#6📅 MPSC Rajyaseva Mains P1 2024 Official Question Paper(2024) +1 गुण

बंगालमधील प्रसिद्ध नंदकुमार खटल्याबाबत खालीलपैकी कोणते विधान असत्य आहे ?

Which of the following statements about the famous Nandkumar case in Bengal is incorrect?
पर्याय (Options):
a
वॉरन हेस्टिंग्ज हा या खटल्याचा सूत्रधार होता
Warren Hasting was the facilitator of the case
b
न्या. इलिजा इम्पेने नंदकुमारला या खटल्यातून दोषमुक्त केले
Justice Elijah Impey acquitted Nandkumar in this case
✓ योग्य उत्तर
c
टिकाकारानी नंदकुमार खटल्याचे वर्णन न्यायाची हत्या असे केले आहे
Critics have described the Nandkumar case as an assassination of justice
d
नंदकुमार हा बंगालचा नवाब मीर जाफरचा दिवाण होता
Nandkumar was the Diwan of Bengal Nawab Meer Jafar
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय b
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय २ (B) (न्या. इलिजा इम्पेने नंदकुमारला या खटल्यातून दोषमुक्त केले) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• नंदकुमार खटल्याची (१७७५) पार्श्वभूमी:
• महाराज नंदकुमार हे बंगालचे एक प्रभावशाली व्यक्तिमत्त्व आणि नवाब मीर जाफरचे माजी दिवाण होते.
• त्यांनी गव्हर्नर जनरल वॉरन हेस्टिंग्जवर लाच घेतल्याचा (मुन्नी बेगम यांच्याकडून) अधिकृत आरोप कौन्सिलसमोर केला होता.
• खटला आणि फाशीची शिक्षा:
• वॉरन हेस्टिंग्जने सूडबुद्धीने कट रचून नंदकुमार यांच्यावर बनावट दस्तऐवज (फोर्जनी) तयार केल्याचा खोटा खटला दाखल करवला.
• सर्वोच्च न्यायालयाचे तत्कालीन सरन्यायाधीश आणि हेस्टिंग्जचे मित्र 'सर इलिजा इम्पे' यांनी पक्षपाती सुनावणी घेऊन नंदकुमार यांना दोषी ठरवून फाशीची शिक्षा सुनावली (ऑगस्ट १७७५).
• त्यामुळे न्या. इम्पे यांनी नंदकुमार यांना दोषमुक्त केले हे विधान पूर्णपणे असत्य आहे.
• ऐतिहासिक महत्त्व:
• ब्रिटीश संसदेत एडमंड बर्क आणि इतिहासकारांनी या घटनेचा उल्लेख 'न्यायाची हत्या' (Judicial Murder) असा केला आहे.
• महत्त्वाची टीप: १७७५ च्या नंदकुमार खटल्यात सरन्यायाधीश इलिजा इम्पेने नंदकुमारला फाशी दिली होती (दोषमुक्त केले नव्हते); हा खटला 'न्यायाची हत्या' मानला जातो.

The correct answer is Option B (Justice Elijah Impey acquitted Nandkumar in this case).

Key Points:
• Nandkumar Case (1875) Background:
• Maharaja Nandkumar was an influential Bengali official and formerly the Diwan of Nawab Mir Jafar.
• He levelled corruption charges against Governor-General Warren Hastings before the Supreme Council in Calcutta, accusing him of accepting bribes from Mir Jafar's widow Munni Begum.
• Hastings-Impey Collusion & Verdict:
• In retaliation, Warren Hastings instigated Mohan Prasad to bring charges of forgery (fraud) against Nandkumar under English law.
• Chief Justice Sir Elijah Impey of the Supreme Court (a close school friend of Hastings) conducted a prejudiced trial, convicted Nandkumar, and sentenced him to death by hanging in August 1775.
• Therefore, Justice Elijah Impey sentenced Nandkumar to death, rather than acquitting him, making option 2 completely false.
• Historical Assessment:
• Eminent historians and British parliamentarians (like Edmund Burke and Macaulay) condemned this trial as a blatant 'Judicial Murder' (न्यायाची हत्या).
• Key Takeaway: Chief Justice Elijah Impey sentenced Maharaja Nandkumar to death by hanging for forgery in 1775, which was termed a 'Judicial Murder'.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'ब्रिटिश सत्ता विस्तार, महसूल पद्धती व १८५७ चा राष्ट्रीय उठाव' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 18 मि. वाचन

ब्रिटिश सत्ता विस्तार, महसूल पद्धती व प्रशासकीय कायदे: संपूर्ण अभ्यास नोट्स

प्लासी १७५७ व बक्सर १७६४ लढाई, कायमधारा (कॉर्नवॉलिस १७९३), रयतवारी (मन्रो १८२०), महालवारी पद्धत, तैनाती फौज (वेलस्ली १७९...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 18 मि. वाचन

१८५७ चा राष्ट्रीय उठाव आणि महाराष्ट्रातील घडामोडी: संपूर्ण अभ्यास नोट्स

उठावाची राजकीय, सामाजिक व लष्करी कारणे (एनफिल्ड काडतुसे), मंगल पांडे (बराकपूर), बहादुर शाह, झाशीची राणी लक्ष्मीबाई, तात्...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 19 मि. वाचन

ब्रिटिशकालीन शिक्षण आयोग, वृत्तपत्र कायदे व प्रशासकीय सुधारणा: संपूर्ण अभ्यास नोट्स

मेकॉले मिनिट्स १८३५ (झिरपता सिद्धांत), वूड्स डिस्पॅच १८५४ (शिक्षणाचा मॅग्ना कार्टा), हंटर कमिशन १८८२ (फुले-रमाबाई साक्ष)...

वाचा➔
१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P1 2024 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔

📚 इतिहास (History) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)

सर्व पहा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔