'लोकलेखा समिती' बाबत खालीलपैकी कोणती विधाने योग्य आहेत ?
(a) 1954 पुर्वी या समितीत फक्त लोकसभेने निवडलेले 22 सदस्य होते.
(b) कांहीवेळा लोकलेखा समितीचे वर्णन अंदाज समितीची 'जुळी बहीण' असे केले जाते, कारण या दोन्हीही समित्यांचे कार्य एकमेकास पुरक असे आहेत.
(c) सर्व समिती सदस्यांचा दर्जा समान आहे, परंतू लोकलेखा समितीच्या संबंधीत कार्याबाबत समितीमधील राज्यसभा सदस्यांवर राज्यसभा अध्यक्षांचे नियंत्रण नसते तर लोकसभा सभापतीचे असते.
पर्यायी उत्तरे :
'लोकलेखा समिती' बाबत खालीलपैकी कोणती विधाने योग्य आहेत ?
(a) 1954 पुर्वी या समितीत फक्त लोकसभेने निवडलेले 22 सदस्य होते.
(b) कांहीवेळा लोकलेखा समितीचे वर्णन अंदाज समितीची 'जुळी बहीण' असे केले जाते, कारण या दोन्हीही समित्यांचे कार्य एकमेकास पुरक असे आहेत.
(c) सर्व समिती सदस्यांचा दर्जा समान आहे, परंतू लोकलेखा समितीच्या संबंधीत कार्याबाबत समितीमधील राज्यसभा सदस्यांवर राज्यसभा अध्यक्षांचे नियंत्रण नसते तर लोकसभा सभापतीचे असते.
पर्यायी उत्तरे :
Which of the following statements about 'Public Accounts Committee' are correct?
(a) Prior to 1954, the Committee consisted of 22 members elected by Lok Sabha only.
(b) The PAC is sometimes described as 'twin sister' of Estimate Committee in the sense that the works of these two committees are complementary.
(c) All committee members have the same status but the members from Rajya Sabha are under the control of the Speaker of Lok Sabha and not under the control of the Chairman of Rajya Sabha in so far as their functioning in the PAC is concerned.
Answer Options:
योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) (फक्त (b) आणि (c)) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• विधान (a) चुकीचे आहे: लोकलेखा समितीची (PAC) स्थापना प्रथम 1921 मध्ये झाली. 1954-55 पूर्वी या समितीत केवळ लोकसभेने निवडलेले 15 सदस्य होते (22 नव्हे). 1954 मध्ये राज्यसभेच्या 7 सदस्यांचा समावेश करून एकूण संख्या 22 करण्यात आली.
• विधान (b) बरोबर आहे: लोकलेखा समितीला अंदाज समितीची 'जुळी बहीण' (Twin Sister) म्हटले जाते, कारण या दोन्ही वित्तीय समित्यांचे कार्य प्रशासनावरील संसदीय आर्थिक नियंत्रणासाठी परस्परांना पूरक ठरते.
• विधान (c) बरोबर आहे: समितीतील सर्व 22 सदस्यांना समान दर्जा असतो, परंतु लोकलेखा समितीच्या कामकाजाबाबत आणि नियमनाबाबत राज्यसभा सदस्यांवरही राज्यसभेच्या सभापतींचे नियंत्रण नसून लोकसभा अध्यक्षांचे (Speaker) संपूर्ण नियंत्रण असते.
• त्यामुळे फक्त (b) आणि (c) योग्य असल्याने पर्याय 3 हे बरोबर उत्तर आहे.
• महत्त्वाची टीप: 1954 पूर्वी लोकलेखा समितीत 15 सदस्य होते; ही अंदाज समितीची जुळी बहीण मानली जाते आणि ती पूर्णपणे लोकसभा अध्यक्षांच्या नियंत्रणाखाली काम करते.
The correct answer is Option C (Only (b) and (c)).
Key Points:
• Statement (a) is incorrect: The Public Accounts Committee (PAC) was first established in 1921 under the Government of India Act 1919. Prior to 1954-55, the PAC consisted of 15 members elected exclusively by the Lok Sabha (not 22). In 1954, 7 members from the Rajya Sabha were added to make its total strength 22.
• Statement (b) is correct: The PAC is frequently characterized as the 'twin sister' of the Estimates Committee because both work closely together to ensure comprehensive legislative financial control—the Estimates Committee conducts ex-ante appraisal of expenditures, while the PAC carries out ex-post examination.
• Statement (c) is correct: Although members are drawn from both Houses and enjoy equal voting and deliberative status, the PAC functions under the overall direction, rules, and control of the Speaker of the Lok Sabha (not the Chairman of the Rajya Sabha).
• Therefore, statements (b) and (c) are correct, making Option 3 the accurate answer.
• Key Takeaway: Prior to 1954, PAC had 15 members; it is the 'twin sister' of the Estimates Committee and functions entirely under the Speaker's direction.
या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'घटनात्मक संस्था व आयोग (Constitutional Bodies: ECI, UPSC, MPSC, Finance Commission & CAG)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
केंद्रीय निवडणूक आयोग (कलम ३२४), UPSC व MPSC (कलम ३१५ ते ३२३) आणि केंद्रीय वित्त आयोग (कलम २८०): रचना व कार्ये
ज्या संस्थांची व आयोगांची तरतूद भारतीय राज्यघटनेच्या मूळ कलमांमध्ये स्पष्टपणे नमूद केलेली असते, त्यांना 'घटनात्मक संस्था...
भारताचे नियंत्रक व महालेखापरीक्षक (CAG - कलम १४८), महान्यायवादी (कलम ७६), महाधिवक्ता (कलम १६५) व राष्ट्रीय आयोग (NCSC - कलम ३३८, NCST - कलम ३३८A, NCBC - कलम ३३८B)
भारताचे नियंत्रक व महालेखापरीक्षक (CAG) हे देशाच्या संपूर्ण वित्तीय व्यवस्थेचे (केंद्र व राज्य पातळीवर) सर्वोच्च नियंत्र...
निवडणूक कायदे व मतदारसंघ परिसीमन: RPA १९५० व १९५१ कायदे, परिसीमन आयोग, NOTA व निवडणूक सुधारणा
भारतातील निवडणूक कायद्यांचे संपूर्ण विश्लेषण: लोकप्रतिनिधित्व कायदा १९५० (RPA 1950), लोकप्रतिनिधित्व कायदा १९५१ (RPA 195...
केंद्र-राज्य वित्तीय संबंध व निधी: वित्त आयोग (कलम २८०), GST परिषद (कलम २७९A), संचित, सार्वजनिक व आकस्मिकता निधी
केंद्र-राज्य वित्तीय संघराज्य रचनेचे सखोल विश्लेषण: कलम २८० केंद्रीय वित्त आयोग (१५ वा व १६ वा वित्त आयोग), कलम २७९A GST...
🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज
सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा
खालीलपैकी कोणते विधान/ने बरोबर आहे/त ? (a) 1880 चा लॉर्ड रिप...
खालील विधाने विचारात घ्या : (a) कायदेशीर व नियामक लेखापरीक्ष...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2021 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 भारतीय राज्यघटना (Indian Polity) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?
