📅MPSC Rajyaseva Mains P2 2021 PaperGoogle वर फॉलो करा

खालील विधाने विचारात घ्या :
(a) कायदेशीर व नियामक लेखापरीक्षण व्यतिरिक्त महालेखापरिक्षक खर्चाच्या औचित्याचे ही लेखापरीक्षण करू शकतो.
(b) परंतु कायदेशीर लेखापरीक्षण पार पाडणे बंधनकारक असते तर नियामक व औचित्याचे लेखापरीक्षण कॅग ने स्वेच्छेने करायचे असते.
वरीलपैकी योग्य विधान कोणते ?
पर्यायी उत्तरे :

Consider the following statements:
(a) In addition to legal and regulatory audit, the CAG can also conduct the propriety audit.
(b) However, the legal audit is obligatory while regulatory and propriety audit is discretionary.
Which of the above statement/s is/are true?
Answer Options:

पर्याय (Options):
a
फक्त (a)
Only (a)
✓ योग्य उत्तर
b
फक्त (b)
Only (b)
c
(a) आणि (b) दोन्ही
(a) and (b) both
d
यापैकी नाही
None
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय a
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय १ (A) (फक्त (a)) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• कलम 148 ते 151: भारताचे नियंत्रक व महालेखापरीक्षक (CAG) यांच्या अधिकारांशी व कर्तव्यांशी संबंधित आहेत.
• विधान (a) बरोबर आहे: CAG केवळ कायदेशीर व नियमांनुसार झालेले खर्च तपासत नाही, तर शासकीय खर्चामध्ये शहाणपण, काटकसर व प्रामाणिकपणा राखला गेला आहे का, हे तपासण्यासाठी औचित्य लेखापरीक्षण (Propriety Audit) देखील करू शकतात.
• विधान (b) चुकीचे आहे: कायदेशीर लेखापरीक्षण (Legal Audit) आणि नियामक लेखापरीक्षण (Regulatory Audit) ही दोन्ही पार पाडणे कॅगवर बंधनकारक (Obligatory) असते; केवळ औचित्य लेखापरीक्षण हे ऐच्छिक/स्वेच्छाधीन (Discretionary) असते. नियामक लेखापरीक्षण ऐच्छिक असल्याचे विधान चुकीचे आहे.
• म्हणून फक्त (a) योग्य (पर्याय 1) हे बरोबर उत्तर आहे.
• महत्त्वाची टीप: कॅगचे कायदेशीर व नियामक लेखापरीक्षण बंधनकारक असते, तर खर्चाच्या शहाणपणाची तपासणी करणारे औचित्य लेखापरीक्षण ऐच्छिक असते.

The correct answer is Option A (Only (a)).

Key Points:
• Article 148 to 151: Prescribes the appointment, functions, and audit reports of the Comptroller and Auditor General of India (CAG).
• Statement (a) is correct: Under the CAG's (Duties, Powers and Conditions of Service) Act, 1971, the CAG conducts statutory legal and regulatory audits (compliance with laws, appropriations, and sanctioning rules) as well as propriety audits (examining wisdom, faithfulness, and economy of expenditure to avoid waste and extravagance).
• Statement (b) is incorrect: Both legal audit and regulatory audit are obligatory (mandatory) statutory duties of the CAG to verify that funds were disbursed in strict accordance with law. Only the propriety audit is discretionary (the CAG is not statutorily compelled to conduct propriety audit on every transaction). Combining regulatory audit with propriety audit as discretionary is factually incorrect.
• Therefore, only statement (a) is true (Option 1).
• Key Takeaway: CAG's legal and regulatory audits are mandatory, while propriety audit (examining wisdom and economy of expenditure) is discretionary.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'घटनात्मक संस्था व आयोग (Constitutional Bodies: ECI, UPSC, MPSC, Finance Commission & CAG)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

केंद्रीय निवडणूक आयोग (कलम ३२४), UPSC व MPSC (कलम ३१५ ते ३२३) आणि केंद्रीय वित्त आयोग (कलम २८०): रचना व कार्ये

ज्या संस्थांची व आयोगांची तरतूद भारतीय राज्यघटनेच्या मूळ कलमांमध्ये स्पष्टपणे नमूद केलेली असते, त्यांना 'घटनात्मक संस्था...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

भारताचे नियंत्रक व महालेखापरीक्षक (CAG - कलम १४८), महान्यायवादी (कलम ७६), महाधिवक्ता (कलम १६५) व राष्ट्रीय आयोग (NCSC - कलम ३३८, NCST - कलम ३३८A, NCBC - कलम ३३८B)

भारताचे नियंत्रक व महालेखापरीक्षक (CAG) हे देशाच्या संपूर्ण वित्तीय व्यवस्थेचे (केंद्र व राज्य पातळीवर) सर्वोच्च नियंत्र...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 20 मि. वाचन

निवडणूक कायदे व मतदारसंघ परिसीमन: RPA १९५० व १९५१ कायदे, परिसीमन आयोग, NOTA व निवडणूक सुधारणा

भारतातील निवडणूक कायद्यांचे संपूर्ण विश्लेषण: लोकप्रतिनिधित्व कायदा १९५० (RPA 1950), लोकप्रतिनिधित्व कायदा १९५१ (RPA 195...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 20 मि. वाचन

केंद्र-राज्य वित्तीय संबंध व निधी: वित्त आयोग (कलम २८०), GST परिषद (कलम २७९A), संचित, सार्वजनिक व आकस्मिकता निधी

केंद्र-राज्य वित्तीय संघराज्य रचनेचे सखोल विश्लेषण: कलम २८० केंद्रीय वित्त आयोग (१५ वा व १६ वा वित्त आयोग), कलम २७९A GST...

वाचा➔
💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2021 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔