📅MPSC Rajyaseva Mains P2 2012 PaperGoogle वर फॉलो करा

खालीलपैकी कोणती/त्या संस्था वैधानिक नाहीत ?
अ. राष्ट्रीय विकास परिषद
ब. विद्यापीठ अनुदान आयोग
क. नियोजन आयोग
ड. केंद्रीय दक्षता आयोग

Which among the following is/are not statutory body/bodies ?
a. National Development Council
b. University Grants Commission
c. Planning Commission
d. Central Vigilance Commission

पर्याय (Options):
a
फक्त अ
Only a
b
अ आणि ब
a and b
c
अ आणि क
a and c
✓ योग्य उत्तर
d
ब आणि ड
b and d
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय c
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) (अ आणि क) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• वैधानिक संस्थांची व्याख्या: संसदेने कायदा संमत करून निर्माण केलेल्या संस्थांना वैधानिक संस्था (Statutory Bodies) म्हटले जाते.
• दिलेल्या संस्थांचे स्वरूप:
• राष्ट्रीय विकास परिषद (NDC): 6 ऑगस्ट 1952 रोजी केंद्र सरकारच्या एका कार्यकारी ठरावाद्वारे स्थापन झाली, त्यामुळे ती बिगर-वैधानिक संस्था आहे.
• नियोजन आयोग (Planning Commission): 15 मार्च 1950 रोजी केंद्रीय मंत्रिमंडळाच्या ठरावाद्वारे स्थापन झालेली बिगर-वैधानिक संस्था होती.
• विद्यापीठ अनुदान आयोग (UGC): संसदेच्या UGC कायदा, 1956 अन्वये स्थापन झालेली ही वैधानिक संस्था आहे.
• केंद्रीय दक्षता आयोग (CVC): 1964 मध्ये संथानम समितीच्या शिफारशीने स्थापन झाली असली, तरी संसदेने CVC कायदा, 2003 संमत करून तिला पूर्ण वैधानिक दर्जा दिला.
• निष्कर्ष: राष्ट्रीय विकास परिषद (अ) आणि नियोजन आयोग (क) या वैधानिक संस्था नाहीत, म्हणून पर्याय (3) योग्य आहे.
• महत्त्वाची टीप: राष्ट्रीय विकास परिषद आणि नियोजन आयोग यांची स्थापना कार्यकारी ठरावाद्वारे झाली असल्याने त्या वैधानिक संस्था नाहीत.

The correct answer is Option C (a and c).

Key Points:
• Definition of Statutory Bodies: Statutory bodies are created by an Act passed by Parliament (a statute).
• Classification of the Given Bodies:
• National Development Council (NDC): Established on 6th August 1952 by an executive resolution of the Government of India, making it an extra-constitutional, non-statutory body.
• Planning Commission: Established on 15th March 1950 by a Cabinet executive resolution, making it a non-statutory body.
• University Grants Commission (UGC): Established by an Act of Parliament—the UGC Act, 1956, making it a statutory body.
• Central Vigilance Commission (CVC): Originally established by an executive resolution in 1964, it was conferred statutory status via the CVC Act, 2003.
• Key Result: NDC (a) and Planning Commission (c) are non-statutory bodies.
• Key Takeaway: National Development Council and Planning Commission were created by executive resolutions, not statutes.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'आर्थिक नियोजन, पंचवार्षिक योजना व नीती आयोग (Planning, 12 FYPs & NITI Aayog)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

भारतातील आर्थिक नियोजनाची ऐतिहासिक पार्श्वभूमी (विश्वेश्वरय्या ते सर्वोदय योजना), नियोजन आयोग व NDC

भारतामध्ये स्वातंत्र्यपूर्व काळापासून आर्थिक नियोजनाची गरज प्रतिपादित करण्यात आली होती. सर मोक्षगुंडम विश्वेश्वरय्या यां...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

१ ली ते १२ वी पंचवार्षिक योजना (१९५१-२०१७): सर्व प्रतिमाने, उद्दिष्टे, यश-अपयश, योजना सुट्टी, रोलिंग प्लॅन व LPG सुधारणा

भारताने सोव्हिएत रशियाकडून (USSR) पंचवार्षिक योजनांची प्रेरणा घेऊन १९५१ ते २०१७ या काळात एकूण १२ पंचवार्षिक योजना, ३ वार...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

नीती आयोग (NITI Aayog): स्थापना, रचना, सहकारी संघराज्यवाद, बॉटम-अप दृष्टिकोन आणि प्रमुख निर्देशांक व अहवाल

भारत सरकारने ६५ वर्षे जुन्या नियोजन आयोगाच्या (Planning Commission) जागी १ जानेवारी २०१५ रोजी 'नीती आयोग' (NITI Aayog -...

वाचा➔
💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2012 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔