अर्थसंकल्पातील विकासोत्तर खर्चामध्ये खालीलपैकी कशाचा समावेश होतो ?
a. पेन्शन b. व्याजाची परतफेड c. शिक्षण d. प्रशासकीय सेवा
योग्य पर्याय निवडा :

Which of the following includes non-development expenditure in budget ?
a. Pension b. Interest payment c. Education d. Administrative services
Choose the correct option :

पर्याय (Options):
a
a, b आणि c
a, b and c
b
a, b आणि d
a, b and d
✓ योग्य उत्तर
c
c, b आणि d
c, b and d
d
वरील सर्व
All of the above
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय b
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय B (a, b आणि d) आहे.

सविस्तर स्पष्टीकरण:
शासकीय खर्चाचे पारंपारिक वर्गीकरण 'विकास खर्च' (Development Expenditure) आणि 'विकासेतर / विकासोत्तर खर्च' (Non-Development Expenditure) यांमध्ये केले जाते:
१. विकासेतर खर्च (Non-Development Expenditure): हा असा खर्च असतो जो प्रशासकीय यंत्रणा सुरळीत चालवण्यासाठी, कायदा-सुव्यवस्था राखण्यासाठी आणि भूतकाळातील आर्थिक दायित्वे पूर्ण करण्यासाठी केला जातो. यामुळे थेट कोणतीही नवीन भौतिक किंवा मानवी उत्पादक मालमत्ता निर्माण होत नाही. यामध्ये समाविष्ट बाबी:
- पेन्शन / निवृत्तिवेतन (a)
- अंतर्गत व बाह्य कर्जावरील व्याजाची परतफेड / देयता (b)
- प्रशासकीय सेवा, संरक्षण, पोलीस व कर संकलन खर्च (d)
२. विकास खर्च (Development Expenditure): हा खर्च आर्थिक व सामाजिक विकासासाठी केला जातो, ज्यामुळे उत्पादकता आणि मानवी भांडवल वाढते. यामध्ये समाविष्ट बाबी:
- शिक्षण (c), आरोग्य, कृषी, उद्योग, वाहतूक, वीज आणि पाटबंधारे.

म्हणून शिक्षण (c) हा विकास खर्च असून पेन्शन, व्याज आणि प्रशासन (a, b, d) हे विकासेतर खर्च आहेत.

The correct answer is Option B (a, b and d).

Detailed Step-by-Step Analysis:
Public expenditure in government budgeting is traditionally classified into Developmental and Non-Developmental expenditure:
1. Non-Developmental Expenditure (Maintenance & Obligatory): Spending required to maintain essential administrative governance, national security, and honor contractual past commitments, without directly creating productive physical or human capital. Key components include:
- Pensions and terminal benefits (a)
- Interest payments on sovereign debt (b)
- General administrative services, police, and tax administration (d)
2. Developmental Expenditure: Spending allocated to economic services (infrastructure, agriculture, industry) and social/community services that enhance productive capacity:
- Education (c), public health, science and technology, and rural development.

Therefore, a, b, and d represent non-developmental expenditure, while c (education) is developmental.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'सार्वजनिक वित्त, कररचना, अर्थसंकल्प व GST (Public Finance & GST)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

सार्वजनिक महसूल, कर रचना (प्रत्यक्ष वि. अप्रत्यक्ष कर), कर सुधारणा समित्या (चेलय्या, केळकर) व वस्तू आणि सेवा कर (GST)

सार्वजनिक वित्त (Public Finance) मध्ये शासनाचे उत्पन्न (महसूल), खर्च, कर्जे आणि वित्तीय प्रशासनाचा अभ्यास केला जातो. शास...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

केंद्रीय अर्थसंकल्प (कलम ११२), अर्थसंकल्पाचे प्रकार, वित्तीय तुटींचे सर्व प्रकार (Fiscal, Revenue, Primary Deficit) व FRBM कायदा

भारतीय राज्यघटनेत 'बजेट' (Budget) हा शब्द कुठेही वापरलेला नसून कलम ११२ अंतर्गत त्यास 'वार्षिक वित्तीय विवरणपत्र' (Annual...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

वित्त आयोग (कलम २८०): घटनात्मक रचना, कार्ये, १ ला ते १६ वा वित्त आयोग, १५ वा वित्त आयोग (४१% वाटा) व कर वाटप निकष

भारतीय संघराज्यामध्ये केंद्र आणि राज्य सरकारांमध्ये वित्तीय संसाधनांचे न्याय्य आणि समतोल वाटप करण्यासाठी कलम २८० अंतर्गत...

वाचा➔
💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Group B Prelims 2026 Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण पेपर ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔