खालीलपैकी कोणते तत्त्वज्ञान सत्यशोधक समाजाचे नाही ?

योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) (भिन्न भिन्न धर्मांमध्ये ईश्वरविषयक विविध कल्पना असल्या तरी ती सर्वशक्तिमान अशा एकाच परमेश्वराची स्वरूपे आहेत असे मानणे) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• महात्मा जोतीराव फुले यांनी २४ सप्टेंबर १८७३ रोजी पुण्यात 'सत्यशोधक समाजाची' स्थापना केली. शूद्रातिशूद्रांना ब्राह्मणी वर्चस्वापासून आणि अंधश्रद्धेतून मुक्त करणे हा याचा मुख्य उद्देश होता.
• सत्यशोधक समाजाची मुख्य तत्त्वे:
• सर्वांचा निर्मितीकर्ता (निर्मिक / ईश्वर) एकच असून तो निर्गुण व निराकार आहे (पर्याय १ बरोबर आहे).
• सर्व मानव हे त्या देवाची लेकरे आहेत, त्यामुळे देवाची भक्ती करण्यासाठी कोणत्याही मध्यस्थाची (भटजीची) गरज नाही (पर्याय २ बरोबर आहे).
• माणसाचे श्रेष्ठत्व त्याच्या जातीवरून नाही, तर त्याच्या गुणांवरून ठरते (पर्याय ४ बरोबर आहे).
• पर्याय ३ का चुकीचा आहे?
• "सर्व धर्मांतील ईश्वराच्या कल्पना एकाच परमेश्वराची रूपे आहेत" — हे सर्वधर्मसमभावाचे आणि समन्वयाचे तत्त्वज्ञान प्रामुख्याने प्रार्थना समाज (डॉ. आत्माराम पांडुरंग तर्खडकर) किंवा ब्राह्मो समाजाचे आहे.
• महात्मा फुल्यांनी पारंपारिक धर्मग्रंथांमधील (वेद, पुराणे) ईश्वराच्या कल्पनांना थोतांड मानून त्या स्पष्टपणे नाकारल्या होत्या. त्यांनी त्या जुन्या कल्पनांचा कधीही समन्वय साधण्याचा प्रयत्न केला नाही.
• त्यामुळे पर्याय ३ हे सत्यशोधक समाजाचे तत्त्वज्ञान नाही.
• महत्त्वाची टीप: सत्यशोधक समाजाने ईश्वराला 'निर्मिक' मानले व जातीभेदाला विरोध केला. मात्र, 'सर्व धर्मातील ईश्वराच्या कल्पना एकच आहेत' हे त्यांचे नव्हे, तर प्रार्थना समाजाचे तत्त्व होते.