📅MPSC Rajyaseva Mains P2 2015 PaperGoogle वर फॉलो करा

पुढील दोन विधानांपैकी कोणते योग्य आहे?
(a) केंद्रीय सेवेतील वर्ग I, II, III आणि IV हे वर्गीकरण गट A, B, C आणि D मध्ये दुसरा वेतनआयोग यांच्या शिफारशीवरुन बदलण्यात आले.
(b) स्वातंत्र्याअगोदर त्यांना वर्ग I, वर्ग II, गौण व दुय्यम संबोधिले जाई.

पर्यायी उत्तरे :

Which one of the following two statements is correct?
(a) Classification of the Central Services under Classes I, II, III and IV was changed to Groups A, B, C and D on the recommendations of the Second Pay Commission.
(b) Before Independence they were called Class I, Class II, Subordinate and Inferior Services.

Answer Options:

पर्याय (Options):
a
केवळ (a)
Only (a)
b
केवळ (b)
Only (b)
✓ योग्य उत्तर
c
दोन्ही
Both
d
एकही नाही
Neither
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय b
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय २ (B) (केवळ (b)) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• विधान (a) चुकीचे आहे: केंद्रीय सेवांचे वर्ग I, II, III आणि IV हे वर्गीकरण बदलून गट A, B, C आणि D करण्याचे काम तिसऱ्या वेतन आयोगाच्या (1973) शिफारशीनुसार करण्यात आले होते (दुसऱ्या वेतन आयोगाने नाही).
• विधान (b) बरोबर आहे: स्वातंत्र्यापूर्वी ब्रिटिश राजवटीत नागरी सेवांचे अधिकृत नाव 'वर्ग I, वर्ग II, दुय्यम (Subordinate) आणि कनिष्ठ/गौण (Inferior) सेवा' असेच होते.
• त्यामुळे केवळ विधान (b) बरोबर असल्याने पर्याय क्र. (2) हे अचूक उत्तर आहे.
• महत्त्वाची टीप: स्वातंत्र्यापूर्वी सेवांना Class I, II, Subordinate व Inferior म्हटले जाई; वर्ग ऐवजी गट A, B, C, D हे नाव 3 ऱ्या वेतन आयोगाने दिले.

The correct answer is Option B (Only (b)).

Key Points:
• Statement (a) is incorrect: The re-classification of Central Civil Services from Class I, II, III, and IV into Group A, Group B, Group C, and Group D was recommended by the Third Central Pay Commission (1973), not the Second Pay Commission.
• Statement (b) is correct: Prior to Independence (under the British Raj following Islington Commission and Lee Commission frameworks), the public services were formally designated as Class I, Class II, Subordinate, and Inferior Services.
• Therefore, only statement (b) is correct (Option 2).
• Key Takeaway: Civil services were called Subordinate/Inferior pre-Independence; conversion from Class I-IV to Groups A-D occurred via the 3rd Pay Commission.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'राज्यघटनेची निर्मिती, स्रोत, सरनामा व परिशिष्टे (Constitutional Framework & Features)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

संविधान सभेची निर्मिती, कामकाज, मसुदा समिती व राज्यघटना स्वीकृती

भारतीय संविधान हे भारताच्या सार्वभौमत्वाचे आणि लोकशाहीचे सर्वोच्च प्रतीक आहे. स्वतंत्र भारतासाठी स्वतःची एक स्वतंत्र घटन...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

भारतीय राज्यघटनेचे आंतरराष्ट्रीय स्रोत व भारत सरकार कायदा १९३५

भारतीय राज्यघटना ही केवळ उसनवारी नसून जगातील सर्वोत्कृष्ट लोकशाही मूल्यांचे भारतीय परिस्थितीनुसार केलेले सुंदर 'तुलनात्म...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

भारतीय संविधानाचा सरनामा (Preamble): तत्त्वे, उद्दिष्टे, ४२ वी घटनादुरुस्ती व सर्वोच्च न्यायालयाचे ऐतिहासिक खटले

भारतीय संविधानाचा सरनामा (Preamble / प्रास्ताविका / उद्देशिका) म्हणजे राज्यघटनेचे ओळखपत्र (Identity Card of the Constitu...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

भारतीय राज्यघटनेतील १२ परिशिष्टे (Schedules १ ते १२) व महत्त्वाच्या घटनादुरुस्त्या: नोट्स PDF

२६ जानेवारी १९५० रोजी मूळ राज्यघटनेत ८ परिशिष्टे (Schedules) होती. त्यानंतर विविध घटनादुरुस्त्यांद्वारे आणखी ४ परिशिष्टे...

वाचा➔
💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2015 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔