#60📅 MPSC Rajyaseva Mains P1 2024 Official Question Paper(2024) +1 गुण

इंडियन कौन्सिल अॅक्ट, 1909 बद्दल खालीलपैकी कोणते विधान / विधाने बरोबर आहे/आहेत ?
a. या कायदयाने मुस्लिमांसाठी स्वतंत्र मतदारसंघाची तरतूद केली.
b. के. एम. मुन्शी यांनी मोर्ले-मिन्टो सुधारणा कायदयाने उगवत्या लोकशाहीवर वार केल्याचे निदर्शनास आणून दिले.
c. या कायदयाने युरोपियन आणि अँग्लो-इंडियन यांच्यासाठी स्वतंत्र मतदारसंघाची तरतूद करण्यात झाली.
d. सरकारने लोकशाहीचे मुलभूत तत्व म्हणजे निवडणूकीचे तत्व मान्य केले नाही.

Which of the following statements about Indian Council Act, 1909 is/are correct?
a. This act provided separate electrorates for the Muslims.
b. K. M. Munshi pointed out that The Minto-Morley Reforms stabbed the rising democracy.
c. This act provided separate electrorates for Europeans and Anglo-Indians.
d. Government not accepted the principle of democracy that is principle of election.

पर्याय (Options):
a
फक्त a आणि d
Only a and d
b
फक्त a आणि b
Only a and b
✓ योग्य उत्तर
c
फक्त a आणि c
Only a and c
d
a, b आणि d
a, b and d
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय b
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय २ (B) (फक्त a आणि b) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• मॉर्ले-मिंटो सुधारणा कायदा (१९०९) विश्लेषण:
• विधान a बरोबर आहे: या कायद्याने मुस्लिमांसाठी स्वतंत्र मतदारसंघांची तरतूद केली (लॉर्ड मिंटोला जातीय मतदारसंघांचा जनक म्हटले जाते).
• विधान b बरोबर आहे: कायदेतज्ज्ञ के. एम. मुन्शी यांनी या कायद्यावर टीका करताना म्हटले होते की 'मॉर्ले-मिंटो सुधारणांनी भारताच्या उगवत्या लोकशाहीचा खून केला/वार केला'.
• विधान c चूक आहे: युरोपियन, अँग्लो-इंडियन आणि भारतीय ख्रिश्चनांसाठी स्वतंत्र मतदारसंघ १९१९ च्या कायद्याने दिले गेले (१९०९ ने नाही).
• विधान d चूक आहे: या कायद्याने अप्रत्यक्ष निवडणुकीचे तत्त्व मान्य केले होते.
• त्यामुळे 'फक्त a आणि b' ही विधाने बरोबर आहेत (पर्याय २).
• महत्त्वाची टीप: १९०९ च्या कायद्याने मुस्लिमांना स्वतंत्र मतदारसंघ दिले व के. एम. मुन्शींनी त्यावर 'उगवत्या लोकशाहीवर वार' अशी टीका केली.

The correct answer is Option B (Only a and b).

Key Points:
• Analysis of Morley-Minto Reforms (1909):
• Statement a is Correct: It formally introduced communal representation for Muslims through separate electorates (Lord Minto is known as the 'Father of Communal Electorates').
• Statement b is Correct: Eminent constitutional expert K. M. Munshi famously criticized the 1909 reforms, remarking that they *"stabbed the rising democracy"* by creating communal divides.
• Statement c is Incorrect: Separate electorates for Europeans, Anglo-Indians, and Indian Christians were introduced by the Government of India Act 1919, not 1909.
• Statement d is Incorrect: The Act did introduce indirect election principles for non-official seats, although highly limited and conditioned.
• Therefore, only statements a and b are correct (Option 2).
• Key Takeaway: Act of 1909 gave separate electorates to Muslims and was criticized by K.M. Munshi for stabbing rising democracy.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'भारतीय राष्ट्रीय चळवळ: काँग्रेस स्थापना, जहाल-मवाळ कालखंड व गांधी युग' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 18 मि. वाचन

राष्ट्रीय काँग्रेसची स्थापना (१८८५), मवाळ कालखंड व नेते: संपूर्ण अभ्यास नोट्स

काँग्रेसपूर्व संघटना (बॉम्बे असोसिएशन १८५२, पूना सार्वजनिक सभा १८७०, इंडियन असोसिएशन १८७६), काँग्रेस स्थापना २८ डिसें १८...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 18 मि. वाचन

जहाल कालखंड, लोकमान्य टिळक व होमरूल चळवळ: संपूर्ण अभ्यास नोट्स

लाल-बाल-पाल, टिळकांची चतुःसूत्री (स्वराज्य, स्वदेशी, राष्ट्रीय शिक्षण, बहिष्कार), बंगालची फाळणी १९०५ (कर्झन, वंगभंग, आमा...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 19 मि. वाचन

गांधीयुग: असहकार, सविनय कायदेभंग व चले जाव आंदोलन: संपूर्ण अभ्यास नोट्स

चंपारण्य १९१७, अहमदाबाद व खेडा १९१८, रौलेट कायदा व जालियनवाला बाग हत्याकांड (१३ एप्रिल १९१९), असहकार आंदोलन १९२० (चौरीचौ...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 19 मि. वाचन

भारतातील सशस्त्र क्रांतीपर्व: भगतसिंग, आझाद ते सुभाषचंद्र बोस व आझाद हिंद सेना: संपूर्ण अभ्यास नोट्स

गदर पार्टी, कामागाटामारू, HRA, काकोरी कारवाई, HSRA, भगतसिंग, सुखदेव, राजगुरू, चंद्रशेखर आझाद, सूर्य सेन (चितगाव), सरदार...

वाचा➔
🔥 संपूर्ण तयारी८०% सवलत (फक्त ₹९९)

MPSC Group B / Rajyaseva संपूर्ण टेस्ट सिरीज २०२६ — सर्व पेपर्स व स्पष्टीकरण!

१००+ फुल-लेंथ सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक, मागील सर्व प्रश्नपत्रिका आणि सविस्तर स्पष्टीकरणासह.

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P1 2024 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔