संपूर्ण झाडाची वाढ खुंटणे, पानाचा गडद हिरवा रंग, ज्यात विकृत आणि मृत ऊतीचे लहान भाग असतात, हे फॉस्फरसच्या कमतरतेचे कोणते लक्षण आहे?

What symptoms of phosphorus deficiency is characterised by stunted growth of the entire plant, dark green colouration at the leaves which may be malformed and contains small areas of dead tissues is called as?
पर्याय (Options):
a
क्लोरोसिस
Chlorosis
b
विल्टिंग
Wilting
c
नेक्रोटिक स्पॉट्स
Necrotic spots
✓ योग्य उत्तर
d
लीफ कर्लिंग
Leaf curling
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय c
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय C (नेक्रोटिक स्पॉट्स / Necrotic spots) आहे.

सविस्तर स्पष्टीकरण:
वनस्पतींमध्ये फॉस्फरसच्या (Phosphorus - P) कमतरतेची मुख्य लक्षणे:
१. नेक्रोटिक स्पॉट्स (Necrotic spots): फॉस्फरसच्या तीव्र कमतरतेमुळे वनस्पतींच्या पेशींचा चयापचय बिघडतो आणि पेशी मरण पावतात, ज्यामुळे पानांवर मृत पेशींचे काळपट-तपकिरी किंवा लालसर ठिपके तयार होतात. याला 'नेक्रोसिस' किंवा 'नेक्रोटिक स्पॉट्स' म्हणतात.
२. झाडाची वाढ खुंटणे (Stunted growth): फॉस्फरस हा ATP (ऊर्जा चलन) आणि न्यूक्लिक ॲसिडचा (DNA/RNA) मुख्य घटक असल्याने त्याच्या अभावामुळे पेशी विभाजन मंदावते आणि मुळांची व रोपाची वाढ खुंटते.
३. पानांचा गडद हिरवा किंवा जांभळट रंग: ॲन्थोसॅयनिंन रंगद्रव्य साचल्यामुळे पानांचा रंग अनैसर्गिक गडद हिरवा ते जांभळट होतो.
४. इतर पर्यायांची लक्षणे:
- क्लोरोसिस (Chlorosis): हरितद्रव्य नष्ट होऊन पाने पिवळी पडणे (नायट्रोजन, मॅग्नेशियम किंवा लोहाच्या कमतरतेमुळे).
- विल्टिंग (Wilting): झाड कोमेजणे (पाण्याच्या कमतरतेमुळे).
- लीफ कर्लिंग (Leaf curling): पाने वाकडी-तिकडी किंवा चुरमडणे (व्हायरस किंवा बोरॉन/कॅल्शियम अभावामुळे).

म्हणून मृत ऊतींचे लहान भाग म्हणजेच 'नेक्रोटिक स्पॉट्स' होत.

The correct answer is Option C (Necrotic spots).

Detailed Step-by-Step Analysis:
1. Phosphorus (P) Deficiency Symptomatology: Phosphorus is indispensable for cellular energy transduction (ATP, ADP), phospholipid membranes, and nucleic acid synthesis.
2. When plants experience chronic phosphorus starvation:
- Cell division arrests, resulting in characteristic stunted root and shoot growth.
- Leaves turn an abnormal dark green, purple, or bronze due to anthocyanin hyper-accumulation.
- Localized tissue death (cellular necrosis) develops, presenting as distinct, small necrotic spots (areas of dead, desiccated brown tissue) on mature leaves.
3. Comparison with other terms:
- Chlorosis: Generalized loss of chlorophyll producing yellowing (Nitrogen/Magnesium/Iron deficiency).
- Wilting: Loss of turgor pressure caused by water stress.

Hence, Necrotic spots is the correct botanical symptom.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'जीवशास्त्र: पंचसृष्टी वर्गीकरण, पेशीशास्त्र व वनस्पतीशास्त्र (Cell Biology & Botany)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

सजीवांचे वर्गीकरण व व्हिटाकरची पंचसृष्टी पद्धती (Five Kingdom Classification of Living Organisms)

सजीवांचे वर्गीकरण व व्हिटाकरची पंचसृष्टी पद्धती (Five Kingdom Classification of Living Organisms) या घटकामध्ये वर्गीकरणा...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

पेशी रचना, पेशी अंगके व पेशी विभाजन (Cell Structure, Organelles, Mitosis & Meiosis)

पेशी रचना, पेशी अंगके व पेशी विभाजन (Cell Structure, Organelles, Mitosis & Meiosis) या घटकामध्ये पेशी विभाजन (Cell Divis...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

वनस्पतीशास्त्र: वनस्पतींचे वर्गीकरण (Cryptogams/Phanerogams), वनस्पती ऊती, प्रकाशसंश्लेषण व संप्रेरके (Botany)

वनस्पतीशास्त्र: वनस्पतींचे वर्गीकरण (Cryptogams/Phanerogams), वनस्पती ऊती, प्रकाशसंश्लेषण व संप्रेरके (Botany) या घटकामध...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 15 मि. वाचन

सजीवांचे आधुनिक वर्गीकरण, तीन डोमेन पद्धती व उत्क्रांतीवाद (Modern Classification, 3 Domains & Evolution)

लिनियस, व्हिटाकर व कार्ल वोस यांची ३ डोमेन पद्धती (Archaea, Bacteria, Eukarya), डार्विनचा नैसर्गिक निवड सिद्धांत, लॅमार्...

वाचा➔
💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Group B Prelims 2025 Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण पेपर ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔