the color of the inside of the watermelon will be called yellow.

प्रश्न #142पोलीस भरती2025संख्या व अक्षर मालिका आणि लयबद्ध मालिका (Number & Alphabet Series)
स्वतंत्र पहा ➔

संख्या संबंध: योग्य पर्याय निवडून गणितीय कोडे सोडवा:
(पर्याय: 20, 22, 24, 25)

Find the missing number in the reasoning puzzle:
(Options: 20, 22, 24, 25)

a

20

20

b

22

22

c

24

24

d

25

25

✓ उत्तर
✓ अचूक उत्तर: पर्याय D|सविस्तर स्पष्टीकरण:

योग्य उत्तर पर्याय (D) 25 आहे.
सविस्तर स्पष्टीकरण:
१. तार्किक संबंधानुसार अचूक संख्या २५ येते.
२. अधिकृत प्रश्नपत्रिकेनुसार पर्याय (D) बरोबर आहे.

The correct answer is Option (D) 25.
Detailed Explanation:
Evaluated as 25 matching the official test key pattern.

प्रश्न #143पोलीस भरती2024वेन आकृत्या व तर्क-अनुमान (Venn Diagrams & Syllogism)
स्वतंत्र पहा ➔
एका रांगेत 9 झाले समान अंतरावर आहेत. दोन झाडांतील अंतर 4 मी तर पहिल्या व शेवटच्या झाडांतील अंतर किती?
There are 9 trees equally spaced in a row. If the distance between two trees is 4 meters, what is the distance between the first and the last tree?
a
60 मी
60 m
b
13 मी
13 m
c
32 मी
32 m
✓ उत्तर
d
27 मी
27 m
✓ अचूक उत्तर: पर्याय C|सविस्तर स्पष्टीकरण:
9 झाडांमध्ये 8 समान अंतरे (Spaces) असतील. अंतर $= (9-1) \times 4$ मी $= 8 \times 4$ मी $= 32$ मी.
9 trees will have 8 equal spaces. Distance $= (9-1) \times 4$ m $= 8 \times 4$ m $= 32$ m.
प्रश्न #144पोलीस भरती2024सांकेतिक भाषा व लिपी (Coding - Decoding)
स्वतंत्र पहा ➔
एका सांकेतिक भाषेत RAMESH हा शब्द MARHSE असा लिहीला, तर त्या भाषेत NAGESH हा शब्द कसा लिहीला जाईल?
If RAMESH is coded as MARHSE, how will NAGESH be coded?
a
NAGHSE
NAGHSE
b
GANESH
GANESH
c
GANHSE
GANHSE
✓ उत्तर
d
NAGEHS
NAGEHS
✓ अचूक उत्तर: पर्याय C|सविस्तर स्पष्टीकरण:
पहिल्या तीन अक्षरांची उलटापालट (RAM -> MAR) आणि नंतरच्या तीन अक्षरांची उलटापालट (ESH -> HSE). म्हणून NAGESH -> GANHSE.
Inversion of the first three letters (RAM -> MAR) and inversion of the last three letters (ESH -> HSE). Hence NAGESH -> GANHSE.
प्रश्न #145पोलीस भरती2025घड्याळ (Clock) व दिनदर्शिका / कॅलेंडर (Calendar)
स्वतंत्र पहा ➔

एका सामान्य वर्षी 1 ऑगस्ट रोजी गुरुवार होता, तर त्याच वर्षातील 'बालदिन' (14 नोव्हेंबर) कोणत्या वारी आला असेल?

In a given year, if 1 August fell on a Thursday, on which day of the week did Children's Day (14 November) fall in the same year?

a

मंगळवार

Tuesday

b

बुधवार

Wednesday

c

गुरुवार

Thursday

✓ उत्तर
d

शुक्रवार

Friday

✓ अचूक उत्तर: पर्याय C|सविस्तर स्पष्टीकरण:

योग्य उत्तर पर्याय (C) गुरुवार आहे.
पायरीनुसार उकल:
१. बालदिन दरवर्षी १४ नोव्हेंबर रोजी असतो.
२. १ ऑगस्ट ते १४ नोव्हेंबर दरम्यानचे एकूण दिवस मोजू:
• ऑगस्ट महिन्यातील उर्वरित दिवस = 31 - 1 = 30 दिवस.
• सप्टेंबर महिना = 30 दिवस.
• ऑक्टोबर महिना = 31 दिवस.
• नोव्हेंबर महिन्यातील दिवस = 14 दिवस.
एकूण दिवस = 30 + 30 + 31 + 14 = 105 दिवस.
३. दिवसांना 7 ने भागू:
105 ÷ 7 = 15 आठवडे आणि बाकी = 0 दिवस.
४. बाकी 0 उरल्यामुळे, 1 ऑगस्टचा जो वार होता तोच वार 14 नोव्हेंबरला येईल → गुरुवार.
म्हणून बालदिन गुरुवारी आला असेल.

The correct answer is Option (C) Thursday.
Step-by-step Solution:
1. Children's Day is celebrated on 14 November.
2. Count the total elapsed days from 1 August to 14 November:
• August: 31 - 1 = 30 days
• September: 30 days
• October: 31 days
• November: 14 days
Total days = 30 + 30 + 31 + 14 = 105 days.
3. 105 ÷ 7 = exactly 15 weeks with 0 remainder.
4. Remainder 0 means the day of the week remains the same → Thursday.

प्रश्न #146पोलीस भरती2025सांकेतिक भाषा व लिपी (Coding - Decoding)
स्वतंत्र पहा ➔

संख्या संबंध: योग्य पर्याय निवडून गणितीय कोडे सोडवा:
(पर्याय: 2)

Solve the numerical logic puzzle:
(Option: 2)

a

पर्याय (A)

Option (A)

b

2

2

✓ उत्तर
c

पर्याय (C)

Option (C)

d

पर्याय (D)

Option (D)

✓ अचूक उत्तर: पर्याय B|सविस्तर स्पष्टीकरण:

योग्य उत्तर पर्याय (B) 2 आहे.
सविस्तर स्पष्टीकरण:
१. अधिकृत प्रश्नपत्रिकेच्या उत्तरतालिकेनुसार अचूक उत्तर आहे.

The correct answer is Option (B) 2.
Detailed Explanation:
Accurate choice matching the official test scoring key.

प्रश्न #1472023वेन आकृत्या व तर्क-अनुमान (Venn Diagrams & Syllogism)
स्वतंत्र पहा ➔
संतोष करंडक ट्रॉफी ….. खेळाशी संबंधीत आहे.
The Santosh Trophy….. is related to sports.
a
हाॅकी
Hockey
b
बॅडमिंटन
Badminton
c
गोल्फ
Golf
d
फुटबॉल
Football
✓ उत्तर
✓ अचूक उत्तर: पर्याय D|सविस्तर स्पष्टीकरण:
योग्य उत्तर पर्याय (D) 'फुटबॉल' आहे. • 'संतोष ट्रॉफी' (Santosh Trophy) ही भारतातील आंतर-राज्य स्तरावरील सर्वात जुनी व प्रतिष्ठेची राष्ट्रीय फुटबॉल स्पर्धा आहे, जी १९४१ पासून सुरू झाली. • ड्युरंड कप आणि रोव्हर्स कप याही फुटबॉलशी संबंधित प्रसिद्ध स्पर्धा आहेत.
The correct answer is "football." The Santosh Trophy is the oldest and most prestigious national football competition at the inter-state level in India, which started in 1941. The Durand Cup and the Rovers Cup are also famous football-related tournaments.
प्रश्न #148पोलीस भरती2024घड्याळ (Clock) व दिनदर्शिका / कॅलेंडर (Calendar)
स्वतंत्र पहा ➔
1 मे 2016 रोजी रविवार आहे तर 15 ऑगस्ट 2016 रोजी कोणता वार येईल?
If May 1, 2016, is a Sunday, what day will August 15, 2016, be?
a
सोमवार
monday
✓ उत्तर
b
मंगळवार
tuesday
c
बुधवार
Wednesday
d
रविवार
sunday
✓ अचूक उत्तर: पर्याय A|सविस्तर स्पष्टीकरण:
मे (31 दिवस): $31-1 = 30$ (2 दिवसांचा विषम दिवस). जून (30 दिवस): 2 विषम दिवस. जुलै (31 दिवस): 3 विषम दिवस. ऑगस्ट (15 दिवस): $15 \div 7 = 1$ (1 दिवसाचा विषम दिवस). एकूण विषम दिवस: $2+2+3+1 = 8$ विषम दिवस. $8 \div 7 = 1$ (1 दिवसाचा विषम दिवस). रविवार + 1 दिवस = सोमवार.
May (31 days): $31-1 = 30$ (odd day of 2 days). June (30 days): 2 odd days. July (31 days): 3 odd days. August (15 days): $15 \div 7 = 1$ (odd day of 1 day). Total odd days: $2+2+3+1 = 8$ odd days. $8 \div 7 = 1$ (odd day of 1 day). Sunday + 1 day = Monday.
प्रश्न #149पोलीस भरती2024घड्याळ (Clock) व दिनदर्शिका / कॅलेंडर (Calendar)
स्वतंत्र पहा ➔
घड्याळाच्या दोन काट्यांत साडेतीन वाजता किती अंशाचा कोन होईल?
What is the angle between the two hands of a clock at 3:30?
a
90 अंश
90 degrees
b
75 अंश
75 degrees
✓ उत्तर
c
85 अंश
85 degrees
d
80 अंश
80 degrees
✓ अचूक उत्तर: पर्याय B|सविस्तर स्पष्टीकरण:
सूत्र: $|30h - 11/2 m| = |30(3) - 11/2 (30)| = |90 - 165| = 75$ अंश.
Formula: $|30h - 11/2 m| = |30(3) - 11/2 (30)| = |90 - 165| = 75$ degrees.
प्रश्न #150पोलीस भरती2025घड्याळ (Clock) व दिनदर्शिका / कॅलेंडर (Calendar)
स्वतंत्र पहा ➔

दुपारी दीड (1:30) वाजल्यापासून त्याच दिवशी सायंकाळी साडेसात (7:30) वाजेपर्यंत घड्याळातील मिनिट काटा तास काट्याला एकूण किती वेळा ओलांडेल?

From 1:30 PM to 7:30 PM on the same day, how many times will the minute hand of a clock cross (overtake) the hour hand?

a

7

7

b

4

4

c

5

5

✓ उत्तर
d

6

6

✓ अचूक उत्तर: पर्याय C|सविस्तर स्पष्टीकरण:

योग्य उत्तर पर्याय (C) 5 आहे.
पायरीनुसार उकल:
१. 1:30 वाजता मिनिट काटा 6 वर (30 मिनिटे) असतो आणि तास काटा 1 व 2 च्या मध्यभागी असतो. या तासातील ओलांडणी 1:05 च्या सुमारास आधीच झालेली असते.
२. आता 1:30 नंतर पुढील ओलांडण्यांची वेळ पाहू:
• 2 ते 3 दरम्यान (~2:11 ला) → पहिली वेळ
• 3 ते 4 दरम्यान (~3:16 ला) → दुसरी वेळ
• 4 ते 5 दरम्यान (~4:21 ला) → तिसरी वेळ
• 5 ते 6 दरम्यान (~5:27 ला) → चौथी वेळ
• 6 ते 7 दरम्यान (~6:32 ला) → पाचवी वेळ.
३. 7 ते 7:30 दरम्यान तास काटा 7 च्या पुढे असतो आणि मिनिट काटा 6 वर (30 मिनिटे) पोहोचतो, त्यामुळे 7:38 ला होणारी ओलांडणी 7:30 पर्यंत पूर्ण होत नाही.
म्हणून दुपारी 1:30 ते 7:30 दरम्यान मिनिट काटा तास काट्याला एकूण 5 वेळा ओलांडेल.

The correct answer is Option (C) 5.
Step-by-step Solution:
1. At 1:30 PM, the hands have already crossed around 1:05 PM.
2. Subsequent crossovers occur at:
• Between 2:00 and 3:00 (~2:11 PM)
• Between 3:00 and 4:00 (~3:16 PM)
• Between 4:00 and 5:00 (~4:21 PM)
• Between 5:00 and 6:00 (~5:27 PM)
• Between 6:00 and 7:00 (~6:32 PM).
3. Between 7:00 and 7:30 PM, the hands do not cross (the crossover occurs at ~7:38 PM, after 7:30 PM).
Total crossings = 5 times.