महाराष्ट्रात वार्षिक पर्जन्य 100 ते 200 सें.मी. असणाऱ्या प्रदेशात खालीलपैकी कोणती शेती केली जाते ?
योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) (आर्द्र) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• मुख्य संकल्पना
• वार्षिक पर्जन्याच्या प्रमाणावर आधारित शेतीचे कोरडवाहू शेती, आर्द्र शेती आणि बागायती शेती असे वर्गीकरण केले जाते.
• योग्य उत्तराचे स्पष्टीकरण
• पर्जन्यावर आधारित कृषी वर्गीकरणानुसार:
• 1. कोरडवाहू शेती: 75 सें.मी. पेक्षा कमी पाऊस पडणाऱ्या दुष्काळी भागात.
• 2. आर्द्र शेती (Humid farming): 100 ते 200 सें.मी. वार्षिक पाऊस असणाऱ्या प्रदेशात केली जाते, जिथे पिकांना नैसर्गिक पावसाचे पाणी पुरेसे उपलब्ध असते.
• महाराष्ट्रात विदर्भ आणि घाटमाथ्याला लागून असणाऱ्या 100 ते 200 सें.मी. पर्जन्य पट्ट्यात ही शेती प्रामुख्याने आढळते.
• महत्त्वाची तथ्ये
• आर्द्र शेतीमध्ये पाण्याचा ताण नसतो, परंतु अतिरिक्त पाण्याचा निचरा करणे आवश्यक असते.
• परीक्षेतील ट्रॅप
• 'बागायती' किंवा 'ओलित' शेती ही कृत्रिम सिंचनावर आधारित असते, तर 'आर्द्र' शेती हा पावसाच्या 100-200 सेंमी प्रमाणावर आधारलेला नैसर्गिक प्रकार आहे.
• इतर पर्याय
• पर्याय 1 व 4 कृत्रिम जलसिंचनाचे प्रकार आहेत.
• पर्याय 2 (कोरडवाहू) 75 सेमीपेक्षा कमी पावसाच्या प्रदेशात असते.
• महत्त्वाची टीप: महाराष्ट्रात 100 ते 200 सें.मी. वार्षिक पर्जन्य असलेल्या भागात 'आर्द्र शेती' केली जाते.
The correct answer is Option C (Humid).
Key Points:
• Core Concept
• Agricultural systems are categorized based on climatic parameters and annual precipitation into dry farming, humid farming, and irrigated farming.
• Why Correct
• Classification based on rainfall:
• 1. Dry Farming: Areas receiving less than 75 cm annual rainfall (scarcity zones prone to moisture stress).
• 2. Humid Farming (आर्द्र शेती): Regions receiving assured rainfall between 100 cm and 200 cm annually, where rainfall adequately meets crop water requirements without chronic reliance on artificial irrigation.
• In Maharashtra, regions like the Konkan belt transition into Western Ghat edges and eastern Vidarbha receive heavy to medium-high rainfall (100–200 cm), practicing humid farming.
• Key Details
• In humid agriculture, drainage and soil conservation are critical concerns rather than soil moisture preservation.
• Exam Traps
• Candidates often confuse 'Irrigated/Wet' farming with 'Humid' farming. Irrigated/Wet (ओलित/बागायती) depends on artificial water reservoirs and canals, whereas rainfall-based classification defines 100-200 cm as humid.
• Other Options
• Option 1 and 4 refer to artificially watered farming.
• Option 2 (Dry farming) operates under less than 75-80 cm rainfall.
• Key Takeaway: Regions in Maharashtra with 100 to 200 cm annual rainfall practice humid farming (आर्द्र शेती).
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'बँकिंग प्रणाली, मौद्रिक धोरण व वित्तीय बाजार (Banking, Monetary Policy & Markets)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
भारतीय रिझर्व्ह बँक (RBI): स्थापना, इतिहास (हिल्टन यंग आयोग), राष्ट्रीयीकरण, संघटनात्मक रचना व सर्व वैधानिक कार्ये
भारतीय रिझर्व्ह बँक (Reserve Bank of India - RBI) ही भारताची सर्वोच्च मध्यवर्ती बँक (Central Bank) असून देशातील संपूर्ण...
मौद्रिक धोरण समिती (MPC), संख्यात्मक व गुणात्मक साधने, महागाई लक्ष्य चौकट आणि चलनवाढ मोजमाप (CPI वि. WPI)
मौद्रिक धोरण (Monetary Policy) म्हणजे अर्थव्यवस्थेत किंमत स्थैर्य (Price Stability) राखत आर्थिक विकासाला गती देण्यासाठी...
बँकिंग राष्ट्रीयीकरण, नरसिंहम समित्या I व II, NPA निवारण (IBC २०१६, SARFAESI), Basel मानके आणि वित्तीय बाजार (नाणे वि. भांडवली बाजार)
भारतातील बँकिंग व्यवस्थेचा इतिहास १९६९ आणि १९८० च्या दोन मोठ्या राष्ट्रीयीकरणाच्या लाटांनी आणि १९९१ च्या LPG सुधारणांनंत...
या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
ठिबक सिंचन पद्धती अवलंबविल्यास पाण्याची किती टक्के बचत होते...
जोड्या जुळवा (a) संयुक्त सहकारी शेती (b) सामूहिक सहकारी शेती...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P4 2013 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 भारतीय अर्थव्यवस्था (Indian Economy) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :