#70📅 MPSC Rajyaseva Mains P4 2012 Official Question Paper(2012) +1 गुण

विकासाचे निर्देशक कोणते ?
अ. उत्पन्न निर्देशांक
ब. उत्पन्नेतर निर्देशांक
क. सामाजिक आणि राजकीय विकास निर्देशांक
ड. मानवी विकास निर्देशांक
वरीलपैकी कोणते विधान बरोबर आहे ?

What are the indicators of development ?
a. Income index
b. Non-income indices
c. Social and political development index
d. Human Development Index
Which of the statements given above is/are correct?

पर्याय (Options):

अ फक्त

a only

अ आणि ब फक्त

a and b only

अ, ब आणि क

a, b and c

अ, ब आणि ड

a, b and d

✓ योग्य उत्तर

✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय d

📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ४ (D) (अ, ब आणि ड) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• विकासाचे निर्देशक (Indicators of Development):
• आधुनिक अर्थशास्त्रात विकासाचे मोजमाप करण्यासाठी उत्पन्न आणि मानवी कल्याणाच्या विविध निर्देशांकांचा वापर केला जातो.
• प्रमुख मान्य निर्देशक:
• (अ) उत्पन्न निर्देशांक (Income Index): राहणीमानाचा दर्जा व दरडोई राष्ट्रीय उत्पन्न मोजणारा निर्देशांक.
• (ब) उत्पन्नेतर निर्देशांक (Non-income Indices): आरोग्य, आयुर्मान आणि शैक्षणिक प्राप्ती मोजणारे निर्देशांक.
• (ड) मानवी विकास निर्देशांक (HDI): UNDP द्वारे उत्पन्न, आरोग्य व शिक्षणाचा एकत्रित समन्वय साधून तयार केलेला निर्देशांक.
• MPSC अधिकृत उत्तरतालिका: आयोगाच्या अधिकृत उत्तरतालिकेनुसार पर्याय ४ (अ, ब आणि ड) हे अचूक उत्तर निश्चित करण्यात आले आहे.
• महत्त्वाची टीप: विकासाच्या प्रमुख निर्देशांकांमध्ये उत्पन्न निर्देशांक, उत्पन्नेतर निर्देशांक आणि मानवी विकास निर्देशांक (HDI) यांचा समावेश होतो.

The correct answer is Option D (a, b and d).

Key Points:
• Economic and Human Development Indicators:
• Economic development is measured beyond pure GDP growth using a multi-dimensional matrix of quantitative and qualitative indices.
• Established Core Development Indicators:
• Statement (a) Income Index: Measures material standard of living (e.g., GNI/GDP per capita adjusted for PPP).
• Statement (b) Non-income Indices: Covers health (life expectancy at birth) and education (mean and expected years of schooling).
• Statement (d) Human Development Index (HDI): The UNDP's composite geometric mean metric combining income and non-income dimensions.
• MPSC Final Key Designation: The official answer key marks Option 4 (a, b and d) as the correct combination.
• Key Takeaway: Development indicators encompass the income index, non-income indices (health and education), and the composite HDI.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स आर्थिक नियोजन, पंचवार्षिक योजना व नीती आयोग (Planning, 12 FYPs & NITI Aayog)

सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'आर्थिक नियोजन, पंचवार्षिक योजना व नीती आयोग (Planning, 12 FYPs & NITI Aayog)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

भारतातील आर्थिक नियोजनाची ऐतिहासिक पार्श्वभूमी (विश्वेश्वरय्या ते सर्वोदय योजना), नियोजन आयोग व NDC

भारतामध्ये स्वातंत्र्यपूर्व काळापासून आर्थिक नियोजनाची गरज प्रतिपादित करण्यात आली होती. सर मोक्षगुंडम विश्वेश्वरय्या यां...

वाचा➔

मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

१ ली ते १२ वी पंचवार्षिक योजना (१९५१-२०१७): सर्व प्रतिमाने, उद्दिष्टे, यश-अपयश, योजना सुट्टी, रोलिंग प्लॅन व LPG सुधारणा

भारताने सोव्हिएत रशियाकडून (USSR) पंचवार्षिक योजनांची प्रेरणा घेऊन १९५१ ते २०१७ या काळात एकूण १२ पंचवार्षिक योजना, ३ वार...

वाचा➔

मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

नीती आयोग (NITI Aayog): स्थापना, रचना, सहकारी संघराज्यवाद, बॉटम-अप दृष्टिकोन आणि प्रमुख निर्देशांक व अहवाल

भारत सरकारने ६५ वर्षे जुन्या नियोजन आयोगाच्या (Planning Commission) जागी १ जानेवारी २०१५ रोजी 'नीती आयोग' (NITI Aayog -...

वाचा➔

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📲 ॲपमध्ये उघडा / डाऊनलोड टेस्ट सिरीज➔

←

मागील प्रश्न #69

पाश्चिमात्य देशांच्या तुलने मधे भारतातील गायींचे वार्षिक सरा...

पुढील प्रश्न #71

हेक्श्चर ओहोलिनचा आंतरराष्ट्रीय व्यापाराचा सिद्धांत खालीलपैक...

→

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P4 2012 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔ 2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔ 3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔ 4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔ 5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔ 6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔

📚 भारतीय अर्थव्यवस्था (Indian Economy) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)

सर्व पहा ➔

उत्तर पहा ➔ 2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔ 3

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड