पुढील दोन पैकी कोणते विधान चुकीचे आहे ?
(a) प्रशासनिक कायद्यान्वये मूळ कायद्यातून निर्माण झालेले दुय्यम अथवा हस्तांतरीत केलेले कायदे (नियम, उपविधी) अवैधानिक असले तरी, मूळ कायदा वैधानिक असु शकतो.
(b) जर दुय्यम कायदा मूळ कायद्याच्या अधिकाराबाहेर असेल तर असा कायदा अवैधानिक राहील.
पर्यायी उत्तरे :
पुढील दोन पैकी कोणते विधान चुकीचे आहे ?
(a) प्रशासनिक कायद्यान्वये मूळ कायद्यातून निर्माण झालेले दुय्यम अथवा हस्तांतरीत केलेले कायदे (नियम, उपविधी) अवैधानिक असले तरी, मूळ कायदा वैधानिक असु शकतो.
(b) जर दुय्यम कायदा मूळ कायद्याच्या अधिकाराबाहेर असेल तर असा कायदा अवैधानिक राहील.
पर्यायी उत्तरे :
Which one of the following two statements is incorrect?
(a) The subordinate or delegated legislation (e.g. - rules, regulation, by-laws etc) made under the enabling parent act may be unconstitutional while the enabling parent Act is constitutional.
(b) If the subordinate legislation made is in excess of the power conferred by the parent act it is ultra vires.
Answer Options:
योग्य उत्तर पर्याय ४ (D) (एकही नाही) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• प्रशासकीय कायदा व दुय्यम विधीनिर्मितीचे (Delegated Legislation) नियम:
• विधान (a) बरोबर आहे: विधिमंडळाने केलेला मूळ कायदा (Parent Act) पूर्णपणे घटनात्मक असू शकतो; मात्र त्या कायद्याखाली कार्यकारी मंडळाने बनवलेले नियम किंवा उपविधी जर मूलभूत हक्कांचा संकोच करत असतील, तर ते नियम असंवैधानिक (अवैधानिक) ठरवले जाऊ शकतात.
• विधान (b) बरोबर आहे: अधिकारबाह्यता सिद्धांतानुसार (Doctrine of Ultra Vires), जर दुय्यम विधीनिर्मिती ही मूळ कायद्याने दिलेल्या मर्यादेपेक्षा जास्त अधिकारांचा वापर करून बनवली गेली असेल, तर ती पूर्णतः अवैध (Ultra Vires) ठरते.
• दोन्ही विधाने कायदेशीरदृष्ट्या योग्य असल्याने, चुकीचे विधान विचारल्यामुळे पर्याय क्र. (4) एकही नाही हे योग्य उत्तर आहे.
• महत्त्वाची टीप: मूळ कायदा वैध असूनही त्याखालील दुय्यम नियम असंवैधानिक ठरू शकतात; तसेच अधिकाराबाहेरील नियम 'अधिकारबाह्य' (Ultra Vires) ठरतात.
The correct answer is Option D (Neither).
Key Points:
• Administrative Law Principles of Delegated Legislation:
• Statement (a) is correct: An enabling parent Act enacted by the Legislature may be fully valid and constitutional, while specific delegated rules or regulations framed under it by the Executive may violate Fundamental Rights or other constitutional provisions, rendering only the subordinate legislation unconstitutional.
• Statement (b) is correct: Under the doctrine of ultra vires, any rule or by-law framed in excess of the statutory boundaries or powers conferred by the parent Act is ultra vires and legally void.
• Since both statements represent settled administrative law principles, neither statement is incorrect (Option 4).
• Key Takeaway: Subordinate rules can be declared unconstitutional even if the parent Act is valid, and rules exceeding delegated authority are ultra vires.
या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'मानवी हक्क संरक्षण कायदा १९९३ व ॲट्रॉसिटी कायदा १९८९ (Human Rights & SC/ST Act)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज
सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा
माहिती तंत्रज्ञान कायदा 2000 कलम 71 नुसार जी व्यक्ती नियंत्र...
पुढील दोन विधानांपैकी कोणते योग्य आहे ? (a) भारतीय संविधानान...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2015 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 महत्त्वाचे प्रशासकीय कायदे व हक्क (Administrative Acts & Citizen Rights) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?