खालीलपैकी कोणती वर्षे सहकार कायद्यांशी संबंधीत आहेत ?
अ. 1902
ब. 1903
क. 1904
ड. 1912
योग्य पर्याय निवडा :
खालीलपैकी कोणती वर्षे सहकार कायद्यांशी संबंधीत आहेत ?
अ. 1902
ब. 1903
क. 1904
ड. 1912
योग्य पर्याय निवडा :
Which of the following years relate to Co-operative Acts ?
a. 1902
b. 1903
c. 1904
d. 1912
Select the correct option:
योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) (क आणि ड) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• भारतातील सहकार कायद्यांचा ऐतिहासिक विकास:
• १९०४ चा सहकारी पतसंस्था कायदा: सर फ्रेडरिक निकोल्सन यांच्या अहवालाच्या आधारे व्हाइसरॉय लॉर्ड कर्झन यांच्या काळात २५ मार्च १९०४ रोजी भारतातील पहिला सहकार कायदा संमत झाला. या कायद्यानुसार केवळ प्राथमिक पतपुरवठा सहकारी संस्था स्थापन करता येत होत्या.
• १९१२ चा सहकारी संस्था कायदा: १९०४ च्या कायद्यातील मर्यादा दूर करण्यासाठी १९१२ चा कायदा संमत झाला. या कायद्याने पतसंस्थांव्यतिरिक्त बिगर-पतसंस्था (उदा. खरेदी-विक्री, ग्राहक, प्रक्रिया) तसेच जिल्हा व राज्यस्तरीय मध्यवर्ती सहकारी संस्थांच्या स्थापनेला परवानगी दिली.
• १९०२ आणि १९०३ या वर्षी कोणताही सहकार कायदा झालेला नाही.
• म्हणूनच क (१९०४) आणि ड (१९१२) हा योग्य पर्याय आहे (पर्याय ३).
• महत्त्वाची टीप: भारतात पहिला सहकारी कायदा १९०४ मध्ये (केवळ पतसंस्थांसाठी) व अधिक व्यापक दुसरा कायदा १९१२ मध्ये संमत झाला.
The correct answer is Option C (c and d).
Key Points:
• Evolution of Cooperative Legislation in India:
• Co-operative Credit Societies Act, 1904: The first official cooperative legislation in British India, enacted on March 25, 1904 under Viceroy Lord Curzon based on the historic report of Sir Frederick Nicholson (1899) and the Edward Law Committee. It allowed the registration of primary credit cooperatives only.
• Co-operative Societies Act, 1912: Passed to remedy the deficiencies of the 1904 Act. It permitted the registration of non-credit cooperative societies (marketing, consumer, housing) as well as central and apex cooperative federations.
• Years 1902 and 1903 are not associated with any enactment of Cooperative Acts in India.
• Thus, 1904 (c) and 1912 (d) relate to the Cooperative Acts (Option 3).
• Key Takeaway: The foundational Cooperative Acts of India were enacted in 1904 (credit societies only) and 1912 (expanded to non-credit societies and federations).
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'बँकिंग प्रणाली, मौद्रिक धोरण व वित्तीय बाजार (Banking, Monetary Policy & Markets)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
भारतीय रिझर्व्ह बँक (RBI): स्थापना, इतिहास (हिल्टन यंग आयोग), राष्ट्रीयीकरण, संघटनात्मक रचना व सर्व वैधानिक कार्ये
भारतीय रिझर्व्ह बँक (Reserve Bank of India - RBI) ही भारताची सर्वोच्च मध्यवर्ती बँक (Central Bank) असून देशातील संपूर्ण...
मौद्रिक धोरण समिती (MPC), संख्यात्मक व गुणात्मक साधने, महागाई लक्ष्य चौकट आणि चलनवाढ मोजमाप (CPI वि. WPI)
मौद्रिक धोरण (Monetary Policy) म्हणजे अर्थव्यवस्थेत किंमत स्थैर्य (Price Stability) राखत आर्थिक विकासाला गती देण्यासाठी...
बँकिंग राष्ट्रीयीकरण, नरसिंहम समित्या I व II, NPA निवारण (IBC २०१६, SARFAESI), Basel मानके आणि वित्तीय बाजार (नाणे वि. भांडवली बाजार)
भारतातील बँकिंग व्यवस्थेचा इतिहास १९६९ आणि १९८० च्या दोन मोठ्या राष्ट्रीयीकरणाच्या लाटांनी आणि १९९१ च्या LPG सुधारणांनंत...
या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
सहकारी विपणन संस्थांनी या हेतूने महत्वाची भूमिका पार पाडली आ...
जागतिकीकरणाच्या प्रक्रियेत खालील घटकांचा समावेश होतो : अ. आं...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P4 2012 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 भारतीय अर्थव्यवस्था (Indian Economy) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :