‘मुन्शी-अय्यंगार सूत्र’ कशाशी संबंधित आहे ?
योग्य उत्तर पर्याय C (भाषा समस्या / Language issues) आहे.
सविस्तर स्पष्टीकरण:
१. पार्श्वभूमी: घटना समितीमध्ये (Constituent Assembly) स्वतंत्र भारताच्या राष्ट्रभाषेबाबत (National Language / Official Language) हिंदी समर्थक आणि अ-हिंदी भाषक (विशेषतः दक्षिण भारतीय सदस्य) यांच्यात अत्यंत तीव्र वाद निर्माण झाला होता.
२. सूत्र: हा भाषिक तिढा सोडवण्यासाठी के. एम. मुन्शी (K.M. Munshi) आणि एन. गोपाळस्वामी अय्यंगार (N. Gopalaswami Ayyangar) यांनी सप्टेंबर १९४९ मध्ये एक ऐतिहासिक सर्वसमावेशक तोडगा तयार केला, ज्याला 'मुन्शी-अय्यंगार सूत्र' (Munshi-Ayyangar Formula) म्हटले जाते.
३. या सूत्रातील मुख्य शिफारशी:
- देवनागरी लिपीतील हिंदी ही संघराज्याची 'अधिकृत भाषा' (राजभाषा) असेल (राष्ट्रभाषा नव्हे).
- आंतरराष्ट्रीय अंकांचा वापर केला जाईल.
- संविधानाच्या प्रारंभापासून १५ वर्षे (१९५० ते १९६५) सर्व सरकारी कामांसाठी इंग्रजी भाषेचा वापर सुरू राहील.
- हेच सूत्र पुढे संविधानाच्या भाग १७ मध्ये 'कलम ३४३' म्हणून स्वीकारले गेले.
म्हणून मुन्शी-अय्यंगार सूत्र हे 'भाषा समस्या' सोडवण्याशी संबंधित आहे.
The correct answer is Option C (Language issues).
Detailed Step-by-Step Historical & Constitutional Analysis:
1. Context: In September 1949, the Constituent Assembly experienced its most divisive ideological confrontation regarding the designation of a national/official language between pro-Hindi purists and non-Hindi-speaking representatives.
2. The Compromise: Drafting Committee members K.M. Munshi and N. Gopalaswami Ayyangar crafted a pragmatic linguistic compromise termed the 'Munshi-Ayyangar Formula'.
3. Key Pillars of the Formula:
- Hindi in the Devanagari script was designated as the 'Official Language of the Union' (Article 343(1)), avoiding the controversial term 'National Language';
- The international form of Indian numerals was mandated for official purposes;
- English was maintained as an associate official language for an initial transitional period of 15 years.
Hence, the Munshi-Ayyangar formula is intrinsically related to language issues.
या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'राज्यघटनेची निर्मिती, स्रोत, सरनामा व परिशिष्टे (Constitutional Framework & Features)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
संविधान सभेची निर्मिती, कामकाज, मसुदा समिती व राज्यघटना स्वीकृती
भारतीय संविधान हे भारताच्या सार्वभौमत्वाचे आणि लोकशाहीचे सर्वोच्च प्रतीक आहे. स्वतंत्र भारतासाठी स्वतःची एक स्वतंत्र घटन...
भारतीय राज्यघटनेचे आंतरराष्ट्रीय स्रोत व भारत सरकार कायदा १९३५
भारतीय राज्यघटना ही केवळ उसनवारी नसून जगातील सर्वोत्कृष्ट लोकशाही मूल्यांचे भारतीय परिस्थितीनुसार केलेले सुंदर 'तुलनात्म...
भारतीय संविधानाचा सरनामा (Preamble): तत्त्वे, उद्दिष्टे, ४२ वी घटनादुरुस्ती व सर्वोच्च न्यायालयाचे ऐतिहासिक खटले
भारतीय संविधानाचा सरनामा (Preamble / प्रास्ताविका / उद्देशिका) म्हणजे राज्यघटनेचे ओळखपत्र (Identity Card of the Constitu...
भारतीय राज्यघटनेतील १२ परिशिष्टे (Schedules १ ते १२) व महत्त्वाच्या घटनादुरुस्त्या: नोट्स PDF
२६ जानेवारी १९५० रोजी मूळ राज्यघटनेत ८ परिशिष्टे (Schedules) होती. त्यानंतर विविध घटनादुरुस्त्यांद्वारे आणखी ४ परिशिष्टे...
🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज
सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा
‘ग्राम पंचायतीचे संघटन’ हा विषय भारतीय राज्यघटनेच्या _______...
भारतीय संविधानात खालील अनुच्छेदानुसार निर्वाचन आयोगाची तरतूद...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Group B Prelims 2024 Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण पेपर ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 भारतीय राज्यघटना (Indian Polity) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?
