#69📅 MPSC Rajyaseva Mains P4 2015 Official Question Paper(2015) +1 गुण

पुढील दोन विधानांपैकी कोणते योग्य आहे?
(a) मानवी दारिद्र्य निर्देशांक हा सर्वप्रथम सन 1997 च्या मानवी विकास अहवालात प्रस्तुत केला गेला.
(b) सर्व राज्यात केरळ, महाराष्ट्र, पंजाब व हरियाणा ही सर्वात उच्च मानवी विकास निर्देशांक असलेली पहिली चार राज्ये आहेत.
पर्यायी उत्तरे :

Which one of the following two statements is correct?
(a) Human poverty Index was for the first time presented in the Human Development report of the year of 1997.
(b) Kerala, Maharashtra, Punjab and Haryana are the first four states with the highest HDI among the states.
Answer Options:

पर्याय (Options):

केवळ (a)

Only (a)

✓ योग्य उत्तर

केवळ (b)

Only (b)

दोन्ही

Both

एकही नाही

Neither

✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय a

📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय १ (A) (केवळ (a)) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• मानवी दारिद्र्य निर्देशांक (HPI) व राज्य HDI क्रमवारी:
• विधान (a) बरोबर आहे: UNDP ने १९९७ च्या मानवी विकास अहवालामध्ये (HDR 1997) सर्वप्रथम मानवी दारिद्र्य निर्देशांक (Human Poverty Index - HPI) सादर केला. (पुढे २०१० मध्ये याची जागा बहुआयामी दारिद्र्य निर्देशांकाने - MPI ने घेतली).
• विधान (b) चुकीचे आहे: भारताच्या राष्ट्रीय मानवी विकास अहवालांनुसार केरळ नेहमी अव्वल राहिले असले, तरी त्यानंतर हिमाचल प्रदेश, पंजाब, तमिळनाडू यांचा वरचा क्रमांक लागतो. महाराष्ट्राचा क्रमांक पहिल्या चारमध्ये नसून साधारणतः ६ व्या ते ८ व्या स्थानावर राहिला आहे.
• म्हणून केवळ (a) हे योग्य उत्तर आहे.
• महत्त्वाची टीप: मानवी दारिद्र्य निर्देशांक (HPI) सर्वप्रथम १९९७ च्या अहवालात मांडण्यात आला; महाराष्ट्र देशात पहिल्या चार HDI राज्यांत नव्हता.

The correct answer is Option A (Only (a)).

Key Points:
• Human Poverty Index (HPI) and State HDI Rankings:
• Statement (a) is correct: The Human Poverty Index (HPI) was introduced for the first time by the UNDP in the 1997 Human Development Report to measure deprivation in the three basic dimensions of human life captured in the HDI (longevity, knowledge, standard of living). *(Note: In 2010, HPI was superseded by the Multidimensional Poverty Index - MPI)*.
• Statement (b) is incorrect: In official National Human Development Reports (Planning Commission 2001 & 2011), the top-ranking states were Kerala, Delhi, Himachal Pradesh, and Goa/Punjab. Maharashtra was typically ranked 6th to 8th, not among the top four.
• Therefore, Only (a) is correct (Option 1).
• Key Takeaway: The Human Poverty Index (HPI) debuted in UNDP's HDR 1997; Maharashtra was not among the top 4 states in national HDI.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स दारिद्र्य, बेरोजगारी व मानवी विकास (Poverty, Unemployment & Human Development)

सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'दारिद्र्य, बेरोजगारी व मानवी विकास (Poverty, Unemployment & Human Development)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

दारिद्र्य संकल्पना, मोजमाप पद्धती, दारिद्र्य रेषा व सर्व तज्ज्ञ समित्या (दांडेकर-रथ ते तेंडुलकर व रंगराजन)

Topic 61: दारिद्र्य व बेरोजगारी Note ID: 125 दारिद्र्य संकल्पना, मोजमाप पद्धती, दारिद्र्य रेषा व सर्व तज्ज्ञ समित्या निर...

वाचा➔

मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

बेरोजगारी: प्रकार, मोजमाप पद्धती (UPS, UPSS, CWS, CDS), PLFS अहवाल व प्रमुख राष्ट्रीय रोजगार योजना

Topic 61: दारिद्र्य व बेरोजगारी Note ID: 126 बेरोजगारी: संकल्पना, सर्व प्रकार, मोजमाप पद्धती (UPS, UPSS, CWS, CDS) व PLF...

वाचा➔

मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

मानवी विकास निर्देशांक (HDI): ३ आयाम, ४ निर्देशक, असमानता समायोजित IHDI, GII व भारतातील कल्याणकारी धोरणे

Topic 61: दारिद्र्य व बेरोजगारी Note ID: 127 मानवी विकास निर्देशांक (HDI): ३ आयाम, ४ निर्देशक, IHDI, GII व भारतातील कल्य...

वाचा➔

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📲 ॲपमध्ये उघडा / डाऊनलोड टेस्ट सिरीज➔

←

मागील प्रश्न #68

नाफेड (NAFED) चे कार्य करते. (a) सहकार विपणन (b) शासकीय अभिक...

पुढील प्रश्न #70

जागतिक व्यापार संघटनेच्या शेतीविषयक करारात कोणत्या तरतूदी आह...

→

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P4 2015 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔ 2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔ 3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔ 4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔ 5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔ 6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔

📚 भारतीय अर्थव्यवस्था (Indian Economy) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)

सर्व पहा ➔

उत्तर पहा ➔ 2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔ 3

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड