#57📅 MPSC Rajyaseva Mains P1 2019 Official Question Paper(2019) +1 गुण

पुढीलपैकी कोणत्या संस्थानांनी स्वतंत्र राहण्याची इच्छा दर्शविली होती ?
(a) त्रावणकोर
(b) हैद्राबाद
(c) भोपाळ

Which of the following states had expressed their desire to remain independent?
(a) Travancore
(b) Hyderabad
(c) Bhopal

पर्याय (Options):
a
(b) आणि (c) फक्त
(b) and (c) only
b
(a) आणि (c) फक्त
(a) and (c) only
c
(a) आणि (b) फक्त
(a) and (b) only
d
(a), (b) आणि (c)
(a), (b) and (c)
✓ योग्य उत्तर
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय d
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ४ (D) ((a), (b) आणि (c)) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• संस्थानांचे विलीनीकरण (१९४७): भारतीय स्वातंत्र्य कायद्यानुसार संस्थानावरील ब्रिटिशांचे सार्वभौमत्व संपुष्टात आल्यामुळे अनेक संस्थानांनी स्वतंत्र राहण्याचा प्रयत्न केला.
• त्रावणकोर: दिवाण सी. पी. रामस्वामी अय्यर यांनी जून १९४७ मध्ये त्रावणकोर स्वतंत्र व सार्वभौम राष्ट्र राहील अशी घोषणा केली होती.
• हैद्राबाद: निझाम मीर उस्मान अली खान याने भारतात सामील न होता स्वतंत्र राहण्याचा निर्णय जाहीर केला होता.
• भोपाळ: भोपाळचे नवाब हमीदुल्ला खान यांनीही भारताशी करार करण्यास नकार देऊन स्वतंत्र राहण्याची इच्छा दर्शवली होती.
• सरदार पटेलांचे योगदान: सरदार वल्लभभाई पटेल आणि व्ही. पी. मेनन यांनी मुत्सद्देगिरीने या सर्व संस्थानांचे भारतात विलीनीकरण घडवून आणले.
• महत्त्वाची टीप: त्रावणकोर, हैद्राबाद आणि भोपाळ या तिन्ही संस्थानांनी सुरुवातीला स्वतंत्र राहण्याची इच्छा दर्शवली होती.
• महत्त्वाची टीप: १९४७ मध्ये त्रावणकोर, हैद्राबाद आणि भोपाळ या तिन्ही संस्थानांनी स्वतंत्र राहण्याची इच्छा व्यक्त केली होती.

The correct answer is Option D ((a), (b) and (c)).

Key Points:
• Princely States at Partition (1947): Under the Indian Independence Act 1947, British paramountcy lapsed, leaving over 565 princely states theoretically free to join India, join Pakistan, or remain independent.
• Travancore: Dewan Sir C.P. Ramaswami Iyer declared on 11 June 1947 that Travancore would remain an independent sovereign state (citing thorium reserves).
• Hyderabad: Nizam Mir Osman Ali Khan declared full sovereign independence, refusing to accede to India until forced by Operation Polo.
• Bhopal: Nawab Hamidullah Khan (Chancellor of Chamber of Princes) strongly opposed accession and declared Bhopal's intent to remain an independent state before yielding to Sardar Patel.
• Conclusion: All three states (Travancore, Hyderabad, and Bhopal) originally expressed desire to remain independent.
• Key Takeaway: Travancore, Hyderabad, and Bhopal all initially expressed their desire to remain independent sovereign states in 1947.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'महाराष्ट्रातील विशेष चळवळी, मुक्तीसंग्राम व संयुक्त महाराष्ट्र लढा' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 19 मि. वाचन

महाराष्ट्रातील वृत्तपत्र चळवळ व पत्रकारिता: संपूर्ण अभ्यास नोट्स

बाळशास्त्री जांभेकर (दर्पण ६ जाने १८३२, दिग्दर्शन १८४०), भाऊ महाजन (प्रभाकर शतपत्रे), ज्ञानोदय १८४२, ज्ञानप्रकाश १८४९ (प...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 19 मि. वाचन

महाराष्ट्रातील कामगार चळवळ व लढा: संपूर्ण अभ्यास नोट्स

नारायण मेघाजी लोखंडे (भारतीय कामगार चळवळीचे जनक, बॉम्बे मिलहँड्स असोसिएशन १८९०, रविवारची सुट्टी १० जून १८९०), AITUC स्था...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 20 मि. वाचन

महाराष्ट्रातील दलित चळवळ व लढा: संपूर्ण अभ्यास नोट्स

गोपाळबाबा वलंगकर (विटाळ विध्वंसन ग्रंथ १८८८, अनार्य दोष परिहारक मंडळी), शिवराम जानबा कांबळे (सोमवंशीय मित्र), किसन फागुज...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 20 मि. वाचन

मराठवाडा मुक्तीसंग्राम लढा व ऑपरेशन पोलो: संपूर्ण अभ्यास नोट्स

हैदराबाद संस्थान पार्श्वभूमी, निजाम मीर उस्मान अली खान, कासिम रिझवी व रजाकार अत्याचार, स्वामी रामानंद तीर्थ (हैदराबाद स्...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 21 मि. वाचन

संयुक्त महाराष्ट्र चळवळ, १०६ हुतात्मे व १ मे १९६० राज्य निर्मिती: संपूर्ण अभ्यास नोट्स

बेळगाव साहित्य परिषद १९४६, अकोला करार १९४७, नागपूर करार १९५३, दार कमिशन व JVP समिती १९४८, फाजल अली आयोग, संयुक्त महाराष्...

वाचा➔
🔥 संपूर्ण तयारी८०% सवलत (फक्त ₹९९)

MPSC Group B / Rajyaseva संपूर्ण टेस्ट सिरीज २०२६ — सर्व पेपर्स व स्पष्टीकरण!

१००+ फुल-लेंथ सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक, मागील सर्व प्रश्नपत्रिका आणि सविस्तर स्पष्टीकरणासह.

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P1 2019 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔