#34📅 MPSC Rajyaseva Mains P2 2023 Official Question Paper(2023) +1 गुण

भारतीय राज्यघटनेतील मूलभूत कर्तव्यांशी संबंधित खालीलपैकी कोणते विधान चुकीचे आहे ?

Which of the following statements related to Fundamental Duties in the Indian Constitution is incorrect?
पर्याय (Options):
a
मूलभूत कर्तव्यांची कल्पना रशियाच्या (पूर्वीचे सोविएत युनियन) राज्यघटनेपासून प्रेरित आहे.
The concept of Fundamental Duties is inspired by the Constitution of Russia (Former Soviet Union).
b
स्वर्ण सिंग समितीच्या शिफारशीनुसार ४२ व्या घटनादुरुस्ती कायदा १९७८ द्वारे घटनेच्या भाग IV-A मध्ये हे समाविष्ट केले गेले.
It was included in Part IV-A of the Constitution by the 42nd Constitutional Amendment Act 1978 on the recommendations of the Swaran Singh Committee.
✓ योग्य उत्तर
c
८६ व्या घटनादुरुस्ती कायदा २००२ द्वारे आणखी एक कर्तव्य जोडले गेले.
Another duty was added by the 86th Constitutional Amendment Act 2002.
d
सर्व अकरा मूलभूत कर्तव्ये राज्यघटनेच्या अनुच्छेद ५१-A मध्ये सूचीबद्ध आहेत.
All the Eleven Fundamental Duties are listed in Article 51-A of the Constitution.
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय b
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय २ (B) (स्वर्ण सिंग समितीच्या शिफारशीनुसार ४२ व्या घटनादुरुस्ती कायदा १९७८ द्वारे घटनेच्या भाग IV-A मध्ये हे समाविष्ट केले गेले.) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• 🇷🇺 विधान 1 बरोबर आहे: मूलभूत कर्तव्यांची संकल्पना पूर्वीच्या सोव्हिएत युनियनच्या (USSR) संविधानाकडून घेण्यात आली आहे.
• विधान 2 चुकीचे (उत्तर) आहे: मूलभूत कर्तव्ये ही स्वर्ण सिंग समितीच्या शिफारशीनुसार 42 व्या घटनादुरुस्ती कायदा 1976 द्वारे समाविष्ट केली गेली होती (1978 नव्हे; 1978 मध्ये 44 वी घटनादुरुस्ती झाली होती).
• विधान 3 बरोबर आहे: 86 व्या घटनादुरुस्ती कायदा 2002 द्वारे कलम 51A(k) अन्वये 6 ते 14 वर्षे वयोगटातील पाल्यांना शिक्षणाची संधी उपलब्ध करून देण्याचे 11 वे कर्तव्य जोडले गेले.
• विधान 4 बरोबर आहे: सर्व अकरा मूलभूत कर्तव्ये कलम 51A मध्ये सूचीबद्ध आहेत.
• महत्त्वाची टीप: मूलभूत कर्तव्ये 42 व्या घटनादुरुस्ती कायदा 1976 द्वारे जोडली गेली (1978 नव्हे).

The correct answer is Option B (It was included in Part IV-A of the Constitution by the 42nd Constitutional Amendment Act 1978 on the recommendations of the Swaran Singh Committee.).

Key Points:
• 🇷🇺 Statement 1 is correct: Fundamental duties were borrowed from the Constitution of the erstwhile USSR.
• Statement 2 is INCORRECT: The 42nd Constitutional Amendment Act was enacted in 1976 (NOT 1978; 1978 was the 44th Amendment Act). It inserted Part IV-A and Article 51A based on the recommendations of the Sardar Swaran Singh Committee.
• Statement 3 is correct: The 11th fundamental duty (duty of parents/guardians to provide educational opportunities to children aged 6–14) was added by the 86th Constitutional Amendment Act, 2002.
• Statement 4 is correct: Article 51A lists all 11 duties from clauses (a) through (k).
• Key Takeaway: The 42nd Amendment took place in 1976 (not 1978), adding Part IV-A upon the Swaran Singh Committee's advice.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'नागरिकत्व, मूलभूत हक्क, मार्गदर्शक तत्त्वे व मूलभूत कर्तव्ये (Citizenship, FRs, DPSP & Fundamental Duties)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

भारतीय नागरिकत्व (भाग २, कलम ५ ते ११): संपादन, समाप्ती, नागरिकत्व दुरुस्ती कायदा (CAA २०१९) व NRI/PIO/OCI संकल्पना

भारतीय राज्यघटनेच्या भाग २ (कलम ५ ते ११) मध्ये नागरिकत्वाविषयीच्या सर्व मूलभूत आणि तांत्रिक तरतुदी समाविष्ट आहेत. आधुनिक...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 28 मि. वाचन

मूलभूत हक्क (भाग ३, कलम १२ ते ३० - भारताचा मॅग्नाकार्टा): समता, स्वातंत्र्य, शोषणाविरुद्ध, धर्मस्वातंत्र्य व शैक्षणिक हक्क

भारतीय राज्यघटनेच्या भाग ३ (कलम १२ ते ३५) ला 'भारताचा मॅग्नाकार्टा' (Magna Carta of India) म्हटले जाते. १२१५ मध्ये इंग्ल...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

घटनात्मक उपाययोजनेचा हक्क (कलम ३२ व २२६): ५ रिट्स (प्राधिलेख) - बंदी प्रत्यक्षीकरण, परमादेश, प्रतिषेध, उत्प्रेषण व अधिकार पृच्छा

डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी संविधान सभेत विचारलेल्या एका ऐतिहासिक प्रश्नाला उत्तर देताना ठामपणे प्रतिपादन केले होते की, "ज...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

मार्गदर्शक तत्त्वे - DPSP (भाग ४, कलम ३६ ते ५१): समाजवादी, गांधीवादी व उदारमतवादी तत्त्वे, समान नागरी कायदा (UCC) व खटले

भारतीय संविधानाच्या भाग ४ (कलम ३६ ते ५१) मध्ये राज्य धोरणाची मार्गदर्शक तत्त्वे (Directive Principles of State Policy -...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 22 मि. वाचन

मूलभूत कर्तव्ये (भाग ४A, कलम ५१A): स्वर्णसिंग समिती, वर्मा समिती, ११ मूलभूत कर्तव्ये व घटनादुरुस्त्या

२६ जानेवारी १९५० रोजी अंमलात आलेल्या मूळ राज्यघटनेत मूलभूत कर्तव्यांचा समावेश नव्हता; केवळ नागरिकांचे मूलभूत हक्क आणि रा...

वाचा➔
१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2023 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔