📅MPSC Rajyaseva Mains P2 2015 PaperGoogle वर फॉलो करा

लोक लेखा समितीबाबत खालील विधाने विचारात घ्या.
(a) सदरहू समितीची निर्मिती भारतात पहिल्यांदा 1919 च्या कायद्यातील तरतूदीनुसार 1921 मध्ये करण्यांत आली होती.
(b) या समितीचे वर्णन काही वेळा अंदाज समितीची 'जुळी-बहीण' असे केले जाते.
(c) या समितीला नियंत्रक व महालेखा परीक्षक यांच्याकडून सहाय्य होते जे या समितीच्या सभेत सहभागी होत नाहीत.
(d) 1962 पासूनच्या प्रथेनुसार विरोधी पक्षाच्या सदस्याची नेमणूक या समितीचे अध्यक्ष म्हणून करण्यात येते.

पर्यायी उत्तरे :

Consider the following statements in respect of Public Accounts Committee:
(a) This Committee was set-up first in India in 1921 under the provisions of Act 1919.
(b) This Committee is sometimes described as the 'twin-sister' of the Estimates committee.
(c) This Committee is assisted by the CAG who does not participate in committee meetings.
(d) As matter of practice since 1962 a member of opposition is being appointed as the Chairman of this Committee.

Answer Options:

पर्याय (Options):
a
विधाने (a), (b), (c) बरोबर, (d) चुकीचे
Statements (a), (b), (c) are correct, (d) is false
b
विधाने (b), (c), (d) बरोबर, (a) चुकीचे
Statements (b), (c), (d) are correct, (a) is false
c
विधाने (a), (b) बरोबर, (c), (d) चुकीचे
Statements (a), (b) are correct, (c), (d) are false
✓ योग्य उत्तर
d
विधाने (b), (c) बरोबर, (a), (d) चुकीचे
Statements (b), (c) are correct, (a), (d) are false
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय c
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) (विधाने (a), (b) बरोबर, (c), (d) चुकीचे) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• विधान (a) बरोबर आहे: लोकलेखा समितीची (PAC) स्थापना मॉन्टेग्यू-चेम्सफर्ड सुधारणा म्हणजेच भारत सरकार कायदा 1919 मधील तरतुदींनुसार सर्वप्रथम 1921 मध्ये करण्यात आली.
• विधान (b) बरोबर आहे: लोकलेखा समिती आणि अंदाज समिती या दोन्हींचे काम एकमेकांना पूरक असल्याने लोकलेखा समितीला अंदाज समितीची 'जुळी बहीण' म्हटले जाते.
• विधान (c) चुकीचे आहे: कॅग (CAG) हे लोकलेखा समितीचे 'मित्र, तत्त्वज्ञ व मार्गदर्शक' असतात आणि ते समितीच्या बैठकांना प्रत्यक्ष उपस्थित राहून कामकाजात सहभाग घेतात.
• विधान (d) चुकीचे आहे: लोकलेखा समितीचा अध्यक्ष विरोधी पक्षाचा असावा ही संसदीय प्रथा 1967 पासून (मिनू मसानी यांच्या निवडीने) सुरू झाली, 1962 पासून नाही.
• म्हणून विधाने (a) व (b) बरोबर असून (c) व (d) चुकीची आहेत (पर्याय क्र. 3).
• महत्त्वाची टीप: लोकलेखा समिती 1921 मध्ये स्थापन झाली; कॅग तिच्या बैठकांना हजर राहतात; 1967 पासून विरोधी पक्षाचा सदस्य अध्यक्ष होतो.

The correct answer is Option C (Statements (a), (b) are correct, (c), (d) are false).

Key Points:
• Statement (a) is correct: The Public Accounts Committee (PAC) was first set up in 1921 under the provisions of the Government of India Act, 1919.
• Statement (b) is correct: The PAC is frequently referred to as the 'twin sister' of the Estimates Committee because both work symbiotically to ensure financial accountability.
• Statement (c) is incorrect: The CAG acts as a "friend, philosopher, and guide" to the PAC and actively attends and participates in its meetings to explain audit findings.
• Statement (d) is incorrect: The parliamentary convention of appointing an Opposition member as the PAC Chairman began in 1967 (under Minoo Masani), not 1962.
• Therefore, statements (a) and (b) are correct, while (c) and (d) are false (Option 3).
• Key Takeaway: PAC was formed in 1921; it is the twin sister of the Estimates Committee; the CAG actively attends meetings; Opposition chairs it since 1967.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'घटनात्मक संस्था व आयोग (Constitutional Bodies: ECI, UPSC, MPSC, Finance Commission & CAG)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

केंद्रीय निवडणूक आयोग (कलम ३२४), UPSC व MPSC (कलम ३१५ ते ३२३) आणि केंद्रीय वित्त आयोग (कलम २८०): रचना व कार्ये

ज्या संस्थांची व आयोगांची तरतूद भारतीय राज्यघटनेच्या मूळ कलमांमध्ये स्पष्टपणे नमूद केलेली असते, त्यांना 'घटनात्मक संस्था...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

भारताचे नियंत्रक व महालेखापरीक्षक (CAG - कलम १४८), महान्यायवादी (कलम ७६), महाधिवक्ता (कलम १६५) व राष्ट्रीय आयोग (NCSC - कलम ३३८, NCST - कलम ३३८A, NCBC - कलम ३३८B)

भारताचे नियंत्रक व महालेखापरीक्षक (CAG) हे देशाच्या संपूर्ण वित्तीय व्यवस्थेचे (केंद्र व राज्य पातळीवर) सर्वोच्च नियंत्र...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 20 मि. वाचन

निवडणूक कायदे व मतदारसंघ परिसीमन: RPA १९५० व १९५१ कायदे, परिसीमन आयोग, NOTA व निवडणूक सुधारणा

भारतातील निवडणूक कायद्यांचे संपूर्ण विश्लेषण: लोकप्रतिनिधित्व कायदा १९५० (RPA 1950), लोकप्रतिनिधित्व कायदा १९५१ (RPA 195...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 20 मि. वाचन

केंद्र-राज्य वित्तीय संबंध व निधी: वित्त आयोग (कलम २८०), GST परिषद (कलम २७९A), संचित, सार्वजनिक व आकस्मिकता निधी

केंद्र-राज्य वित्तीय संघराज्य रचनेचे सखोल विश्लेषण: कलम २८० केंद्रीय वित्त आयोग (१५ वा व १६ वा वित्त आयोग), कलम २७९A GST...

वाचा➔
💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2015 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔