शेतकऱ्यांतर्फे सरकारकडे दाद मागण्याची चळवळ भारतात प्रथम कोणी सुरू केली ?
योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) (सार्वजनिक सभा) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• शेतकऱ्यांच्या हक्कांसाठी पुणे सार्वजनिक सभेचे कार्य:
• २ एप्रिल १८७० रोजी गणेश वासुदेव जोशी (सार्वजनिक काका) आणि न्यायमूर्ती महादेव गोविंद रानडे यांच्या मार्गदर्शनाखाली स्थापन झालेल्या 'पुणे सार्वजनिक सभे'ने भारतात सर्वप्रथम शेतकऱ्यांचे प्रश्न सनदशीर मार्गाने सरकारसमोर मांडण्यास सुरुवात केली.
• १८७५ च्या 'दख्खनच्या दंग्यांच्या' (Deccan Riots) काळात आणि दुष्काळात सभेने पुणे, अहमदनगर भागातील गावागावांत आपले प्रतिनिधी पाठवून शेतकऱ्यांच्या हलाखीची माहिती गोळा केली.
• सावकारी पाश आणि ब्रिटिशांचा जाचक शेतसारा यांच्याविरोधात शेतकऱ्यांतर्फे ब्रिटिश सरकारकडे दाद मागण्यासाठी कायदेशीर अर्ज, निवेदने व मागण्या सादर करण्याचे काम सार्वजनिक सभेने केले.
• म्हणून, शेतकऱ्यांतर्फे सरकारकडे दाद मागण्याची पहिली संघटित चळवळ सार्वजनिक सभेने सुरू केली (पर्याय ३).
• महत्त्वाची टीप: दख्खनच्या दंग्यांच्या काळात शेतकऱ्यांतर्फे सरकारकडे दाद मागण्याची सनदशीर चळवळ पुणे सार्वजनिक सभेने सुरू केली.
The correct answer is Option C (Sarvajanik Sabha).
Key Points:
• Role of Pune Sarvajanik Sabha in Agrarian Movements:
• Pune Sarvajanik Sabha, founded on 2 April 1870 by Ganesh Vasudeo Joshi (Sarvajanik Kaka) and actively led by Justice Mahadev Govind Ranade, pioneered the organized agrarian movement in India to represent peasant grievances to the British government.
• During the severe famine of 1875-1877 and the Deccan Riots (1875), the Sabha sent its agents into rural districts of Pune, Ahmednagar, and Solapur to document peasant distress caused by extortionate moneylenders and high land revenue assessments.
• The Sabha drafted systematic petitions, memorandums, and representations to the Bombay Presidency Government and the Viceroy demanding remissions of land revenue, credit reforms, and peasant relief.
• This systematic constitutional agitation for peasant rights preceded any other organized agrarian movement in modern Indian history.
• Hence, Pune Sarvajanik Sabha started the farmers' movement to seek government approval/redressal (Option 3).
• Key Takeaway: Pune Sarvajanik Sabha pioneered constitutional petitions to the British government on behalf of distressed farmers during the Deccan Riots.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'भारतीय राष्ट्रीय चळवळ: काँग्रेस स्थापना, जहाल-मवाळ कालखंड व गांधी युग' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
राष्ट्रीय काँग्रेसची स्थापना (१८८५), मवाळ कालखंड व नेते: संपूर्ण अभ्यास नोट्स
काँग्रेसपूर्व संघटना (बॉम्बे असोसिएशन १८५२, पूना सार्वजनिक सभा १८७०, इंडियन असोसिएशन १८७६), काँग्रेस स्थापना २८ डिसें १८...
जहाल कालखंड, लोकमान्य टिळक व होमरूल चळवळ: संपूर्ण अभ्यास नोट्स
लाल-बाल-पाल, टिळकांची चतुःसूत्री (स्वराज्य, स्वदेशी, राष्ट्रीय शिक्षण, बहिष्कार), बंगालची फाळणी १९०५ (कर्झन, वंगभंग, आमा...
गांधीयुग: असहकार, सविनय कायदेभंग व चले जाव आंदोलन: संपूर्ण अभ्यास नोट्स
चंपारण्य १९१७, अहमदाबाद व खेडा १९१८, रौलेट कायदा व जालियनवाला बाग हत्याकांड (१३ एप्रिल १९१९), असहकार आंदोलन १९२० (चौरीचौ...
भारतातील सशस्त्र क्रांतीपर्व: भगतसिंग, आझाद ते सुभाषचंद्र बोस व आझाद हिंद सेना: संपूर्ण अभ्यास नोट्स
गदर पार्टी, कामागाटामारू, HRA, काकोरी कारवाई, HSRA, भगतसिंग, सुखदेव, राजगुरू, चंद्रशेखर आझाद, सूर्य सेन (चितगाव), सरदार...
या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
महाराष्ट्रातील खनिजे व उत्पादक जिल्हे यांच्या योग्य जोड्या ल...
जोड्या जुळवा. अ. महादेव गोविंद रानडे - I. स्वयंवर लग्न पद्धत...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Group B Mains 2022 - Paper 2 (Sub-Registrar) इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 इतिहास (History) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :