काँग्रेसने क्रिप्स योजना का फेटाळून लावली ?
(a) भारताला वसाहतीचे स्वराज्य केंव्हा देणार याचा यात स्पष्ट उल्लेख नव्हता.
(b) या योजनेमुळे भारताचे विभाजन होणार होते.
(c) देशी संस्थानिकांना स्वतंत्र राहण्याचा अधिकार होता.
(d) मुस्लिम समाजासाठी स्वतंत्र पाकिस्तानची निर्मिती होणार नव्हती.
काँग्रेसने क्रिप्स योजना का फेटाळून लावली ?
(a) भारताला वसाहतीचे स्वराज्य केंव्हा देणार याचा यात स्पष्ट उल्लेख नव्हता.
(b) या योजनेमुळे भारताचे विभाजन होणार होते.
(c) देशी संस्थानिकांना स्वतंत्र राहण्याचा अधिकार होता.
(d) मुस्लिम समाजासाठी स्वतंत्र पाकिस्तानची निर्मिती होणार नव्हती.
Why did the Congress reject the Cripps proposal?
(a) There was no clear mention of when the colonial autonomy will be given to India.
(b) This plan was to divide India.
(c) Right of Indian states to remain Independent.
(d) No creation of an Independent Pakistan for Muslims.
योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) (केवळ (a), (b) आणि (c) बरोबर आहेत) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• काँग्रेसने क्रिप्स योजना (१९४२) फेटाळण्याची कारणे:
• काँग्रेसचे प्रमुख आक्षेप:
• १. ⏳ वसाहतीचे स्वराज्य (a): युद्धाच्या समाप्तीनंतर अनिश्चित भविष्यात वसाहतीचे स्वराज्य देण्याचे आश्वासन होते; गांधीजींनी याला 'बुडत्या बँकेचा पुढील तारखेचा धनादेश' म्हटले.
• २. देशाच्या विभाजनाची शक्यता (b व c): कोणत्याही प्रांताला अथवा संस्थानाला भारतीय संघातून बाहेर राहून स्वतःचे वेगळे राज्य स्थापन करण्याचा अधिकार देण्यात आला होता, ज्यामुळे अखंड भारताचे तुकडे होण्याचा धोका होता.
• विधान (d) हे मुस्लिम लीगचे फेटाळण्याचे कारण होते (स्वतंत्र पाकिस्तानची थेट घोषणा नव्हती).
• त्यामुळे केवळ (a), (b) आणि (c) ही काँग्रेसच्या फेटाळणीची खरी कारणे आहेत (पर्याय ३).
• महत्त्वाची टीप: काँग्रेसने क्रिप्स योजना अस्पष्ट स्वातंत्र्य आणि प्रांतांना स्वतंत्र राहण्याचा अधिकार देऊन देशाचे विभाजन करण्याच्या तरतुदीमुळे फेटाळली.
The correct answer is Option C (Only (a), (b) and (c) are correct.).
Key Points:
• Rejection of Cripps Mission Proposals (March 1942) by INC:
• Reasons for Congress Rejection:
• 1. ⏳ Vague Dominion Status (a): Cripps offered post-war Dominion status without a precise timeframe, famously dismissed by Gandhi as a 'post-dated cheque on a crashing bank'.
• 2. Threat of Balkanization (b & c): The 'local option' clause permitted any province or princely state to refuse the new constitution and form a separate dominion/remain independent, threatening India's unity.
• Statement (d) applies to the Muslim League, which rejected the plan because it did not explicitly concede an independent sovereign Pakistan.
• Hence, Congress rejected it primarily based on (a), (b), and (c).
• Key Takeaway: Congress rejected Cripps proposals because of non-immediate independence and provincial secession rights leading to Balkanization.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'भारतीय राष्ट्रीय चळवळ: काँग्रेस स्थापना, जहाल-मवाळ कालखंड व गांधी युग' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
राष्ट्रीय काँग्रेसची स्थापना (१८८५), मवाळ कालखंड व नेते: संपूर्ण अभ्यास नोट्स
काँग्रेसपूर्व संघटना (बॉम्बे असोसिएशन १८५२, पूना सार्वजनिक सभा १८७०, इंडियन असोसिएशन १८७६), काँग्रेस स्थापना २८ डिसें १८...
जहाल कालखंड, लोकमान्य टिळक व होमरूल चळवळ: संपूर्ण अभ्यास नोट्स
लाल-बाल-पाल, टिळकांची चतुःसूत्री (स्वराज्य, स्वदेशी, राष्ट्रीय शिक्षण, बहिष्कार), बंगालची फाळणी १९०५ (कर्झन, वंगभंग, आमा...
गांधीयुग: असहकार, सविनय कायदेभंग व चले जाव आंदोलन: संपूर्ण अभ्यास नोट्स
चंपारण्य १९१७, अहमदाबाद व खेडा १९१८, रौलेट कायदा व जालियनवाला बाग हत्याकांड (१३ एप्रिल १९१९), असहकार आंदोलन १९२० (चौरीचौ...
भारतातील सशस्त्र क्रांतीपर्व: भगतसिंग, आझाद ते सुभाषचंद्र बोस व आझाद हिंद सेना: संपूर्ण अभ्यास नोट्स
गदर पार्टी, कामागाटामारू, HRA, काकोरी कारवाई, HSRA, भगतसिंग, सुखदेव, राजगुरू, चंद्रशेखर आझाद, सूर्य सेन (चितगाव), सरदार...
या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
जोड्या लावा : स्तंभ - A | स्तंभ - B (a) फॉरवर्ड ब्लॉक (b) रि...
जोड्या जुळवा : स्तंभ - A | स्तंभ - B (a) महर्षि धोंडो केशव क...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P1 2020 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 इतिहास (History) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :