#70📅 MPSC Rajyaseva Mains P4 2018 Official Question Paper(2018) +1 गुण

लोकसंख्या संक्रमण सिद्धांताच्या विश्लेषणात आर्थिक विकासाच्या निरनिराळ्या टप्प्यांमध्ये झालेला बदल कोणता आहे?

What are the changes in the analysis of the theory of population transition in different phases of economic development?

पर्याय (Options):

जन्मदर व मृत्यूदर दोन्ही उच्च असतात.

Birth rate and death rate are both very high.

आर्थिक विकास घडून लोकांच्या उत्पन्नात वाढ होते.

There is an increase in the income of the people due to economic development.

कृषी अर्थव्यवस्थेचे औद्योगिक अर्थव्यवस्थेमध्ये रूपांतर होते.

The agricultural economy is converted into an industrial economy.

वरील सर्व.

All of the above.

✓ योग्य उत्तर

✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय d

📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ४ (D) (वरील सर्व.) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• लोकसंख्या संक्रमण सिद्धांत (Demographic Transition Theory) आर्थिक विकास आणि लोकसंख्या बदलांचे टप्पे स्पष्ट करतो.
• पहिल्या टप्प्यात जन्मदर व मृत्यूदर दोन्ही उच्च असतात.
• आर्थिक विकासामुळे लोकांच्या उत्पन्नात आणि राहणीमानात वाढ होते.
• प्राथमिक कृषी अर्थव्यवस्थेचे रूपांतर औद्योगिक अर्थव्यवस्थेत होते.
• हे सर्व बदल संक्रमण सिद्धांताच्या विविध टप्प्यांत दिसून येतात, त्यामुळे पर्याय (4) योग्य आहे.
• महत्त्वाची टीप: लोकसंख्या संक्रमण सिद्धांतात उच्च जन्म-मृत्यू दर, वाढते उत्पन्न आणि कृषी ते उद्योग असा बदल समाविष्ट आहे.

The correct answer is Option D (All of the above.).

Key Points:
• The Theory of Demographic Transition outlines population growth stages alongside economic development.
• Phase 1: Both birth and death rates are very high, keeping population growth slow (Statement 1).
• Economic progress and income: As development occurs, living standards, medical facilities, and income levels rise (Statement 2).
• Structural transformation: Economies transition from backward agrarian setups to advanced industrial and urbanized economies (Statement 3).
• Since all these evolutionary structural changes are analyzed across the phases of demographic and economic transition, option (4) (All of the above) is correct.
• Key Takeaway: Demographic transition reflects high birth/death rates initially, rising incomes, and structural shifts from agriculture to industry.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स आर्थिक नियोजन, पंचवार्षिक योजना व नीती आयोग (Planning, 12 FYPs & NITI Aayog)

सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'आर्थिक नियोजन, पंचवार्षिक योजना व नीती आयोग (Planning, 12 FYPs & NITI Aayog)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

भारतातील आर्थिक नियोजनाची ऐतिहासिक पार्श्वभूमी (विश्वेश्वरय्या ते सर्वोदय योजना), नियोजन आयोग व NDC

भारतामध्ये स्वातंत्र्यपूर्व काळापासून आर्थिक नियोजनाची गरज प्रतिपादित करण्यात आली होती. सर मोक्षगुंडम विश्वेश्वरय्या यां...

वाचा➔

मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

१ ली ते १२ वी पंचवार्षिक योजना (१९५१-२०१७): सर्व प्रतिमाने, उद्दिष्टे, यश-अपयश, योजना सुट्टी, रोलिंग प्लॅन व LPG सुधारणा

भारताने सोव्हिएत रशियाकडून (USSR) पंचवार्षिक योजनांची प्रेरणा घेऊन १९५१ ते २०१७ या काळात एकूण १२ पंचवार्षिक योजना, ३ वार...

वाचा➔

मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

नीती आयोग (NITI Aayog): स्थापना, रचना, सहकारी संघराज्यवाद, बॉटम-अप दृष्टिकोन आणि प्रमुख निर्देशांक व अहवाल

भारत सरकारने ६५ वर्षे जुन्या नियोजन आयोगाच्या (Planning Commission) जागी १ जानेवारी २०१५ रोजी 'नीती आयोग' (NITI Aayog -...

वाचा➔

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📲 ॲपमध्ये उघडा / डाऊनलोड टेस्ट सिरीज➔

←

मागील प्रश्न #69

हरित क्रांती यामुळे घडली. (a) उच्च पैदास प्रकार बियाणे (b) श...

पुढील प्रश्न #71

सन 2013-14 मध्ये महाराष्ट्राने आर्थिक विकास वेगाने झालेचे अन...

→

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P4 2018 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔ 2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔ 3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔ 4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔ 5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔ 6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔

📚 भारतीय अर्थव्यवस्था (Indian Economy) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)

सर्व पहा ➔

उत्तर पहा ➔ 2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔ 3

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड