📅MPSC Rajyaseva Mains P2 2021 PaperGoogle वर फॉलो करा

खालीलपैकी कोणते विधान/ने बरोबर आहे/त ?
(a) 1880 चा लॉर्ड रिपनच्या ठरावास स्थानिक शासनाची सनद (मॅग्ना कार्टा) मानले जाते.
(b) बलवंत राय मेहता समिती अहवालात ग्रामसभेचा अधिकृतरित्या उल्लेख करण्यात आला.
(c) बलवंत राय मेहता समितीच्या शिफारशीनुसार जिल्हाधिकारी हा जिल्हापरिषदेत असू नये.
पर्यायी उत्तरे :

Which of the following statements is/are correct?
(a) Lord Ripon's Resolution of 1880 was hailed as the 'Magna Carta' of local government.
(b) The Balwant Rai Mehta Committee report made a formal mention of the Gram Sabha.
(c) According to the Balwant Rai Mehta Committee, the District Collector should be kept out of the Zilla Parishad.
Answer Options:

पर्याय (Options):
a
फक्त (a)
Only (a)
b
फक्त (b)
Only (b)
c
(b) आणि (c)
(b) and (c)
d
वरीलपैकी एकही नाही
None of the above
✓ योग्य उत्तर
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय d
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ४ (D) (वरीलपैकी एकही नाही) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• विधान (a) चुकीचे आहे: स्थानिक स्वराज्य संस्थेचा 'मॅग्ना कार्टा' (सनद) मानला जाणारा लॉर्ड रिपन यांचा ठराव 1882 मध्ये (18 मे 1882) संमत झाला होता, 1880 मध्ये नव्हे. यामुळेच लॉर्ड रिपन यांना भारतातील 'स्थानिक स्वराज्य संस्थांचे जनक' म्हटले जाते.
• विधान (b) चुकीचे आहे: बलवंतराय मेहता समितीने (1957) त्रिस्तरीय पंचायत राज व्यवस्थेची शिफारस केली (ग्रामपंचायत, पंचायत समिती, जिल्हा परिषद), परंतु या अहवालात ग्रामसभेचा औपचारिक/अधिकृत संस्थात्मक उल्लेख करण्यात आला नव्हता. ग्रामसभेला महत्त्व नंतरच्या दिवाकर समितीने (1963) दिले.
• विधान (c) चुकीचे आहे: बलवंतराय मेहता समितीने जिल्हाधिकाऱ्याला जिल्हा परिषदेबाहेर ठेवण्याची नव्हे, तर जिल्हाधिकारी हा जिल्हा परिषदेचा अध्यक्ष असावा अशी स्पष्ट शिफारस केली होती.
• वरील तिन्ही विधाने चुकीची असल्याने 'वरीलपैकी एकही नाही' (पर्याय 4) हे अचूक उत्तर आहे.
• महत्त्वाची टीप: लॉर्ड रिपनचा ठराव 1882 चा आहे, बलवंतराय मेहतांनी ग्रामसभेचा उल्लेख केला नाही आणि जिल्हाधिकाऱ्याला जि.प. अध्यक्ष करण्याची शिफारस केली होती.

The correct answer is Option D (None of the above).

Key Points:
• Statement (a) is incorrect: The famous resolution on local self-government introduced by Viceroy Lord Ripon was passed in 1882 (specifically on 18th May 1882), not 1880. It is celebrated as the 'Magna Carta' of local self-government in India, earning Lord Ripon the title 'Father of Local Self-Government in India'.
• Statement (b) is incorrect: The Balwant Rai Mehta Committee (1957) recommended a three-tier Panchayati Raj structure (Gram Panchayat, Panchayat Samiti, and Zilla Parishad) but did not make a formal institutional mention of the Gram Sabha; it was the Diwakar Committee (1963) and later the Ashok Mehta Committee (1978) that gave prominent institutional focus to the Gram Sabha.
• Statement (c) is incorrect: Contrary to keeping the Collector out, the Balwant Rai Mehta Committee specifically recommended that the District Collector should be the Chairman of the Zilla Parishad to ensure administrative coordination.
• Since statements (a), (b), and (c) are all factually incorrect, the correct choice is 'None of the above' (Option 4).
• Key Takeaway: Ripon's Resolution was passed in 1882, Balwant Rai Mehta did not emphasize Gram Sabha, and he recommended the Collector chair the Zilla Parishad.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'पंचायत राज व स्थानिक स्वराज्य संस्था (Panchayati Raj & Urban Local Government)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

पंचायत राजची ऐतिहासिक पार्श्वभूमी, विकास समित्या (बलवंतराय, वसंतराव नाईक) व ७३ वी-७४ वी घटनादुरुस्ती

भारतात स्थानिक स्वराज्य संस्थांची मुळे प्राचीन ग्रामव्यवस्थेत आढळतात. आधुनिक काळात १८८२ चा लॉर्ड रिपन यांचा ठराव हा 'स्थ...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

ग्रामीण स्थानिक स्वराज्य संस्था: ग्रामपंचायत (१९५८ कायदा), पंचायत समिती व जिल्हा परिषद (१९६१ कायदा) सखोल रचना

महाराष्ट्रात ग्रामीण स्थानिक स्वराज्य संस्थांची त्रिस्तरीय रचना दोन स्वतंत्र अधिनियमांद्वारे नियंत्रित केली जाते: १) गाव...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 40 मि. वाचन

नागरी स्थानिक स्वराज्य संस्था: महानगरपालिका (महाराष्ट्रातील सर्व २९ मनपा), नगरपालिका, नगरपंचायत व छावणी मंडळे

भारतातील नागरी स्थानिक प्रशासनाची मुहूर्तमेढ १६८८ मध्ये मद्रास महानगरपालिकेच्या (Madras Municipal Corporation) स्थापनेने...

वाचा➔
💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2021 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔