भारताच्या आर्थिक स्थितिसंबंधी केलेल्या मुळगामी चिकित्सेमुळे कोणाला "आर्थिक राष्ट्रवादाचे प्रणेते" म्हटले जाते ?

योग्य उत्तर पर्याय ४ (D) (दादाभाई नौरोजी) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• भारताच्या आर्थिक स्थितीची शास्त्रशुद्ध आणि मूलभूत चिकित्सा केल्यामुळे दादाभाई नौरोजी यांना "आर्थिक राष्ट्रवादाचे प्रणेते" मानले जाते.
• त्यांनी १९०१ मध्ये प्रकाशित झालेल्या 'Poverty and Un-British Rule in India' या ग्रंथात भारताच्या आर्थिक शोषणाचा जगप्रसिद्ध 'संपत्तीचे वहन सिद्धांत' (Drain of Wealth Theory) मांडला.
• ब्रिटिशांच्या आर्थिक धोरणांमुळे भारताचे भांडवल आणि संसाधने कशी एकतर्फी ब्रिटनकडे वाहून जात आहेत आणि त्यामुळे भारत कसा कंगाल होत आहे, हे त्यांनी आकडेवारीनिशी स्पष्ट केले.
• दादाभाई नौरोजींनी १८६७-६८ मध्ये भारताचे राष्ट्रीय उत्पन्न आणि दरडोई उत्पन्न (वार्षिक २० रुपये) मोजण्याचा पहिला वैज्ञानिक प्रयत्न केला.
• न्यायमूर्ती म.गो. रानडे, आर. सी. दत्त आणि गो.वा. जोशी यांनीही आर्थिक विचार मांडले, परंतु भारतीय आर्थिक राष्ट्रवादाची पायाभरणी करण्याचे श्रेय दादाभाई नौरोजींनाच जाते.
• महत्त्वाची टीप: संपत्तीच्या वहन सिद्धांताद्वारे भारताच्या आर्थिक शोषणाची मांडणी केल्याबद्दल दादाभाई नौरोजी यांना आर्थिक राष्ट्रवादाचे प्रणेते म्हटले जाते.