#31📅 MPSC Rajyaseva Mains P2 2016 Official Question Paper(2016) +1 गुण

नवीन राज्याच्या स्थापनेबाबत खालीलपैकी कोणते विधान बरोबर नाही ?

Which one of the following statements about the formation of new state is not correct?
पर्याय (Options):
a
संविधानाने संसदेला राज्यांच्या प्रदेशाची फेररचना त्यांच्या अनुमती किंवा सहमतीविना करण्याचा अधिकार दिला आहे.
The constitution empowers the Parliament to alter the territory of the states without their consent or concurrence.
b
या संबंधीचे विधेयक संसदेत राष्ट्रपतीच्या शिफारशीशिवाय मांडता येत नाही.
A bill to this effect cannot be introduced in Parliament except on the recommendation of the President.
c
प्रभावित राज्य किंवा राज्ये मतप्रदर्शन करू शकतील परंतु संसदेच्या ईच्छाशक्तिला विरोध करू शकत नाहीत.
The affected state or states may express their views but cannot resist the will of Parliament.
d
संसदेमध्ये असा ठराव केवळ विशेष बहुमताने मंजूर होवू शकतो.
In Parliament, such a resolution can be passed only by a special majority.
✓ योग्य उत्तर
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय d
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ४ (D) (संसदेमध्ये असा ठराव केवळ विशेष बहुमताने मंजूर होवू शकतो.) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• नवीन राज्यांची निर्मिती - अनुच्छेद ३ व ४:
• अनुच्छेद 3 संसदेला नवीन राज्ये निर्माण करण्याचे, सीमा बदलण्याचे किंवा क्षेत्र बदलण्याचे अमर्याद अधिकार देते.
• राष्ट्रपतींची पूर्वशिफारस: असे विधेयक राष्ट्रपतींच्या पूर्वशिफारशीशिवाय संसदेत मांडता येत नाही.
• राज्यांचे मत: राष्ट्रपती हे विधेयक संबंधित राज्याच्या विधिमंडळाकडे मतासाठी पाठवतात; मात्र राज्याने व्यक्त केलेले मत संसदेवर अजिबात बंधनकारक नसते आणि संसदेच्या इच्छेविरुद्ध राज्य काही करू शकत नाही.
• बहुमताचे स्वरूप (अनुच्छेद 4): कलम 4 मध्ये स्पष्ट केले आहे की, राज्यांची निर्मिती करणारा कायदा कलम ३६८ अंतर्गत घटनादुरुस्ती मानला जात नाही; त्यामुळे असा ठराव संसदेत साध्या बहुमताने (Simple Majority) मंजूर होतो, विशेष बहुमताने नव्हे. त्यामुळे पर्याय (4) चुकीचा आहे.
• महत्त्वाची टीप: कलम ३ अन्वये नवीन राज्य स्थापनेचे विधेयक राष्ट्रपतींच्या शिफारशीने येते आणि संसदेत केवळ साध्या बहुमताने मंजूर होते.

The correct answer is Option D (In Parliament, such a resolution can be passed only by a special majority.).

Key Points:
• Formation of New States under Article 3 & 4:
• Article 3 empowers Parliament to form a new state, alter areas, boundaries, or names of existing states.
• President's Recommendation: A bill under Article 3 can be introduced in either House only on the prior recommendation of the President.
• State's View: The President must refer the bill to the concerned state legislature for expressing its views within a specified period, but Parliament is not bound by the state legislature's views and can alter territories without their concurrence.
• Majority Requirement (Article 4): Under Article 4(2), laws made for the formation of new states are not deemed to be amendments of the Constitution under Article 368. Therefore, such bills require only a Simple Majority, not a special majority. Option (4) is incorrect.
• Key Takeaway: New state creation bills under Article 3 require a Presidential recommendation and pass with a simple majority (Article 4).

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'नागरिकत्व, मूलभूत हक्क, मार्गदर्शक तत्त्वे व मूलभूत कर्तव्ये (Citizenship, FRs, DPSP & Fundamental Duties)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

भारतीय नागरिकत्व (भाग २, कलम ५ ते ११): संपादन, समाप्ती, नागरिकत्व दुरुस्ती कायदा (CAA २०१९) व NRI/PIO/OCI संकल्पना

भारतीय राज्यघटनेच्या भाग २ (कलम ५ ते ११) मध्ये नागरिकत्वाविषयीच्या सर्व मूलभूत आणि तांत्रिक तरतुदी समाविष्ट आहेत. आधुनिक...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 28 मि. वाचन

मूलभूत हक्क (भाग ३, कलम १२ ते ३० - भारताचा मॅग्नाकार्टा): समता, स्वातंत्र्य, शोषणाविरुद्ध, धर्मस्वातंत्र्य व शैक्षणिक हक्क

भारतीय राज्यघटनेच्या भाग ३ (कलम १२ ते ३५) ला 'भारताचा मॅग्नाकार्टा' (Magna Carta of India) म्हटले जाते. १२१५ मध्ये इंग्ल...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

घटनात्मक उपाययोजनेचा हक्क (कलम ३२ व २२६): ५ रिट्स (प्राधिलेख) - बंदी प्रत्यक्षीकरण, परमादेश, प्रतिषेध, उत्प्रेषण व अधिकार पृच्छा

डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी संविधान सभेत विचारलेल्या एका ऐतिहासिक प्रश्नाला उत्तर देताना ठामपणे प्रतिपादन केले होते की, "ज...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

मार्गदर्शक तत्त्वे - DPSP (भाग ४, कलम ३६ ते ५१): समाजवादी, गांधीवादी व उदारमतवादी तत्त्वे, समान नागरी कायदा (UCC) व खटले

भारतीय संविधानाच्या भाग ४ (कलम ३६ ते ५१) मध्ये राज्य धोरणाची मार्गदर्शक तत्त्वे (Directive Principles of State Policy -...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 22 मि. वाचन

मूलभूत कर्तव्ये (भाग ४A, कलम ५१A): स्वर्णसिंग समिती, वर्मा समिती, ११ मूलभूत कर्तव्ये व घटनादुरुस्त्या

२६ जानेवारी १९५० रोजी अंमलात आलेल्या मूळ राज्यघटनेत मूलभूत कर्तव्यांचा समावेश नव्हता; केवळ नागरिकांचे मूलभूत हक्क आणि रा...

वाचा➔
१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2016 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔