वनस्पतींच्या कॅल्शियम चयापचयासाठी कोणत्या खनिजाची महत्त्वाची भूमिका असते?

Which mineral plays important role in calcium metabolism of plants?
पर्याय (Options):
a
मँगनीज
Manganese
b
तांबे
Copper
c
झिंक
Zinc
d
बोरॉन
Boron
✓ योग्य उत्तर
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय d
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय D (बोरॉन / Boron) आहे.

सविस्तर स्पष्टीकरण:
१. वनस्पती शरीरक्रियाशास्त्रात (Plant Physiology), 'बोरॉन' (Boron - B) आणि 'कॅल्शियम' (Calcium - Ca) यांच्या चयापचयाचा अत्यंत जवळचा आंतरसंबंध असतो. याला 'कॅल्शियम-बोरॉन समन्वय' (Ca-B synergism) म्हणतात.
२. कार्य: वनस्पतींच्या पेशीभित्तिकेतील (Cell wall) कॅल्शियम पेक्टेट तयार करणे, पेशीपटलाची अखंडता राखणे आणि कॅल्शियमचे पेशींमध्ये शोषण व वहन सुरळीत होण्यासाठी बोरॉन हे उत्प्रेरक म्हणून अनिवार्य असते. बोरॉनच्या कमतरतेमुळे कॅल्शियमचे चयापचय ठप्प होते.
३. याशिवाय बोरॉन हे शर्करेचे वहन (Sugar translocation), परागकणांचे अंकुरण (Pollen germination) आणि पेशी दीर्घीकरण यासाठी अत्यावश्यक सूक्ष्म अन्नद्रव्य (Micronutrient) आहे.

म्हणून वनस्पतींमधील कॅल्शियम चयापचयासाठी 'बोरॉन' महत्त्वाची भूमिका बजावते.

The correct answer is Option D (Boron).

Detailed Step-by-Step Analysis:
1. In plant mineral nutrition, Boron (B) exhibits an intimate metabolic synergy with Calcium (Ca). Boron directly modulates the absorption, mobility, and functional utilization of calcium ions across plant tissues.
2. Both elements are co-requisite structural constituents required for the synthesis and cross-linking of pectins (rhamnogalacturonan-II complexes) in the primary cell wall and plasma membrane.
3. Deficiencies in boron manifest identical physiological disorders to calcium deficiencies (dieback of apical meristems, blossom end rot, cracking of fruits).

Therefore, Boron is essential for calcium metabolism in plants.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'महाराष्ट्रातील राष्ट्रीय उद्याने, व्याघ्र प्रकल्प व खनिज संपत्ती' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Group B Prelims 2025 Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण पेपर ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔