भारतीय संविधानाच्या भाग III मधील मूलभूत हक्कांबद्दल पुढीलपैकी कोणते विधान / विधाने बरोबर आहे ?
a. भारतीय संविधानातील संवैधानिक उपाययोजनांचा अधिकार हा देखील एक मूलभूत हक्क आहे.
b. मूलभूत हक्कांच्या प्रकरणात व्यक्तींच्या आणि समूहांच्या हक्कांची हमी दिलेली आहे.
भारतीय संविधानाच्या भाग III मधील मूलभूत हक्कांबद्दल पुढीलपैकी कोणते विधान / विधाने बरोबर आहे ?
a. भारतीय संविधानातील संवैधानिक उपाययोजनांचा अधिकार हा देखील एक मूलभूत हक्क आहे.
b. मूलभूत हक्कांच्या प्रकरणात व्यक्तींच्या आणि समूहांच्या हक्कांची हमी दिलेली आहे.
Which of the following statement/s about the Fundamental Rights listed in Part III of the Indian Constitution is/are true?
a. Right to Constitutional Remedies is itself a fundamental right as per Indian Constitution.
b. The chapter on fundamental rights guarantees individual rights as well as group rights.
योग्य उत्तर पर्याय १ (A) (a आणि b दोन्ही बरोबर आहेत) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• भारतीय संविधानाचा भाग ३ (मूलभूत हक्क):
• घटनात्मक उपाययोजनेचा अधिकार (कलम ३२): मूलभूत हक्कांचे उल्लंघन झाल्यास थेट सर्वोच्च न्यायालयात दाद मागण्याचा अधिकार हा स्वतःच भाग ३ मधील मूलभूत हक्क आहे (डॉ. आंबेडकरांच्या मते 'घटनेचा आत्मा') [विधान a बरोबर].
• वैयक्तिक व समूह हक्क: भाग ३ मध्ये वैयक्तिक स्वातंत्र्याबरोबरच धार्मिक संप्रदायांचे हक्क (कलम २६) आणि अल्पसंख्याक समूहांचे सांस्कृतिक व शैक्षणिक अधिकार (कलम २९ व ३०) यांसारख्या समूह हक्कांचीही हमी दिली आहे [विधान b बरोबर].
• त्यामुळे a आणि b दोन्ही विधाने बरोबर आहेत.
• महत्त्वाची टीप: घटनात्मक उपाययोजनेचा अधिकार (कलम ३२) हा स्वतः मूलभूत हक्क असून भाग ३ मध्ये व्यक्ती व समूह दोघांच्या हक्कांची हमी आहे.
The correct answer is Option A (Both a and b are correct).
Key Points:
• Fundamental Rights in Part III of the Indian Constitution:
• Article 32 (Right to Constitutional Remedies): Conferred directly under Part III, making the right to move the Supreme Court for enforcement of fundamental rights a Fundamental Right itself (termed the 'Heart and Soul of the Constitution' by Dr. Ambedkar) [Statement a is correct].
• Individual vs Group Rights: Part III guarantees both individual liberties (e.g., Article 19, 21) as well as collective/group/minority rights (e.g., Article 25-28 religious denomination rights, Articles 29-30 cultural and educational rights of minority groups) [Statement b is correct].
• Both statements (a and b) are correct.
• Key Takeaway: Article 32 is itself a Fundamental Right, and Part III guarantees both individual and collective group rights.
या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'नागरिकत्व, मूलभूत हक्क, मार्गदर्शक तत्त्वे व मूलभूत कर्तव्ये (Citizenship, FRs, DPSP & Fundamental Duties)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
भारतीय नागरिकत्व (भाग २, कलम ५ ते ११): संपादन, समाप्ती, नागरिकत्व दुरुस्ती कायदा (CAA २०१९) व NRI/PIO/OCI संकल्पना
भारतीय राज्यघटनेच्या भाग २ (कलम ५ ते ११) मध्ये नागरिकत्वाविषयीच्या सर्व मूलभूत आणि तांत्रिक तरतुदी समाविष्ट आहेत. आधुनिक...
मूलभूत हक्क (भाग ३, कलम १२ ते ३० - भारताचा मॅग्नाकार्टा): समता, स्वातंत्र्य, शोषणाविरुद्ध, धर्मस्वातंत्र्य व शैक्षणिक हक्क
भारतीय राज्यघटनेच्या भाग ३ (कलम १२ ते ३५) ला 'भारताचा मॅग्नाकार्टा' (Magna Carta of India) म्हटले जाते. १२१५ मध्ये इंग्ल...
घटनात्मक उपाययोजनेचा हक्क (कलम ३२ व २२६): ५ रिट्स (प्राधिलेख) - बंदी प्रत्यक्षीकरण, परमादेश, प्रतिषेध, उत्प्रेषण व अधिकार पृच्छा
डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी संविधान सभेत विचारलेल्या एका ऐतिहासिक प्रश्नाला उत्तर देताना ठामपणे प्रतिपादन केले होते की, "ज...
मार्गदर्शक तत्त्वे - DPSP (भाग ४, कलम ३६ ते ५१): समाजवादी, गांधीवादी व उदारमतवादी तत्त्वे, समान नागरी कायदा (UCC) व खटले
भारतीय संविधानाच्या भाग ४ (कलम ३६ ते ५१) मध्ये राज्य धोरणाची मार्गदर्शक तत्त्वे (Directive Principles of State Policy -...
मूलभूत कर्तव्ये (भाग ४A, कलम ५१A): स्वर्णसिंग समिती, वर्मा समिती, ११ मूलभूत कर्तव्ये व घटनादुरुस्त्या
२६ जानेवारी १९५० रोजी अंमलात आलेल्या मूळ राज्यघटनेत मूलभूत कर्तव्यांचा समावेश नव्हता; केवळ नागरिकांचे मूलभूत हक्क आणि रा...
🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज
सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा
पुढील कायदे भारतात ज्या क्रमाने स्वीकारले गेले तो योग्य क्रम...
भारताच्या रजिस्ट्रार जनरल द्वारे प्रसिद्ध केलेल्या पत्रकानुस...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P3 2024 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 भारतीय राज्यघटना (Indian Polity) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?