📅MPSC Rajyaseva Mains P2 2012 PaperGoogle वर फॉलो करा

जनहितार्थ याचिकेचा उद्देश काय आहे ?
अ. सामाजिक न्याय प्रस्थापित करणे
ब. सर्वसामान्य जनतेला पाठिंबा देणे
क. व्यक्तीहित जोपासण्याचा प्रयत्न करणे
ड. सामाजिक समता प्रस्थापित करणे
खालीपैकी योग्य पर्याय निवडा :

What does the Public Interest Litigation aim at ?
a. To establish social justice
b. To support common people
c. To fulfil the personal interests
d. To establish social equality
Choose the correct option:

पर्याय (Options):
a
अ, ड
a, d
b
फक्त ब
Only b
c
फक्त क
Only c
✓ योग्य उत्तर
d
ब, क
b, c
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय c
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) (फक्त क) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• जनहित याचिकेची (PIL) संकल्पना: भारतामध्ये 1980 च्या दशकात न्यायमूर्ती पी. एन. भगवती आणि न्यायमूर्ती व्ही. आर. कृष्ण अय्यर यांनी पारंपारिक 'दाद मागण्याचा अधिकार' (Locus Standi) शिथिल करून जनहित याचिकेची संकल्पना रुजवली.
• जनहित याचिकेचे उद्दिष्ट: सामाजिक न्याय प्रस्थापित करणे (अ), सर्वसामान्यांचे हक्क जपणे (ब) आणि सामाजिक समता प्रस्थापित करणे (ड) हे जनहित याचिकेचे प्रमुख सकारात्मक उद्देश आहेत.
• वैयक्तिक स्वार्थाचा अभाव: जनहित याचिका ही कधीही खाजगी नफा, व्यक्तिगत प्रसिद्धी किंवा व्यक्तीहित जोपासण्यासाठी वापरता येत नाही.
• आयोगाची उत्तरतालिका: MPSC च्या अधिकृत अंतिम उत्तरतालिकेनुसार (Set A, Q.28) पर्याय क्रमांक (3) म्हणजेच 'फक्त क' हे उत्तर ग्राह्य धरण्यात आले आहे.
• महत्त्वाची टीप: जनहित याचिका (PIL) ही सामाजिक न्यायासाठी व सार्वजनिक हितासाठी असून वैयक्तिक स्वार्थासाठी तिचा वापर करता येत नाही.

The correct answer is Option C (Only c).

Key Points:
• Concept of Public Interest Litigation (PIL): Introduced in India around the early 1980s by Justice P.N. Bhagwati and Justice V.R. Krishna Iyer, relaxing the traditional rule of *locus standi*.
• Aims of PIL: Designed to advance the cause of public good, establish socio-economic justice (a), empower common people (b), and promote human rights and social equality (d).
• Anti-Goal: PIL is strictly intended to vindicate collective/public rights; personal gain, private profit, political motive, or malicious objectives ('fulfilling personal interests' - c) run diametrically contrary to its philosophy.
• Official MPSC Answer Key: In the official answer key for Set A, Option 3 ('Only c') was recorded as the correct response. It tests the core inversion/negation of PIL, noting that self-interest is what PIL deliberately counters or highlights from a critical perspective.
• Key Takeaway: PIL relaxes locus standi to champion public interest and social justice, excluding personal/private litigation motives.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'भारतीय न्यायव्यवस्था: सर्वोच्च न्यायालय, उच्च न्यायालये व दुय्यम न्यायालये (Indian Judiciary)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

सर्वोच्च न्यायालय (Supreme Court - कलम १२४ ते १४७): रचना, कॉलेजियम पद्धत, अधिकारक्षेत्रे व न्यायालयीन पुनर्विलोकन

भारताने अमेरिकेप्रमाणे दुहेरी न्यायालयीन व्यवस्था (Dual Judiciary) न स्वीकारता 'एकात्मिक व स्वतंत्र न्यायव्यवस्था' (Inte...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

उच्च न्यायालये (कलम २१४ ते २३१) व दुय्यम न्यायालये: मुंबई उच्च न्यायालय, रिट अधिकार (कलम २२६), लोकअदालत व NGT

भारतात उच्च न्यायालयांची स्थापना १८६१ च्या 'इंडियन हायकोर्ट्स ॲक्ट' अन्वये १८६२ मध्ये सर्वप्रथम कलकत्ता, बॉम्बे (मुंबई)...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

सर्वोच्च न्यायालयाचे ऐतिहासिक घटनात्मक खटले (Landmark SC Judgments): केशवानंद भारती, मिनर्व्हा मिल्स, पुट्टास्वामी व २०२६ पर्यंतचे निकाल

भारतीय राज्यघटनेच्या इतिहासातील सर्व अत्यंत महत्त्वाचे खटले (Landmark Constitutional Cases): शंकरी प्रसाद ते केशवानंद भा...

वाचा➔
💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2012 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔