राष्ट्रीय कृषी आणि ग्रामीण विकास बँक (NABARD) ची स्थापना कोणत्या समितीच्या शिफारशीवरून करण्यात आली?
योग्य उत्तर पर्याय १ (A) (बी. शिवरामन समिती) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• बी. शिवरामन समिती (CRAFICARD - १९७९): कृषी आणि ग्रामीण विकासासाठी संस्थात्मक पतपुरवठ्याच्या व्यवस्थेचा आढावा घेण्यासाठी रिझर्व्ह बँकेने ३० मार्च १९७९ रोजी नियोजन आयोगाचे माजी सदस्य बी. शिवरामन यांच्या अध्यक्षतेखाली समिती (CRAFICARD - Committee to Review Arrangements for Institutional Credit for Agriculture and Rural Development) नेमली होती.
• नाबार्डची स्थापना (१२ जुलै १९८२): शिवरामन समितीच्या शिफारशीनुसार संसदेने 'राष्ट्रीय कृषी आणि ग्रामीण विकास बँक कायदा, १९८१' (कायदा क्र. ६१) संमत केला आणि सहाव्या पंचवार्षिक योजनेदरम्यान १२ जुलै १९८२ रोजी मुंबई येथे मुख्यालय असलेल्या नाबार्डची (NABARD) शिखर पुनर्वित्त संस्था म्हणून स्थापना झाली.
• विलीन केलेल्या संस्था: नाबार्डची स्थापना करताना रिझर्व्ह बँकेचा कृषी पत विभाग (ACD), ग्रामीण नियोजन व पत कक्ष (RPCC) आणि कृषी पुनर्वित्त व विकास महामंडळ (ARDC - १९६३) या तिन्ही संस्था नाबार्डमध्ये विलीन करण्यात आल्या. (सध्या नाबार्डमध्ये भारत सरकारचा १००% मालकी हिस्सा आहे).
• इतर पर्यायांचे विश्लेषण: एम. एल. दंतवाला समितीने प्रादेशिक ग्रामीण बँकांचे (१९७७) व गट पातळीवरील नियोजनाचे मूल्यमापन केले, धनंजयराव गाडगीळ समितीने अग्रणी बँक योजनेची (Lead Bank Scheme - १९६९) पायाभरणी केली, तर सरकारिया आयोगाने (१९८३) केंद्र-राज्य संबंधांचा अभ्यास केला.
• महत्त्वाची टीप: बी. शिवरामन समितीच्या (CRAFICARD) शिफारशीनुसार १२ जुलै १९८२ रोजी कृषी व ग्रामीण पतपुरवठ्याची शिखर संस्था म्हणून नाबार्डची (NABARD) स्थापना करण्यात आली.
The correct answer is Option A (B. Sivaraman Committee).
Key Points:
• B. Sivaraman Committee (CRAFICARD): On 30 March 1979, the RBI constituted the *Committee to Review Arrangements for Institutional Credit for Agriculture and Rural Development (CRAFICARD)* under the chairmanship of Shri B. Sivaraman, which recommended creating a dedicated apex development bank for rural India.
• Establishment of NABARD (12 July 1982): Pursuant to the National Bank for Agriculture and Rural Development Act, 1981 (Act 61 of 1981), NABARD was established on 12 July 1982 (during the Sixth Five-Year Plan) with its headquarters in Mumbai, and was formally dedicated to the nation by PM Indira Gandhi on 5 November 1982.
• Institutions Subsumed: NABARD took over the agricultural credit functions of the RBI's Agricultural Credit Department (ACD) and Rural Planning and Credit Cell (RPCC), and completely subsumed the Agricultural Refinance and Development Corporation (ARDC, 1963).
• Distractor Analysis: The Dantwala Committee is associated with Block-Level Planning (1978) and RRB review, the Gadgil Study Group (1969) led to the Lead Bank Scheme, and the Sarkaria Commission (1983) examined Centre-State relations.
• Key Takeaway: NABARD was established on 12 July 1982 on the recommendation of the B. Sivaraman Committee (CRAFICARD).
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'कृषी व ग्रामीण अर्थव्यवस्था: MSP, CACP, FCI, PDS, NFSA, NABARD व शेती सुधारणा (Agriculture & Rural Economy)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
भारतात प्रादेशिक ग्रामीण बँका (RRB) स्थापन करण्याची शिफारस क...
ब्रिटिशांनी लागू केलेल्या कोणत्या जमीन महसूल पद्धतीमध्ये जमि...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P4 2013 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 भारतीय अर्थव्यवस्था (Indian Economy) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?