#59📅 MPSC Group B Mains 2025 - Paper 2 (सामान्य क्षमता चाचणी)(2025) +1 गुण

आर्थिक राष्ट्रवाद निर्माण करण्यास खालीलपैकी कोणाचे योगदान आहे?
(a) भास्कर पांडुरंग तर्खडकर (b) रामकृष्ण विश्वनाथ (c) भाऊ महाजन (d) महादेव गोविंद रानडे

Who among the following contributed to the development of economic nationalism?
(a) Bhaskar Pandurang Tarkhadkar (b) Ramkrishna Vishwanath (c) Bhau Mahajan (d) Mahadev Govind Ranade

पर्याय (Options):

(a), (c) आणि (d)

(a), (c) and (d)

(a) आणि (d)

(a) and (d)

(b), (c) आणि (d)

(b), (c) and (d)

(a), (b), (c) आणि (d)

(a), (b), (c) and (d)

✓ योग्य उत्तर

✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय d

📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ४ (D) ((a), (b), (c) आणि (d)) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• संकल्पना: १९ व्या शतकातील आर्थिक राष्ट्रवाद म्हणजे ब्रिटीश राजवटीमुळे भारताची झालेली आर्थिक पिळवणूक, संपत्तीचे वहन (Drain of Wealth) आणि हस्तोद्योगांचा ऱ्हास यावर केलेले प्रभावी लेखन व विश्लेषण.
• महाराष्ट्रातील विचारवंतांचे योगदान:
• भास्कर पांडुरंग तर्खडकर: 'बॉम्बे गॅझेट'मधून (१८४१) 'अ हिंदू' या टोपण नावाने ब्रिटीशांच्या आर्थिक शोषणावर जोरदार हल्ला चढवला.
• रामकृष्ण विश्वनाथ: १८४३ मध्ये 'हिंदुस्थानची प्राचीन व सांप्रतची स्थिती' ग्रंथ लिहून स्वदेशी उद्योगधंद्यांचे महत्त्व मांडले.
• भाऊ महाजन: 'प्रभाकर' पत्रातून ब्रिटीशांच्या आर्थिक धोरणांवर टीका केली.
• न्या. म. गो. रानडे: 'भारतीय अर्थशास्त्र' या विषयावर व्याख्याने देऊन आर्थिक राष्ट्रवादाचा पाया रचला.
• निष्कर्ष: वरील चारही विचारवंतांनी आर्थिक राष्ट्रवाद घडवण्यात योगदान दिले (पर्याय ४).
• महत्त्वाची टीप: तर्खडकर, रामकृष्ण विश्वनाथ, भाऊ महाजन आणि रानडे या चौघांचेही आर्थिक राष्ट्रवादात योगदान आहे.

The correct answer is Option D ((a), (b), (c) and (d)).

Key Points:
• Concept: Economic Nationalism in 19th century India analyzed the economic exploitation, wealth drain, and ruin of traditional Indian crafts caused by British rule.
• Contributors from Maharashtra:
• Bhaskar Pandurang Tarkhadkar: Wrote letters under pseudonym 'A Hindoo' in Bombay Gazette (1841) severely attacking British economic drain.
• Ramkrishna Vishwanath: Authored 'Hindustanchi Prachin va Sampratachi Sthiti' (1843) advocating indigenous trade and industrial development.
• Bhau Mahajan: Critiqued British economic policies through 'Prabhakar'.
• Justice M.G. Ranade: Delivered pioneer lectures on Indian Economics (1892), founding formal Indian economic nationalism.
• Conclusion: All four thinkers contributed significantly (Option 4).
• Key Takeaway: Tarkhadkar, Ramkrishna Vishwanath, Bhau Mahajan, and Ranade all built economic nationalism.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स भारतीय राष्ट्रीय चळवळ: काँग्रेस स्थापना, जहाल-मवाळ कालखंड व गांधी युग

सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'भारतीय राष्ट्रीय चळवळ: काँग्रेस स्थापना, जहाल-मवाळ कालखंड व गांधी युग' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 18 मि. वाचन

राष्ट्रीय काँग्रेसची स्थापना (१८८५), मवाळ कालखंड व नेते: संपूर्ण अभ्यास नोट्स

काँग्रेसपूर्व संघटना (बॉम्बे असोसिएशन १८५२, पूना सार्वजनिक सभा १८७०, इंडियन असोसिएशन १८७६), काँग्रेस स्थापना २८ डिसें १८...

वाचा➔

मोफत नोट्स ⏱️ 18 मि. वाचन

जहाल कालखंड, लोकमान्य टिळक व होमरूल चळवळ: संपूर्ण अभ्यास नोट्स

लाल-बाल-पाल, टिळकांची चतुःसूत्री (स्वराज्य, स्वदेशी, राष्ट्रीय शिक्षण, बहिष्कार), बंगालची फाळणी १९०५ (कर्झन, वंगभंग, आमा...

वाचा➔

मोफत नोट्स ⏱️ 19 मि. वाचन

गांधीयुग: असहकार, सविनय कायदेभंग व चले जाव आंदोलन: संपूर्ण अभ्यास नोट्स

चंपारण्य १९१७, अहमदाबाद व खेडा १९१८, रौलेट कायदा व जालियनवाला बाग हत्याकांड (१३ एप्रिल १९१९), असहकार आंदोलन १९२० (चौरीचौ...

वाचा➔

मोफत नोट्स ⏱️ 19 मि. वाचन

भारतातील सशस्त्र क्रांतीपर्व: भगतसिंग, आझाद ते सुभाषचंद्र बोस व आझाद हिंद सेना: संपूर्ण अभ्यास नोट्स

गदर पार्टी, कामागाटामारू, HRA, काकोरी कारवाई, HSRA, भगतसिंग, सुखदेव, राजगुरू, चंद्रशेखर आझाद, सूर्य सेन (चितगाव), सरदार...

वाचा➔

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📲 ॲपमध्ये उघडा / डाऊनलोड टेस्ट सिरीज➔

←

मागील प्रश्न #58

जोड्या लावा : (a) प्रार्थना समाज (i) खंडबंदीची चळवळ (b) सत्य...

पुढील प्रश्न #60

मुंबईतील कामगार व शेतकरी पक्षाचे मराठी मुखपत्र कोणते?

→

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Group B Mains 2025 - Paper 2 (सामान्य क्षमता चाचणी) इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण पेपर ➔

घरगुती उपभोगाला चालना देण्यासाठी प्राप्तिकरात घट करणे हे _______ याचे उदाहरण आहे.

उत्तर पहा ➔ 2

महाराष्ट्र मानवी विकास अहवाल 2012 अनुसार मानवी विकासाच्या खालीलपैकी कोणत्या निर्देशांकांमध्ये जिल्ह्यांतर्गत राज्यभर असमानता कायम आहे?
(a) उत्पन्न (b) अर्भक जीवन शक्यता (c) एकूण साक्षरता (d) स्थूल पटनोंदणी प्रमाण

उत्तर पहा ➔ 3

लोकसंख्या संक्रमण सिद्धांताच्या दुसऱ्या टप्प्यात मृत्यू दर कमी आणि _______ दिसून येतो.

उत्तर पहा ➔ 4

व्यापार चक्रातील आकुंचन या कालावधीत अर्थव्यवस्थेत खालीलपैकी कोणते बदल होतात?
(a) वस्तू व सेवांच्या किंमतीत वाढ
(b) वास्तविक GDP मधील घट
(c) रोजगारात घट
(d) गुंतवणुकीत घट

उत्तर पहा ➔ 5

शाश्वत विकास उद्दिष्टे (SDG) भारत निर्देशांक 2023-24 संदर्भात पुढील विधाने विचारात घ्या :
(a) या निर्देशांकाद्वारे सर्व राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांची शाश्वत विकास उद्दिष्टांच्या (SDGs) संदर्भातील प्रगती 113 निर्देशांकांच्या आधारे मोजली जाते, जी राष्ट्रीय निर्देशक ढाचा (NIF) शी सुसंगत आहे.
(b) प्रत्येक राज्य व केंद्रशासित प्रदेशासाठी सर्व 17 शाश्वत विकास उद्दिष्टांवर (SDGs) उद्दिष्टनिहाय गुण गणना केली जाते.
(c) एखाद्या राज्य किंवा केंद्रशासित प्रदेशाचा एकत्रित गुण क्रमांक (composite score) हा निर्देशांकात समाविष्ट असलेल्या SDGs वरील उद्दिष्टनिहाय गुणांचे एकत्रीकरण करून निश्चित केला जातो.
(d) या निर्देशांकात 0 गुण मिळणे म्हणजे त्या राज्याने किंवा केंद्रशासित प्रदेशाने मूल्यमापनातील SDG उद्दिष्टे पूर्णपणे साध्य केली आहेत असे दर्शविते.

उत्तर पहा ➔ 6

सहकारी विकास निधी (CDF) बद्दल योग्य विधान/ने कोणती आहेत?
(a) त्याची स्थापना नाबार्डने केली आहे.
(b) त्याची स्थापना 1993 मध्ये केली गेली.
(c) सहकारी पतसंस्थांचे मजबुतीकरण हे या योजनेचे एक उद्दिष्ट आहे.

उत्तर पहा ➔

📚 इतिहास (History) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)