इ. स. 1917 मध्ये 'लोकशिक्षण' या मासिकात मुंबई, मध्यप्रांत, वऱ्हाड आणि हैदराबाद मधील मराठी भाषिक प्रदेशांच्या विलीनीकरनातून एकसंघ महाराष्ट्राच्या निर्मितीचा विचार प्रथम कोणी मांडला ?
योग्य उत्तर पर्याय ४ (D) (प्रा. विठ्ठल वामन ताम्हणकर) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• संयुक्त महाराष्ट्राच्या संकल्पनेची सुरुवात:
• भाषावार प्रांतरचनेनुसार सर्व मराठी भाषिक प्रदेश एकाच प्रशासनाखाली यावेत ही संकल्पना विसाव्या शतकाच्या सुरुवातीलाच मांडली गेली होती.
• इ.स. १९१७ मध्ये 'लोकशिक्षण' या मासिकात प्रा. विठ्ठल वामन ताम्हणकर यांनी एक लेख लिहून एकसंघ महाराष्ट्राची संकल्पना सर्वप्रथम मांडली.
• त्यांनी मुंबई इलाखा, मध्यप्रांत, वऱ्हाड आणि हैदराबाद संस्थानातील सर्व मराठी भाषिक प्रदेश एकत्र जोडून संयुक्त महाराष्ट्र स्थापन करण्याची स्पष्ट मागणी केली होती.
• संयुक्त महाराष्ट्राच्या इतिहासातील हा एक अत्यंत महत्त्वाचा ऐतिहासिक दस्तऐवज मानला जातो.
• महत्त्वाची टीप: १९१७ मध्ये 'लोकशिक्षण' मासिकातून एकसंघ महाराष्ट्राची संकल्पना सर्वप्रथम प्रा. विठ्ठल वामन ताम्हणकर यांनी मांडली.
The correct answer is Option D (Prof. Vithal Waman Tamhankar).
Key Points:
• Origin of the United Maharashtra Concept:
• The visionary concept of uniting all contiguous Marathi-speaking tracts scattered across British presidencies and princely states was articulated well before the formal political movement began.
• In 1917, in the Marathi monthly magazine 'Lokshikshan' (लोकशिक्षण), Prof. Vithal Waman Tamhankar (प्रा. विठ्ठल वामन ताम्हणकर) published an insightful article outlining the necessity of creating a unified state of 'Maharashtra'.
• He explicitly proposed merging the Marathi-speaking districts of the Bombay Presidency, Central Provinces (Madhya Prant), Berar (Varhad), and Nizam's Hyderabad State into a single unified linguistic state.
• This is regarded as one of the earliest documented territorial blueprints for Samyukta Maharashtra.
• Key Takeaway: Prof. Vithal Waman Tamhankar first proposed a United Maharashtra merging Marathi regions in 'Lokshikshan' (1917).
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'महाराष्ट्रातील विशेष चळवळी, मुक्तीसंग्राम व संयुक्त महाराष्ट्र लढा' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
महाराष्ट्रातील वृत्तपत्र चळवळ व पत्रकारिता: संपूर्ण अभ्यास नोट्स
बाळशास्त्री जांभेकर (दर्पण ६ जाने १८३२, दिग्दर्शन १८४०), भाऊ महाजन (प्रभाकर शतपत्रे), ज्ञानोदय १८४२, ज्ञानप्रकाश १८४९ (प...
महाराष्ट्रातील कामगार चळवळ व लढा: संपूर्ण अभ्यास नोट्स
नारायण मेघाजी लोखंडे (भारतीय कामगार चळवळीचे जनक, बॉम्बे मिलहँड्स असोसिएशन १८९०, रविवारची सुट्टी १० जून १८९०), AITUC स्था...
महाराष्ट्रातील दलित चळवळ व लढा: संपूर्ण अभ्यास नोट्स
गोपाळबाबा वलंगकर (विटाळ विध्वंसन ग्रंथ १८८८, अनार्य दोष परिहारक मंडळी), शिवराम जानबा कांबळे (सोमवंशीय मित्र), किसन फागुज...
मराठवाडा मुक्तीसंग्राम लढा व ऑपरेशन पोलो: संपूर्ण अभ्यास नोट्स
हैदराबाद संस्थान पार्श्वभूमी, निजाम मीर उस्मान अली खान, कासिम रिझवी व रजाकार अत्याचार, स्वामी रामानंद तीर्थ (हैदराबाद स्...
संयुक्त महाराष्ट्र चळवळ, १०६ हुतात्मे व १ मे १९६० राज्य निर्मिती: संपूर्ण अभ्यास नोट्स
बेळगाव साहित्य परिषद १९४६, अकोला करार १९४७, नागपूर करार १९५३, दार कमिशन व JVP समिती १९४८, फाजल अली आयोग, संयुक्त महाराष्...
या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
योग्य जोड्या लावा. a. भारतीय परिषद कायदा, 1892 b. भारतीय परि...
चूकीची जोडी ओळखा. (1) संत तुकडोजी महाराज - जपान मधील विश्वधर...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P1 2024 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 इतिहास (History) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :