हरित क्रांती यामुळे घडली. (a) उच्च पैदास प्रकार बियाणे (b) शेतकऱ्यांचा कर्ज बाजारीपणा (c) किमान आधार किंमत (d) सिंचन पर्यायी उत्तरे :
योग्य उत्तर पर्याय १ (A) ((a), (c) आणि (d)) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• १९६० च्या दशकात भारतात आलेली हरित क्रांती ही आधुनिक कृषी तंत्रज्ञानाचा परिणाम होती.
• उच्च पैदास देणारे बियाणे (HYV Seeds) (a) हा याचा गाभा होता.
• या बियाण्यांच्या यशस्वी वाढीसाठी सिंचनाची (Irrigation) (d) खात्रीशीर सोय आवश्यक होती.
• तसेच शेतकऱ्यांना आर्थिक सुरक्षितता देण्यासाठी किमान आधारभूत किंमत (MSP) (c) सारख्या संस्थात्मक उपायांनी मदत केली.
• शेतकऱ्यांचा कर्जबाजारीपणा (b) हा हरित क्रांतीचा घटक नसून शेतीपुढील एक समस्या आहे.
• त्यामुळे (a), (c) आणि (d) योग्य असल्याने पर्याय (1) अचूक आहे.
• महत्त्वाची टीप: हरित क्रांती ही उच्च पैदास बियाणे, सिंचन आणि किमान आधारभूत किंमत (MSP) यांच्यामुळे घडली.
The correct answer is Option A ((a), (c) and (d)).
Key Points:
• The Green Revolution in India (initiated in the 1960s) transformed Indian agriculture from food deficiency to self-sufficiency.
• Its technological package relied fundamentally on High Yielding Variety (HYV) seeds (a) of wheat and rice.
• Adequate and controlled Irrigation (d) water supply was essential for the success of HYV seeds.
• Institutional support like Minimum Support Prices (MSP) (c) provided price certainty and incentivized farmers to adopt capital-intensive modern inputs.
• Farmer indebtedness (b) is a socio-economic malady, not a positive driving factor or cause of the Green Revolution.
• Therefore, (a), (c), and (d) contributed to the Green Revolution, making option (1) correct.
• Key Takeaway: Green Revolution was driven by HYV seeds, irrigation, and minimum support prices.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'कृषी व ग्रामीण अर्थव्यवस्था: MSP, CACP, FCI, PDS, NFSA, NABARD व शेती सुधारणा (Agriculture & Rural Economy)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
कृषी क्षेत्राच्या पुनरुज्जीवनासाठी राष्ट्रीय शेतकरी आयोगाने...
लोकसंख्या संक्रमण सिद्धांताच्या विश्लेषणात आर्थिक विकासाच्या...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P4 2018 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 भारतीय अर्थव्यवस्था (Indian Economy) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :