खालील विधाने विचारात घ्या.
अ. राष्ट्रीय उत्पन्न ही एक साठा संकल्पना आहे.
ब. स्थूल राष्ट्रीय उत्पन्नातून घसारा वजा केल्यास जी राष्ट्रीय उत्पन्नाची रक्कम मिळते तिला निव्वळ राष्ट्रीय उत्पन्न असे म्हणतात.
क. राष्ट्रीय उत्पन्नाचे मोजमाप करताना वस्तु व सेवांच्या उत्पादनाचे दुहेरी मोजमाप टाळले जाते.
वरीलपैकी कोणते/कोणती विधान/विधाने बरोबर आहे/आहेत ?

Consider the following statements.
a. National income is a stock concept.
b. The amount of national income after deducting depreciation from gross national income is called net national income.
c. Double measurement of output of goods and services is avoided while measuring national income.
Which of the above statement(s) is/are correct ?

पर्याय (Options):
a
फक्त अ आणि क
Only a and c
b
फक्त अ आणि ब
Only a and b
c
फक्त ब आणि क
Only b and c
✓ योग्य उत्तर
d
वरीलपैकी सर्व
All of the above
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय c
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय C (फक्त ब आणि क) आहे.

सविस्तर स्पष्टीकरण:
१. विधान अ (चुकीचे): राष्ट्रीय उत्पन्न ही 'साठा संकल्पना' (Stock Concept) नसून 'प्रवाह संकल्पना' (Flow Concept) आहे. साठा हा विशिष्ट क्षणाला (Point of time - उदा. संपत्ती, भांडवल साठा) मोजला जातो, तर राष्ट्रीय उत्पन्न हे एका विशिष्ट कालखंडात (Period of time - उदा. एका आर्थिक वर्षात) उत्पादित झालेल्या अंतिम वस्तू व सेवांचे मूल्य दर्शवणारा प्रवाह असतो.
२. विधान ब (बरोबर): स्थूल राष्ट्रीय उत्पन्नातून (Gross National Product - GNP) भांडवलाची झीज किंवा घसारा (Depreciation) वजा केला असता 'निव्वळ राष्ट्रीय उत्पन्न' (Net National Product - NNP) प्राप्त होते (NNP = GNP − Depreciation).
३. विधान क (बरोबर): राष्ट्रीय उत्पन्नाची अचूक गणना करण्यासाठी वस्तू व सेवांचे दुहेरी मोजमाप (Double Counting) टाळले जाते; यासाठी केवळ अंतिम वस्तूंचे मूल्य मोजले जाते किंवा मूल्यवर्धन पद्धतीचा (Value Added Method) वापर केला जातो.

म्हणून केवळ ब आणि क ही विधाने बरोबर आहेत.

The correct answer is Option C (Only b and c).

Detailed Step-by-Step Analysis:
1. Statement a (Incorrect): National Income is a FLOW concept, not a STOCK concept. A stock is measured at a specific point in time (e.g., national wealth, inventory), whereas national income represents the flow of final goods and services generated over an entire accounting period (a financial year).
2. Statement b (Correct): Net National Product (NNP) is derived by deducting physical capital depreciation (consumption of fixed capital) from Gross National Product (GNP): NNP = GNP - Depreciation.
3. Statement c (Correct): Double counting (counting intermediate goods multiple times along with final goods) distorts national accounts; hence, it is strictly avoided by considering either only final output prices or by using the Gross Value Added (GVA) approach at each production stage.

Thus, statements b and c are correct, while statement a is false.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'राष्ट्रीय उत्पन्न, आर्थिक वृद्धी व विकास (National Income, Economic Growth & Development)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

राष्ट्रीय उत्पन्नाच्या मूलभूत संकल्पना: GDP, GNP, NDP, NNP, Factor Cost वि. Market Price, Green GDP व GDP Deflator

राष्ट्रीय उत्पन्न (National Income) हे कोणत्याही देशाच्या आर्थिक प्रगतीचे आणि नागरिकांच्या जीवनमानाचे मोजमाप करणारे सर्व...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

राष्ट्रीय उत्पन्न मोजमाप पद्धती, भारतीय सांख्यिकी इतिहास (दादाभाई नौरोजी ते महालनोबिस) व NSO रचना

राष्ट्रीय उत्पन्नाचे मोजमाप करण्यासाठी उत्पादनाचा प्रवाह, उत्पन्नाचा प्रवाह आणि खर्चाचा प्रवाह या तीन दृष्टिकोनातून तीन...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

अर्थव्यवस्थेची क्षेत्रे (प्राथमिक, द्वितीयक, तृतीयक, चतुर्थक व पंचमक) आणि आर्थिक वृद्धी वि. आर्थिक विकास

कोणत्याही अर्थव्यवस्थेतील मानवी आर्थिक क्रियांचे स्वरूप आणि उत्पादन प्रक्रिया समजून घेण्यासाठी तिची प्राथमिक, द्वितीयक,...

वाचा➔
💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Group B Prelims 2026 Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण पेपर ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔