लॉर्ड लिटनच्या खालीलपैकी कोणत्या अलोकप्रिय कृतीमुळे भारतीय राष्ट्रवादाच्या वाढीला वेग आला ?
a. ICS परीक्षेसाठी कमाल वयोमर्यादा 21 वर्षांवरून 19 वर्षे करण्यात आली.
b. इल्बर्ट बील.
c. देशी वृत्तपत्र कायदा आणि भारतीय शस्त्रास्त्र कायदा.
लॉर्ड लिटनच्या खालीलपैकी कोणत्या अलोकप्रिय कृतीमुळे भारतीय राष्ट्रवादाच्या वाढीला वेग आला ?
a. ICS परीक्षेसाठी कमाल वयोमर्यादा 21 वर्षांवरून 19 वर्षे करण्यात आली.
b. इल्बर्ट बील.
c. देशी वृत्तपत्र कायदा आणि भारतीय शस्त्रास्त्र कायदा.
Which of the following unpopular acts of Lord Lytton accelerated the growth of Indian Nationalism?
a. Maximum age limit for the ICS examination was reduced from 21 years to 19 years.
b. Ilbert Bill.
c. Vernacular Press Act and Indian Arms Act.
योग्य उत्तर पर्याय २ (B) (a आणि c) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• लॉर्ड लिटनचा कारभार (१८७६-१८८०):
• लॉर्ड लिटनच्या साम्राज्यवादी आणि दडपशाही धोरणांमुळे भारतीय जनतेमध्ये तीव्र असंतोष निर्माण झाला, ज्यामुळे भारतीय राष्ट्रवादाच्या उदयास मोठी गती मिळाली.
• विधान (a) बरोबर आहे: १८७७ मध्ये लिटनने भारतीय तरुणांना प्रशासकीय सेवेत जाण्यापासून रोखण्यासाठी ICS परीक्षेची कमाल वयोमर्यादा २१ वरून १९ वर्षे केली.
• विधान (c) बरोबर आहे: १८७८ मध्ये देशी वृत्तपत्रांची गळचेपी करणारा 'व्हर्नाक्युलर प्रेस ॲक्ट' (देशी वृत्तपत्र कायदा) आणि भारतीयांना शस्त्र बाळगण्यास बंदी घालणारा 'शस्त्र कायदा' (Arms Act) लिटननेच लागू केला.
• इल्बर्ट बिल (विधान b):
• इल्बर्ट बिल वाद हा १८८३ मध्ये 'लॉर्ड रिपन'च्या काळात झाला होता, लिटनच्या काळात नाही.
• म्हणून केवळ विधान (a) आणि (c) हे लॉर्ड लिटनशी संबंधित आहेत.
• महत्त्वाची टीप: लॉर्ड लिटनने ICS वयोमर्यादा १९ वर्षे केली तसेच व्हर्नाक्युलर प्रेस ॲक्ट व शस्त्रास्त्र कायदा आणला; इल्बर्ट बिल हे लॉर्ड रिपनच्या काळातील होते.
The correct answer is Option B (a and c).
Key Points:
• Lord Lytton's Viceroyalty (1876–1880):
• Lord Lytton's reactionary and imperialist policies created immense discontent across India, serving as a catalyst for modern Indian nationalism.
• Statement (a) is Correct: In 1877, Lytton reduced the maximum age limit for the Indian Civil Services (ICS) exam from 21 to 19 years to deliberately prevent Indian candidates from qualifying.
• Statement (c) is Correct: In 1878, Lytton passed the notorious Vernacular Press Act (Gagging Act) to muzzle regional newspapers, along with the Indian Arms Act (1878) which made it a criminal offense for Indians to keep arms without a license while exempting Europeans.
• The Ilbert Bill Controversy (Statement b):
• The Ilbert Bill was introduced in 1883 under the viceroyalty of Lord Ripon (1880–1884), not Lord Lytton.
• Therefore, statements (a) and (c) alone represent Lytton's reactionary measures.
• Key Takeaway: Lord Lytton reduced ICS age limit to 19 (1877) and passed the Vernacular Press & Arms Acts (1878); Ilbert Bill belonged to Lord Ripon.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'ब्रिटिश सत्ता विस्तार, महसूल पद्धती व १८५७ चा राष्ट्रीय उठाव' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
ब्रिटिश सत्ता विस्तार, महसूल पद्धती व प्रशासकीय कायदे: संपूर्ण अभ्यास नोट्स
प्लासी १७५७ व बक्सर १७६४ लढाई, कायमधारा (कॉर्नवॉलिस १७९३), रयतवारी (मन्रो १८२०), महालवारी पद्धत, तैनाती फौज (वेलस्ली १७९...
१८५७ चा राष्ट्रीय उठाव आणि महाराष्ट्रातील घडामोडी: संपूर्ण अभ्यास नोट्स
उठावाची राजकीय, सामाजिक व लष्करी कारणे (एनफिल्ड काडतुसे), मंगल पांडे (बराकपूर), बहादुर शाह, झाशीची राणी लक्ष्मीबाई, तात्...
ब्रिटिशकालीन शिक्षण आयोग, वृत्तपत्र कायदे व प्रशासकीय सुधारणा: संपूर्ण अभ्यास नोट्स
मेकॉले मिनिट्स १८३५ (झिरपता सिद्धांत), वूड्स डिस्पॅच १८५४ (शिक्षणाचा मॅग्ना कार्टा), हंटर कमिशन १८८२ (फुले-रमाबाई साक्ष)...
या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
खालीलपैकी कोणी ब्राह्मणेतर चळवळीच्या प्रचारासाठी 'जागरूक' हे...
बंगालमधील प्रसिद्ध नंदकुमार खटल्याबाबत खालीलपैकी कोणते विधान...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P1 2024 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 इतिहास (History) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :