#73📅 MPSC Group C Clerk-Typist Prelims 2011 Official Question Paper(2011) +1 गुण

खालीलपैकी महाराष्ट्राच्या उपराजधानीचे शहर कोणते ?

Which of the following is the sub-capital city of Maharashtra?
पर्याय (Options):
a
नागपूर
Nagpur
✓ योग्य उत्तर
b
पुणे
Pune
c
मुंबई
Mumbai
d
अमरावती
Amravati
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय a
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय १ (A) (नागपूर) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• महाराष्ट्र राज्याच्या प्रशासकीय आणि राजकीय सोयीसाठी राज्यात दोन राजधान्या निश्चित करण्यात आल्या आहेत.
• राजधान्यांची माहिती:
• मुख्य राजधानी: मुंबई.
• उपराजधानी: नागपूर.
• ऐतिहासिक पार्श्वभूमी (नागपूर करार - १९५३):
• भाषावार प्रांतरचनेपूर्वी नागपूर ही 'मध्य प्रांत आणि वऱ्हाड' (CP & Berar) राज्याची राजधानी होती.
• विदर्भ प्रांताला संयुक्त महाराष्ट्रात सामील करून घेण्यासाठी १९५३ साली 'नागपूर करार' करण्यात आला.
• या करारातील प्रमुख अटींनुसार, नागपूरचा राजधानीचा दर्जा गेल्यामुळे त्याची भरपाई म्हणून नागपूरला महाराष्ट्राच्या 'उपराजधानीचा' (Second Capital) दर्जा देण्यात आला.
• याच करारानुसार राज्य विधिमंडळाचे एक अधिवेशन (हिवाळी अधिवेशन) दरवर्षी नागपूर येथे घेणे बंधनकारक आहे.
• त्यामुळे महाराष्ट्राची उपराजधानी नागपूर आहे. पर्याय १ अचूक आहे.
• महत्त्वाची टीप: १९५३ च्या 'नागपूर करारा'नुसार, विदर्भातील नागपूर शहराला महाराष्ट्राच्या 'उपराजधानी'चा दर्जा देण्यात आला आहे.

The correct answer is Option A (Nagpur).

Key Points:
• The state of Maharashtra has dual capital cities for administrative and political balance.
• Capital structure:
• Main Capital: Mumbai (Financial and administrative hub).
• Sub-Capital (उपराजधानी): Nagpur.
• Historical Background (Nagpur Pact 1953):
• Before the linguistic reorganization of states, Nagpur was the capital of the Central Provinces and Berar (CP & Berar).
• To persuade the leaders of the Vidarbha region to join the proposed unified Maharashtra, the Nagpur Pact (नागपूर करार) was signed in 1953.
• Under this pact, Nagpur was accorded the official status of the 'Second Capital' or 'Sub-Capital' (Up-rajdhani) of Maharashtra.
• A mandatory winter session (हिवाळी अधिवेशन) of the state legislature is held in Nagpur every year to address the issues of the Vidarbha region.
• Therefore, Nagpur is the sub-capital. Option 1 is correct.
• Key Takeaway: Nagpur is the official sub-capital (winter capital) of Maharashtra, a status granted by the Nagpur Pact of 1953.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'महाराष्ट्राचे स्थान, विस्तार, सीमा व प्रशासकीय रचना' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा