#22📅 MPSC Rajyaseva Mains P2 2017 Official Question Paper(2017) +1 गुण
Google वर फॉलो करा

खालीलपैकी कोणते विधान बरोबर नाही ?

Which of the following statement/s is not correct?
पर्याय (Options):
a
मूलभूत अधिकार हे मार्गदर्शक तत्त्वांपेक्षा कायदेशिरदृष्ट्या श्रेष्ठ आहेत.
Fundamental Rights enjoy legal supremacy over Directive Principles
b
संसद कांही विशिष्ट मार्गदर्शक तत्त्वांच्या अंमलबजावणीसाठी मूलभूत अधिकारामध्ये बदल करू शकते.
Parliament can amend the Fundamental Rights for implementing the certain Directive Principles
c
राष्ट्रीय आणीबाणीच्या काळात ती कोणत्या कारणास्तव अंमलात आहे याचा विचार न करता अनुच्छेद 19 निलंबित होते.
Article - 19 is suspended during National emergency irrespective of the grounds on which emergency is in force.
✓ योग्य उत्तर
d
अनुच्छेद 20 आणि 21 ही राष्ट्रीय आणीबाणी चालू असतांनाही कायम राहतात.
Article 20 and 21 are intact even during National emergency.
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय c
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) (राष्ट्रीय आणीबाणीच्या काळात ती कोणत्या कारणास्तव अंमलात आहे याचा विचार न करता अनुच्छेद 19 निलंबित होते.) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• ४४ व्या घटनादुरुस्ती कायदा (१९७८) आणि आणीबाणी:
• कलम ३५८ नुसार राष्ट्रीय आणीबाणी लागू होताच कलम १९ मधील ६ मूलभूत स्वातंत्र्य आपोआप निलंबित होतात.
• परंतु ४४ व्या घटनादुरुस्तीने (१९७८) यात महत्त्वपूर्ण बदल केला: कलम १९ हे केवळ 'युद्ध' किंवा 'परकीय आक्रमण' (External Emergency) या कारणावरून आणीबाणी लागू झाल्यासच निलंबित होते.
• 'सशस्त्र उठाव' (Armed Rebellion) या कारणावरून घोषित केलेल्या आणीबाणीमध्ये कलम १९ निलंबित होत नाही.
• म्हणून विधान (३) अयोग्य/चुकीचे ठरते.
• इतर विधाने:
• विधान (१) बरोबर आहे: मूलभूत हक्क न्यायप्रविष्ट असल्याने ते मार्गदर्शक तत्त्वांपेक्षा कायदेशीरदृष्ट्या श्रेष्ठ ठरतात.
• विधान (२) बरोबर आहे: कलम ३१C अन्वये कलम ३९(b) व ३९(c) मधील तत्त्वे लागू करण्यासाठी मूलभूत हक्कांवर मर्यादा आणता येते.
• विधान (४) बरोबर आहे: ४४ व्या दुरुस्तीनुसार आणीबाणीच्या काळातही कलम २० आणि २१ कोणत्याही परिस्थितीत अबाधित राहतात.
• महत्त्वाची टीप: कलम १९ केवळ युद्ध किंवा परकीय आक्रमणाच्या आणीबाणीत निलंबित होते, सशस्त्र उठावाच्या वेळी नाही (४४ वी घटनादुरुस्ती).

The correct answer is Option C (Article - 19 is suspended during National emergency irrespective of the grounds on which emergency is in force.).

Key Points:
• Impact of 44th Amendment (1978) on Emergency Provisions:
• Under Article 358, the six Fundamental Rights under Article 19 are automatically suspended when a National Emergency is declared.
• However, the 44th Constitutional Amendment Act (1978) introduced a critical restriction: Article 19 can ONLY be suspended if the National Emergency is proclaimed on grounds of 'war' or 'external aggression' (External Emergency).
• Article 19 cannot be suspended if the emergency is proclaimed on grounds of 'armed rebellion' (Internal Emergency).
• Therefore, statement (3) is incorrect because suspension of Article 19 strictly depends on the grounds of emergency.
• Other Statements:
• Statement (1) is correct: FRs are justiciable and legally enforceable, whereas DPSPs are non-justiciable.
• Statement (2) is correct: Under Article 31C, laws implementing Article 39(b) and (c) take precedence over Articles 14 and 19.
• Statement (4) is correct: Under Article 359 (as amended by 44th Amendment), the right to move courts for enforcement of Articles 20 and 21 can NEVER be suspended.
• Key Takeaway: Article 19 is suspended automatically only during external emergency (war/external aggression), not during armed rebellion.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'राज्यघटनेची निर्मिती, स्रोत, सरनामा व परिशिष्टे (Constitutional Framework & Features)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

संविधान सभेची निर्मिती, कामकाज, मसुदा समिती व राज्यघटना स्वीकृती

भारतीय संविधान हे भारताच्या सार्वभौमत्वाचे आणि लोकशाहीचे सर्वोच्च प्रतीक आहे. स्वतंत्र भारतासाठी स्वतःची एक स्वतंत्र घटन...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

भारतीय राज्यघटनेचे आंतरराष्ट्रीय स्रोत व भारत सरकार कायदा १९३५

भारतीय राज्यघटना ही केवळ उसनवारी नसून जगातील सर्वोत्कृष्ट लोकशाही मूल्यांचे भारतीय परिस्थितीनुसार केलेले सुंदर 'तुलनात्म...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

भारतीय संविधानाचा सरनामा (Preamble): तत्त्वे, उद्दिष्टे, ४२ वी घटनादुरुस्ती व सर्वोच्च न्यायालयाचे ऐतिहासिक खटले

भारतीय संविधानाचा सरनामा (Preamble / प्रास्ताविका / उद्देशिका) म्हणजे राज्यघटनेचे ओळखपत्र (Identity Card of the Constitu...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

भारतीय राज्यघटनेतील सर्व १२ परिशिष्टे (Schedules १ ते १२): संपूर्ण विश्लेषण व महत्त्वाच्या घटनादुरुस्त्या

२६ जानेवारी १९५० रोजी मूळ राज्यघटनेत ८ परिशिष्टे (Schedules) होती. त्यानंतर विविध घटनादुरुस्त्यांद्वारे आणखी ४ परिशिष्टे...

वाचा➔
💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2017 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔