महाराष्ट्रात डॉ. पंजाबराव देशमुख योजना राबविण्याचा हेतू काय ?
(1) शेतमालाची निर्यात वाढवण्यासाठी प्रोत्साहन देणे.
(2) जलसिंचनाकरिता वित्तिय मदत देण्यासाठी.
(3) शेतकऱ्यांना वेळेवर कर्ज फेडण्यास प्रोत्साहन म्हणून व्याजदरात सूट देण्यासाठी.
(4) शेतमालावर प्रक्रिया करण्यासाठी.
महाराष्ट्रात डॉ. पंजाबराव देशमुख योजना राबविण्याचा हेतू काय ?
(1) शेतमालाची निर्यात वाढवण्यासाठी प्रोत्साहन देणे.
(2) जलसिंचनाकरिता वित्तिय मदत देण्यासाठी.
(3) शेतकऱ्यांना वेळेवर कर्ज फेडण्यास प्रोत्साहन म्हणून व्याजदरात सूट देण्यासाठी.
(4) शेतमालावर प्रक्रिया करण्यासाठी.
What is the purpose of implementing Dr. Punjabrao Deshmukh Scheme in Maharashtra ?
(1) To promote export of agricultural goods
(2) Financial assistance to irrigation
(3) Interest rebate to motivate farmers for timely repayment of loan
(4) Processing of agricultural output
योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) (शेतकऱ्यांना वेळेवर कर्ज फेडण्यास प्रोत्साहन म्हणून व्याजदरात सूट देण्यासाठी.) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• मुख्य संकल्पना
• शेतकऱ्यांना नियमित कर्जफेड करण्याची सवय लागावी आणि सावकारी पाशातून सुटका व्हावी म्हणून महाराष्ट्र शासनाने व्याज सवलत योजना सुरू केली.
• योग्य उत्तराचे स्पष्टीकरण
• डॉ. पंजाबराव देशमुख व्याज सवलत योजनेचा मुख्य हेतू अल्पमुदत पीक कर्ज घेणाऱ्या शेतकऱ्यांना वेळेवर कर्ज फेडण्यासाठी प्रोत्साहित करणे आणि व्याजदरात सूट (Rebate) देणे हा आहे.
• या योजनेनुसार विहित मुदतीत कर्जाची परतफेड करणाऱ्या शेतकऱ्यांना:
• 1 लाख रुपयांपर्यंतच्या पीक कर्जावर 100% व्याज सवलत (0% व्याजदराने कर्ज).
• 1 ते 3 लाख रुपयांपर्यंतच्या कर्जावर अतिरिक्त व्याज सवलत दिली जाते.
• महत्त्वाची तथ्ये
• यामुळे सहकारी व राष्ट्रीयीकृत बँकांच्या पीक कर्ज वसुलीचे प्रमाण वाढण्यास मोठी मदत झाली आहे.
• परीक्षेतील ट्रॅप
• ही योजना सिंचनासाठी किंवा शेती निर्यातीसाठी नसून केवळ पीक कर्जाच्या व्याज सवलतीसाठी आहे.
• इतर पर्याय
• पर्याय 1 (निर्यात), पर्याय 2 (सिंचन) आणि पर्याय 4 (अन्न प्रक्रिया) या इतर स्वतंत्र योजनांच्या बाबी आहेत.
• महत्त्वाची टीप: महाराष्ट्रात डॉ. पंजाबराव देशमुख व्याज सवलत योजना शेतकऱ्यांना वेळेवर पीक कर्ज फेडण्यास प्रोत्साहन देण्यासाठी व्याजदरात सूट देते.
The correct answer is Option C (Interest rebate to motivate farmers for timely repayment of loan).
Key Points:
• Core Concept
• Agricultural credit discipline requires encouraging prompt debt servicing through interest subvention frameworks implemented by state governments.
• Why Correct
• The Government of Maharashtra launched the Dr. Punjabrao Deshmukh Interest Concession Scheme (डॉ. पंजाबराव देशमुख व्याज सवलत योजना) to incentivize farmers to repay short-term crop loans (Pik Karz) on or before the due date.
• Under this scheme:
• 1. Farmers repaying crop loans up to Rs. 1 lakh in time receive an interest rebate (making credit available at 0% effective interest).
• 2. For loans between Rs. 1 lakh and Rs. 3 lakh, an interest rebate of 1% to 2% was provided.
• Therefore, its explicit objective is providing interest rebates to motivate farmers for timely repayment of loans.
• Key Details
• This scheme significantly reduced default rates across Primary Agricultural Credit Societies (PACS) and District Central Co-operative Banks (DCCBs).
• Exam Traps
• Dr. Punjabrao Deshmukh's name is associated with several agrarian and educational initiatives; in agricultural finance, this specific state scheme is an interest rebate incentive.
• Other Options
• Options 1, 2, and 4 confuse this crop loan incentive with agro-export promotion, minor irrigation subsidies, or agro-processing schemes.
• Key Takeaway: Dr. Punjabrao Deshmukh Scheme in Maharashtra provides interest rebates to incentivize farmers for the timely repayment of short-term crop loans.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'परकीय व्यापार, व्यवहार तोल व आंतरराष्ट्रीय आर्थिक संस्था (Foreign Trade & BoP)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
भारताचा परकीय व्यापार (Foreign Trade): रचना, दिशा, प्रमुख निर्यात-आयात वस्तू व देश, परकीय व्यापार धोरण (FTP २०२३) आणि SEZ कायदा
परकीय व्यापार (Foreign Trade) हा देशाच्या आर्थिक विकासाचा इंजिन मानला जातो. यामध्ये एका देशाने जगातील इतर देशांशी केलेल्...
व्यवहार तोल (Balance of Payments - BoP): चालू खाते वि. भांडवली खाते, रुपयाची परिवर्तनीयता (तारापोर समिती) व रुपया अवमूल्यन इतिहास
व्यवहार तोल (Balance of Payments - BoP) हे एका निश्चित कालावधीत (साधारणपणे १ आर्थिक वर्षात) देशातील रहिवासी आणि उर्वरित...
आंतरराष्ट्रीय वित्तीय व व्यापार संस्था: आंतरराष्ट्रीय नाणेनिधी (IMF), जागतिक बँक गट (World Bank Group), WTO आणि ब्रिक्स बँक (NDB)
दुसऱ्या महायुद्धानंतर जागतिक आर्थिक स्थैर्य आणि पुनर्बांधणीसाठी जुलै १९४४ मध्ये अमेरिकेतील न्यू हॅम्पशायर येथील ब्रेटन व...
या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
खालील विधाने पहा: (a) रिजर्व बँक रेपोदरात कपात करुन व्यवस्थे...
शेतजमीनीचे क्षेत्रफळ आणि उत्पादकता यांच्या व्यस्त संबंधाचा व...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P4 2013 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 भारतीय अर्थव्यवस्था (Indian Economy) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :