#20📅 MPSC Rajyaseva Mains P4 2012 Official Question Paper(2012) +1 गुण

सहकारी विपणन संस्थांनी या हेतूने महत्वाची भूमिका पार पाडली आहे
अ. शेती उत्पादनाच्या किंमती स्थीर करण्यासाठी मदत करणे
ब. सभासदांना गोदामाच्या सुविधा पुरविणे
क. गैरव्यवहारापासून सभासदांचे संरक्षण करणे
ड. शेतकऱ्यांना दीर्घकालीन कर्जपुरवठा करणे
वरीलपैकी कोणती विधाने बरोबर आहेत ?

Co-operative Marketing Societies have played an important role in
a. Helping to stabilise prices of agricultural products
b. Providing storage facilities to members
c. Helping to protect members from several malpractices
d. Providing loans to cultivators on long term basis
Which of the statements given above is/are correct?

पर्याय (Options):
a
अ फक्त
a only
b
अ आणि ब फक्त
a and b only
c
अ, ब आणि क
a, b and c
✓ योग्य उत्तर
d
अ, ब आणि ड
a, b and d
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय c
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) (अ, ब आणि क) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• सहकारी विपणन (खरेदी-विक्री) संस्थांची स्थापना शेतकऱ्यांना मध्यस्थ व दलालांच्या पिळवणुकीतून वाचवण्यासाठी करण्यात आली.
• संस्थांची प्रमुख कार्ये:
• विधान (अ) बरोबर आहे: पिकांची आवक वाढल्यास भाव कोसळू नयेत यासाठी योग्य वेळी विक्री करून शेतमालाचे भाव स्थिर ठेवण्यास मदत करणे.
• विधान (ब) बरोबर आहे: शेतकऱ्यांचा माल सुरक्षित ठेवण्यासाठी गोदामे (Storage/Warehousing) आणि साठवणूक सुविधा पुरवणे.
• विधान (क) बरोबर आहे: बाजारातील वजनातील गैरव्यवहार, अनधिकृत कपात आणि दलालांच्या लुबाडणुकीपासून सभासदांचे संरक्षण करणे.
• विधान (ड) चुकीचे आहे: शेतकऱ्यांना दीर्घकालीन कर्ज देण्याचे कार्य भूविकास बँका (Land Development Banks) करतात, विपणन संस्था करत नाहीत.
• म्हणूनच अ, ब आणि क ही विधाने बरोबर आहेत (पर्याय ३).
• महत्त्वाची टीप: सहकारी विपणन संस्था किंमत स्थिरीकरण, गोदाम सुविधा व गैरव्यवहारांपासून संरक्षण देतात; दीर्घ मुदतीचे कर्ज भूविकास बँका देतात.

The correct answer is Option C (a, b and c).

Key Points:
• Cooperative Marketing Societies were instituted to liberate farmers from private middleman exploitation in agricultural mandis.
• Core Functions Performed:
• Statement (a) is correct: They pool farm produce and sell at remunerative times, dampening seasonal price crashes and stabilizing market prices.
• Statement (b) is correct: They construct warehouses and godowns, offering safe storage to avoid distress selling immediately post-harvest.
• Statement (c) is correct: They protect farmers against unfair deductions, arbitrary broker charges, and faulty weighing practices in unregulated markets.
• Statement (d) is incorrect: Long-term loans are granted by Land Development Banks / State Cooperative Agriculture & Rural Development Banks (SCARDBs), whereas primary agricultural credit societies (PACS) grant short-term loans. Marketing societies do not provide long-term credit.
• Therefore, statements a, b, and c are correct (Option 3).
• Key Takeaway: Cooperative marketing societies stabilize prices, provide warehousing, and eliminate market malpractices, while long-term credit belongs to Land Development Banks.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'कृषी व ग्रामीण अर्थव्यवस्था: MSP, CACP, FCI, PDS, NFSA, NABARD व शेती सुधारणा (Agriculture & Rural Economy)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P4 2012 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔

📚 भारतीय अर्थव्यवस्था (Indian Economy) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)

सर्व पहा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔