भारतात प्रादेशिक ग्रामीण बँका (RRB) स्थापन करण्याची शिफारस कोणत्या समितीने केली होती?
योग्य उत्तर पर्याय १ (A) (नरसिंहम समिती (१९७५)) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• नरसिंहम कार्यगट (१९७५) व RRB ची स्थापना: ग्रामीण भागातील लहान व सीमांत शेतकरी, शेतमजूर आणि ग्रामीण कारागिरांना संस्थात्मक पतपुरवठा उपलब्ध करून देण्यासाठी केंद्र सरकारने एम. नरसिंहम यांच्या अध्यक्षतेखाली नेमलेल्या कार्यगटाच्या (Working Group on Rural Banks, 1975) शिफारशीनुसार प्रादेशिक ग्रामीण बँकांची (Regional Rural Banks - RRBs) स्थापना करण्यात आली.
• पहिल्या ५ बँका व कायदा: २६ सप्टेंबर १९७५ रोजी काढलेल्या अध्यादेशानुसार २ ऑक्टोबर १९७५ (महात्मा गांधी जयंती) रोजी देशात पहिल्या ५ प्रादेशिक ग्रामीण बँका सुरू झाल्या (त्यापैकी उत्तर प्रदेशातील मुरादाबाद येथील 'प्रथमा ग्रामीण बँक' ही देशातील पहिली RRB होती, जिला सिंडिकेट बँकेने प्रायोजित केले होते) आणि पुढे 'प्रादेशिक ग्रामीण बँक कायदा, १९७६' संमत झाला.
• भांडवल गुंतवणूक प्रमाण (५० : १५ : ३५): प्रादेशिक ग्रामीण बँकांच्या भागभांडवलामध्ये केंद्र सरकारचा हिस्सा ५०%, संबंधित राज्य सरकारचा हिस्सा १५% आणि प्रायोजक व्यापारी बँकेचा (Sponsor Bank) हिस्सा ३५% असतो.
• इतर पर्यायांचे विश्लेषण: हिल्टन यंग आयोगाने (१९२६) RBI च्या स्थापनेची शिफारस केली, सुखमय चक्रवर्ती समितीने (१९८५) चलनविषयक प्रणालीचा आढावा घेतला, तर उर्जित पटेल समितीने (२०१४) चलनवाढ लक्ष्यीकरण (Inflation Targeting) आणि मौद्रिक धोरण समितीची (MPC) शिफारस केली.
• महत्त्वाची टीप: एम. नरसिंहम कार्यगटाच्या शिफारशीनुसार २ ऑक्टोबर १९७५ रोजी भारतात प्रादेशिक ग्रामीण बँकांची (RRBs) स्थापना करण्यात आली (भांडवल प्रमाण ५०:१५:३५).
The correct answer is Option A (Narasimham Committee (1975)).
Key Points:
• Narasimham Working Group (1975): Regional Rural Banks (RRBs) were established in India based on the recommendations of the Working Group on Rural Banks (1975) chaired by M. Narasimham, which proposed hybrid institutions combining the local feel of cooperatives with the managerial professionalism of commercial banks.
• Inception on 2 October 1975: Promulgated via an Ordinance on 26 September 1975 (followed by the Regional Rural Banks Act, 1976), the first 5 RRBs were inaugurated on 2 October 1975, with Prathama Grameen Bank in Moradabad (UP)—sponsored by Syndicate Bank—being the first RRB in India.
• Shareholding Structure (50 : 15 : 35): Every RRB is jointly owned by the Central Government (50%), the concerned State Government (15%), and the Sponsor Nationalized Commercial Bank (35%).
• Distractor Analysis: The Hilton Young Commission (1926) recommended setting up the RBI, the Sukhamoy Chakravarty Committee (1985) reviewed the working of the monetary system, and the Urjit Patel Committee (2014) introduced the flexible inflation targeting (4% ± 2%) framework.
• Key Takeaway: Regional Rural Banks (RRBs) were set up on 2 October 1975 on the recommendation of the M. Narasimham Committee (1975).
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'बँकिंग प्रणाली, मौद्रिक धोरण व वित्तीय बाजार (Banking, Monetary Policy & Markets)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
भारतीय रिझर्व्ह बँक (RBI): स्थापना, इतिहास (हिल्टन यंग आयोग), राष्ट्रीयीकरण, संघटनात्मक रचना व सर्व वैधानिक कार्ये
भारतीय रिझर्व्ह बँक (Reserve Bank of India - RBI) ही भारताची सर्वोच्च मध्यवर्ती बँक (Central Bank) असून देशातील संपूर्ण...
मौद्रिक धोरण समिती (MPC), संख्यात्मक व गुणात्मक साधने, महागाई लक्ष्य चौकट आणि चलनवाढ मोजमाप (CPI वि. WPI)
मौद्रिक धोरण (Monetary Policy) म्हणजे अर्थव्यवस्थेत किंमत स्थैर्य (Price Stability) राखत आर्थिक विकासाला गती देण्यासाठी...
बँकिंग राष्ट्रीयीकरण, नरसिंहम समित्या I व II, NPA निवारण (IBC २०१६, SARFAESI), Basel मानके आणि वित्तीय बाजार (नाणे वि. भांडवली बाजार)
भारतातील बँकिंग व्यवस्थेचा इतिहास १९६९ आणि १९८० च्या दोन मोठ्या राष्ट्रीयीकरणाच्या लाटांनी आणि १९९१ च्या LPG सुधारणांनंत...
या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
भारतीय रिझर्व्ह बँकेचे (RBI) राष्ट्रीयीकरण कोणत्या वर्षी करण...
राष्ट्रीय कृषी आणि ग्रामीण विकास बँक (NABARD) ची स्थापना कोण...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P4 2013 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 भारतीय अर्थव्यवस्था (Indian Economy) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?