#46📅 MPSC Group C Mains 2025 - Paper 2 (सामान्य क्षमता चाचणी)(2025) +1 गुण

126 व्या घटना दुरुस्ती विधेयकाचा मुख्य उद्देश काय होता ?

What was the primary objective of the 126th Constitutional Amendment Bill?

पर्याय (Options):

अनुसूचित जाती / जमातींना आरक्षणाचा कालावधी वाढवणे

Extending reservation for Scheduled Castes/Scheduled Tribes

✓ योग्य उत्तर

निवडणूक आयोगाला अधिक अधिकार प्रदान करणे

Granting more power to the Election Commission

आर्थिक दृष्ट्या मागास वर्गासाठी नवीन आरक्षण

Introducing new reservations for Economically Weaker Sections

मराठी भाषेला अभिजात भाषेचा दर्जा देणे

Giving Marathi language the status of a classical language

✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय a

📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय १ (A) (अनुसूचित जाती / जमातींना आरक्षणाचा कालावधी वाढवणे) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• संसदेने संमत केलेले १२६ वे घटनादुरुस्ती विधेयक हे राष्ट्रपतींच्या मंजुरीनंतर '१०४ वा घटनादुरुस्ती कायदा, २०१९' म्हणून लागू झाले.
• भारतीय राज्यघटनेच्या अनुच्छेद ३३४ मध्ये सुधारणा करून लोकसभा आणि राज्य विधानसभांमधील अनुसूचित जाती (SC) आणि अनुसूचित जमाती (ST) यांच्या राजकीय आरक्षणाची मुदत पुढील १० वर्षांसाठी (२५ जानेवारी २०३० पर्यंत) वाढवणे.
• याच कायद्याने अँग्लो-इंडियन समुदायासाठीच्या नामांकनाद्वारे दिल्या जाणाऱ्या आरक्षणाची मुदत न वाढवून ते संपुष्टात आणले.
• पर्याय ३ चा संदर्भ: EWS आरक्षणासाठी १२४ वे विधेयक (१०३ वा कायदा) होता.
• म्हणून, या विधेयकाचा मुख्य उद्देश 'अनुसूचित जाती / जमातींना आरक्षणाचा कालावधी वाढवणे' हा होता.
• महत्त्वाची टीप: १२६ व्या घटनादुरुस्ती विधेयकाने (१०४ वी घटनादुरुस्ती) लोकसभा व विधानसभांमधील SC/ST आरक्षण २०३० पर्यंत वाढवले.

The correct answer is Option A (Extending reservation for Scheduled Castes/Scheduled Tribes).

Key Points:
• The Constitution (One Hundred and Twenty-Sixth Amendment) Bill, 2019 was enacted as the 104th Constitutional Amendment Act, 2019.
• Amended Article 334 of the Constitution to extend the reservation of seats for Scheduled Castes (SC) and Scheduled Tribes (ST) in the Lok Sabha and State Legislative Assemblies for another 10 years (from 70 years to 80 years, up to 25 January 2030).
• It did NOT extend the reservation for the Anglo-Indian community via nomination, thereby effectively ending the nominated seats for Anglo-Indians in Parliament and Assemblies.
• Clarification of Option 3: Reservations for EWS was introduced by the 124th Amendment Bill (103rd Amendment Act, 2019).
• Hence, the primary objective was extending reservation for SCs and STs.
• Key Takeaway: The 126th Amendment Bill (enacted as 104th Amendment Act) extended SC/ST reservation in Lok Sabha and Assemblies up to 2030.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स आणीबाणी विषयक तरतुदी व महत्त्वपूर्ण घटनादुरुस्त्या (Emergency & Amendments)

सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'आणीबाणी विषयक तरतुदी व महत्त्वपूर्ण घटनादुरुस्त्या (Emergency & Amendments)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

आणीबाणी विषयक तरतुदी (भाग १८, कलम ३५२ ते ३६०): राष्ट्रीय आणीबाणी, राष्ट्रपती राजवट व आर्थिक आणीबाणी

भारतीय राज्यघटनेच्या भाग १८ (कलम ३५२ ते ३६०) मध्ये आणीबाणीच्या असाधारण तरतुदी करण्यात आल्या आहेत. या तरतुदींचा मूळ उद्दे...

वाचा➔

मोफत नोट्स ⏱️ 40 मि. वाचन

महत्त्वपूर्ण व ऐतिहासिक घटनादुरुस्त्या (१ ली ते १०६ वी): कलम ३६८ दुरुस्ती पद्धत, ४२ वी, ४४ वी, ७३ वी, ८६ वी, १०१ वी ते १०६ वी

भारतीय राज्यघटनेच्या भाग २० (कलम ३६८) मध्ये संविधानात सुधारणा करण्याचा अधिकार आणि त्याची कार्यपद्धती स्पष्ट करण्यात आली...

वाचा➔

मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

भारतीय राज्यघटना २०२६ चालू घडामोडी: प्रमुख घटनादुरुस्त्या, सर्वोच्च न्यायालय ऐतिहासिक निकाल, नवीन फौजदारी कायदे व पदस्थ

भारतीय राज्यघटना व कायदा चालू घडामोडी २०२६ (सप्टेंबर २०२६ पर्यंत अद्ययावत): अधिकृत घटनात्मक पदस्थ (राष्ट्रपती, CJI, CEC,...

वाचा➔

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📲 ॲपमध्ये उघडा / डाऊनलोड टेस्ट सिरीज➔

←

मागील प्रश्न #45

खालीलपैकी कोणती घटना दुरुस्ती ही मूलभूत कर्तव्याशी संबंधित आ...

पुढील प्रश्न #47

खालीलपैकी कोणत्या प्रकारच्या शैक्षणिक संस्थांमध्ये, अनुच्छेद...

→

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Group C Mains 2025 - Paper 2 (सामान्य क्षमता चाचणी) इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण पेपर ➔

घरगुती उपभोगाला चालना देण्यासाठी प्राप्तिकरात घट करणे हे _______ याचे उदाहरण आहे.

उत्तर पहा ➔ 2

महाराष्ट्र मानवी विकास अहवाल 2012 अनुसार मानवी विकासाच्या खालीलपैकी कोणत्या निर्देशांकांमध्ये जिल्ह्यांतर्गत राज्यभर असमानता कायम आहे?
(a) उत्पन्न (b) अर्भक जीवन शक्यता (c) एकूण साक्षरता (d) स्थूल पटनोंदणी प्रमाण

उत्तर पहा ➔ 3

लोकसंख्या संक्रमण सिद्धांताच्या दुसऱ्या टप्प्यात मृत्यू दर कमी आणि _______ दिसून येतो.

उत्तर पहा ➔ 4

व्यापार चक्रातील आकुंचन या कालावधीत अर्थव्यवस्थेत खालीलपैकी कोणते बदल होतात?
(a) वस्तू व सेवांच्या किंमतीत वाढ
(b) वास्तविक GDP मधील घट
(c) रोजगारात घट
(d) गुंतवणुकीत घट

उत्तर पहा ➔ 5

शाश्वत विकास उद्दिष्टे (SDG) भारत निर्देशांक 2023-24 संदर्भात पुढील विधाने विचारात घ्या :
(a) या निर्देशांकाद्वारे सर्व राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांची शाश्वत विकास उद्दिष्टांच्या (SDGs) संदर्भातील प्रगती 113 निर्देशांकांच्या आधारे मोजली जाते, जी राष्ट्रीय निर्देशक ढाचा (NIF) शी सुसंगत आहे.
(b) प्रत्येक राज्य व केंद्रशासित प्रदेशासाठी सर्व 17 शाश्वत विकास उद्दिष्टांवर (SDGs) उद्दिष्टनिहाय गुण गणना केली जाते.
(c) एखाद्या राज्य किंवा केंद्रशासित प्रदेशाचा एकत्रित गुण क्रमांक (composite score) हा निर्देशांकात समाविष्ट असलेल्या SDGs वरील उद्दिष्टनिहाय गुणांचे एकत्रीकरण करून निश्चित केला जातो.
(d) या निर्देशांकात 0 गुण मिळणे म्हणजे त्या राज्याने किंवा केंद्रशासित प्रदेशाने मूल्यमापनातील SDG उद्दिष्टे पूर्णपणे साध्य केली आहेत असे दर्शविते.

उत्तर पहा ➔ 6

सहकारी विकास निधी (CDF) बद्दल योग्य विधान/ने कोणती आहेत?
(a) त्याची स्थापना नाबार्डने केली आहे.
(b) त्याची स्थापना 1993 मध्ये केली गेली.
(c) सहकारी पतसंस्थांचे मजबुतीकरण हे या योजनेचे एक उद्दिष्ट आहे.

उत्तर पहा ➔

📚 भारतीय राज्यघटना (Indian Polity) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)