📅MPSC Rajyaseva Mains P2 2012 PaperGoogle वर फॉलो करा

गॅट्स (GATS) करारानुसार उच्चशिक्षणाचा अंतर्भाव सेवा क्षेत्रात केल्यामुळे कोणते परिणाम संभवतात ?
अ. परदेशातील विद्यापीठांना देशातील उच्चशिक्षण क्षेत्रात प्रवेश मिळणार नाही.
ब. एक सदस्यराष्ट्राला दुसऱ्या सदस्य राष्ट्रामध्ये सेवेवर आधारित व्यवसाय, धंदा, संस्था सुरू करण्याची मुभा असेल.
क. भारतात आपल्या शाखा काढण्याचा अधिकार परदेशातील शिक्षण संस्था/विद्यापीठाला मिळू शकेल.
ड. या शिक्षण संस्थांवर भारत सरकारचे फारसे नियंत्रण असणार नाही.
वरीलपैकी कोणते विधान बरोबर आहे ?

What are the effects of including higher education in service sector as per the GATS Agreement ?
a. No entry to foreign universities in the field of National Higher Education.
b. Scope to start service sector occupation, business, institution for the members in each others' countries.
c. The Foreign University/Educational Institutions will have an authority to start branches in India.
d. There will not be much control of Indian Government on these institutions.
Which of the statements given above is/are correct?

पर्याय (Options):
a
अ फक्त
a only
b
अ आणि ब फक्त
a and b only
c
अ, ब आणि क
a, b and c
d
ब, क आणि ड
b, c and d
✓ योग्य उत्तर
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय d
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ४ (D) (ब, क आणि ड) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• गॅट्स (GATS) करार व शिक्षण क्षेत्र: जागतिक व्यापार संघटनेच्या (WTO) 'वस्तू व सेवा व्यापाराविषयक सामान्य करारांतर्गत' (GATS) उच्चशिक्षणाचा समावेश आंतरराष्ट्रीय सेवा व्यापारात करण्यात आला.
• कराराचे स्वरूप व परिणाम:
• या करारामुळे सदस्य देशांना एकमेकांच्या देशांमध्ये सेवेवर आधारित शैक्षणिक संस्था आणि उपक्रम सुरू करण्याची मोकळीक मिळते (ब).
• परदेशी विद्यापीठे व संस्थांना भारतात 'व्यावसायिक उपस्थिती' (Commercial Presence - Mode 3) द्वारे स्वतःचे कॅम्पस व शाखा उघडण्याचा मार्ग खुला होतो (क).
• आंतरराष्ट्रीय बहुपक्षीय व्यापार नियमांमुळे आणि बाजारपेठ खुली करण्याच्या बंधनांमुळे अशा संस्थांवर राष्ट्रीय सरकारचे थेट व कडक नियंत्रण ठेवण्यावर मर्यादा येतात (ड).
• विधान (अ) चुकीचे आहे, कारण हा करार परकीय संस्थांना बंदी घालत नाही तर त्यांना प्रोत्साहन देतो.
• निष्कर्ष: म्हणून ब, क आणि ड ही विधाने बरोबर असून पर्याय (4) योग्य आहे.
• महत्त्वाची टीप: WTO च्या GATS करारानुसार उच्च शिक्षण सेवा क्षेत्रात आल्याने परदेशी विद्यापीठांना भारतात शाखा सुरू करण्याचे मार्ग उपलब्ध होतात.

The correct answer is Option D (b, c and d).

Key Points:
• GATS Agreement & Education: The General Agreement on Trade in Services (GATS) administered by the WTO categorizes higher education as a tradable service.
• Four Modes of Supply Under GATS:
• Mode 1: Cross-border supply (e-learning, distance education)
• Mode 2: Consumption abroad (students studying in foreign countries)
• Mode 3: Commercial presence (foreign universities establishing local campuses and branches) (c)
• Mode 4: Presence of natural persons (professors and researchers traveling abroad)
• Implications:
• It gives member countries mutual rights to establish educational operations (b).
• It enables foreign universities to set up branches in India (c).
• Domestic regulatory flexibility and national government oversight are challenged due to market access and national treatment disciplines under GATS rules (d).
• Statement (a) is incorrect because GATS actively promotes, rather than restricts, foreign entry.
• Key Result: Statements (b), (c), and (d) correctly summarize the effects.
• Key Takeaway: Under GATS, higher education is treated as a service, allowing foreign branch campuses and cross-border commercial presence.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'राज्यघटनेची निर्मिती, स्रोत, सरनामा व परिशिष्टे (Constitutional Framework & Features)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

संविधान सभेची निर्मिती, कामकाज, मसुदा समिती व राज्यघटना स्वीकृती

भारतीय संविधान हे भारताच्या सार्वभौमत्वाचे आणि लोकशाहीचे सर्वोच्च प्रतीक आहे. स्वतंत्र भारतासाठी स्वतःची एक स्वतंत्र घटन...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

भारतीय राज्यघटनेचे आंतरराष्ट्रीय स्रोत व भारत सरकार कायदा १९३५

भारतीय राज्यघटना ही केवळ उसनवारी नसून जगातील सर्वोत्कृष्ट लोकशाही मूल्यांचे भारतीय परिस्थितीनुसार केलेले सुंदर 'तुलनात्म...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

भारतीय संविधानाचा सरनामा (Preamble): तत्त्वे, उद्दिष्टे, ४२ वी घटनादुरुस्ती व सर्वोच्च न्यायालयाचे ऐतिहासिक खटले

भारतीय संविधानाचा सरनामा (Preamble / प्रास्ताविका / उद्देशिका) म्हणजे राज्यघटनेचे ओळखपत्र (Identity Card of the Constitu...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

भारतीय राज्यघटनेतील १२ परिशिष्टे (Schedules १ ते १२) व महत्त्वाच्या घटनादुरुस्त्या: नोट्स PDF

२६ जानेवारी १९५० रोजी मूळ राज्यघटनेत ८ परिशिष्टे (Schedules) होती. त्यानंतर विविध घटनादुरुस्त्यांद्वारे आणखी ४ परिशिष्टे...

वाचा➔
💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2012 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔