📅MPSC Rajyaseva Mains P2 2015 PaperGoogle वर फॉलो करा

पुढील दोन विधानांपैकी कोणते योग्य आहे ?
(a) भारतीय संविधानाने स्वीकारलेली व अंतर्भूत केलेली कायद्याच्या राज्याची त्रीसूत्रीय संकल्पना डेविस ने विषद केली.
(b) कायद्याचे राज्य यात सम्मीलित आहे स्वेच्छानिर्णय वगळणे व निश्चित नियम.

पर्यायी उत्तरे :

Which one of the following two statements is correct?
(a) Davis has expounded three fold doctrine of rule of law adopted and incorporated in the Constitution of India.
(b) Rule of law means among other things elimination of discretion and fixed rules.

Answer Options:

पर्याय (Options):
a
केवळ (a)
Only (a)
b
केवळ (b)
Only (b)
✓ योग्य उत्तर
c
दोन्हीही
Both
d
एकही नाही
Neither
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय b
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय २ (B) (केवळ (b)) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• विधान (a) चुकीचे आहे: भारतीय संविधानात (कलम 14) अंतर्भूत केलेली कायद्याच्या राज्याची (Rule of Law) त्रिसूत्री संकल्पना ब्रिटिश कायदेतज्ज्ञ ए. व्ही. डायसी (A.V. Dicey) यांनी मांडली होती, डेव्हिस (Davis) यांनी नाही.
• विधान (b) बरोबर आहे: डायसी यांच्या सिद्धांतानुसार आणि प्रशासकीय कायद्यानुसार, 'कायद्याचे राज्य' म्हणजे स्वेच्छाधिकार किंवा अनिर्बंध अधिकारांचा अभाव (Elimination of Arbitrary Discretion) आणि सर्व कारभार निश्चित व पूर्वलिखित नियमांनुसार चालणे होय.
• त्यामुळे केवळ विधान (b) योग्य असल्याने पर्याय क्र. (2) हे अचूक उत्तर आहे.
• महत्त्वाची टीप: कायद्याच्या राज्याची त्रिसूत्री संकल्पना ए. व्ही. डायसी यांनी मांडली; यात स्वेच्छानिर्णय वगळणे व निश्चित नियमांचा समावेश होतो.

The correct answer is Option B (Only (b)).

Key Points:
• Statement (a) is incorrect: The classic three-fold doctrine of the Rule of Law incorporated into the Indian constitutional framework (Article 14) was expounded by British constitutional jurist A.V. Dicey in his work *Introduction to the Study of the Law of the Constitution* (1885), not by Kenneth Culp Davis.
• Statement (b) is correct: As defined by Dicey and developed in administrative jurisprudence, the Rule of Law fundamentally requires the absolute supremacy of regular law as opposed to the influence of arbitrary power, which involves the elimination of arbitrary wide discretion and adherence to fixed, predetermined legal rules.
• Therefore, only statement (b) is correct (Option 2).
• Key Takeaway: A.V. Dicey (not Davis) expounded the threefold Rule of Law doctrine, which requires eliminating arbitrary discretion through fixed rules.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'राज्यघटनेची निर्मिती, स्रोत, सरनामा व परिशिष्टे (Constitutional Framework & Features)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

संविधान सभेची निर्मिती, कामकाज, मसुदा समिती व राज्यघटना स्वीकृती

भारतीय संविधान हे भारताच्या सार्वभौमत्वाचे आणि लोकशाहीचे सर्वोच्च प्रतीक आहे. स्वतंत्र भारतासाठी स्वतःची एक स्वतंत्र घटन...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

भारतीय राज्यघटनेचे आंतरराष्ट्रीय स्रोत व भारत सरकार कायदा १९३५

भारतीय राज्यघटना ही केवळ उसनवारी नसून जगातील सर्वोत्कृष्ट लोकशाही मूल्यांचे भारतीय परिस्थितीनुसार केलेले सुंदर 'तुलनात्म...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

भारतीय संविधानाचा सरनामा (Preamble): तत्त्वे, उद्दिष्टे, ४२ वी घटनादुरुस्ती व सर्वोच्च न्यायालयाचे ऐतिहासिक खटले

भारतीय संविधानाचा सरनामा (Preamble / प्रास्ताविका / उद्देशिका) म्हणजे राज्यघटनेचे ओळखपत्र (Identity Card of the Constitu...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

भारतीय राज्यघटनेतील सर्व १२ परिशिष्टे (Schedules १ ते १२): संपूर्ण विश्लेषण व महत्त्वाच्या घटनादुरुस्त्या

२६ जानेवारी १९५० रोजी मूळ राज्यघटनेत ८ परिशिष्टे (Schedules) होती. त्यानंतर विविध घटनादुरुस्त्यांद्वारे आणखी ४ परिशिष्टे...

वाचा➔
💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2015 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔