#93📅 MPSC Group C Mains 2025 - Paper 2 (सामान्य क्षमता चाचणी)(2025) +1 गुण

______ ही रेषा उत्पन्न व उपभोग यामधील मर्यादा निश्चित करते.

______ this line determines the limit between income and consumption.

पर्याय (Options):

समखर्च रेषा

Iso-cost line

समउत्पन्न रेषा

Iso-income line

समउपभोग रेषा

Iso-consumption line

दारिद्र्य रेषा

Poverty line

✓ योग्य उत्तर

✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय d

📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ४ (D) (दारिद्र्य रेषा) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• दारिद्र्य रेषा ही अशी काल्पनिक मर्यादा रेषा आहे, जी व्यक्तीच्या किमान मूलभूत गरजा (अन्न, वस्त्र, निवारा, आरोग्य, शिक्षण) पूर्ण करण्यासाठी आवश्यक असणाऱ्या किमान उत्पन्न किंवा किमान उपभोग खर्चावर (Consumption Expenditure) आधारित असते.
• ही रेषा समाजातील लोकसंख्येची दारिद्र्यरेषेखालील (BPL) आणि दारिद्र्यरेषेवरील (APL) अशी विभागणी करते.
• भारतात तेंडुलकर आणि रंगराजन कार्यगटांनी दरडोई मासिक उपभोग खर्चाच्या (MPCE) आधारे दारिद्र्य रेषेची निश्चिती केली होती.
• म्हणून, उत्पन्न व किमान उपभोग यांमधील मर्यादा निश्चित करणारी रेषा म्हणजे 'दारिद्र्य रेषा' होय.
• महत्त्वाची टीप: किमान जीवनमानासाठी लागणारा आवश्यक उपभोग खर्च आणि उत्पन्न यांची सीमारेषा म्हणजे दारिद्र्य रेषा होय.

The correct answer is Option D (Poverty line).

Key Points:
• The Poverty Line (दारिद्र्य रेषा) is an economic threshold benchmark based on minimum income or per capita Monthly Per Capita Consumption Expenditure (MPCE) required to fulfill basic subsistence needs (food calories, clothing, shelter, health, education).
• It divides the population into two distinct groups: those above the line (APL) and those below the line (BPL).
• In Indian economic planning (e.g., Lakdawala, Tendulkar, and Rangarajan committees), poverty estimation is fundamentally anchored to minimum consumption expenditure and income thresholds.
• In microeconomics, an Iso-cost line represents combinations of factors that cost the same total amount, whereas the Poverty Line specifically demarcates minimum income/consumption limits.
• Key Takeaway: The Poverty Line is the economic benchmark separating adequate from inadequate income and consumption expenditure.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स दारिद्र्य, बेरोजगारी व मानवी विकास (Poverty, Unemployment & Human Development)

सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'दारिद्र्य, बेरोजगारी व मानवी विकास (Poverty, Unemployment & Human Development)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

दारिद्र्य संकल्पना, मोजमाप पद्धती, दारिद्र्य रेषा व सर्व तज्ज्ञ समित्या (दांडेकर-रथ ते तेंडुलकर व रंगराजन)

Topic 61: दारिद्र्य व बेरोजगारी Note ID: 125 दारिद्र्य संकल्पना, मोजमाप पद्धती, दारिद्र्य रेषा व सर्व तज्ज्ञ समित्या निर...

वाचा➔

मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

बेरोजगारी: प्रकार, मोजमाप पद्धती (UPS, UPSS, CWS, CDS), PLFS अहवाल व प्रमुख राष्ट्रीय रोजगार योजना

Topic 61: दारिद्र्य व बेरोजगारी Note ID: 126 बेरोजगारी: संकल्पना, सर्व प्रकार, मोजमाप पद्धती (UPS, UPSS, CWS, CDS) व PLF...

वाचा➔

मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

मानवी विकास निर्देशांक (HDI): ३ आयाम, ४ निर्देशक, असमानता समायोजित IHDI, GII व भारतातील कल्याणकारी धोरणे

Topic 61: दारिद्र्य व बेरोजगारी Note ID: 127 मानवी विकास निर्देशांक (HDI): ३ आयाम, ४ निर्देशक, IHDI, GII व भारतातील कल्य...

वाचा➔

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📲 ॲपमध्ये उघडा / डाऊनलोड टेस्ट सिरीज➔

←

मागील प्रश्न #92

संपूर्ण आर्थिक क्रियाकलापाच्या सतत वाढ आणि घट होण्याच्या निय...

पुढील प्रश्न #94

ॲडम स्मिथ यांच्या मते दोन देशांमध्ये आंतरराष्ट्रीय व्यापार ह...

→

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Group C Mains 2025 - Paper 2 (सामान्य क्षमता चाचणी) इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण पेपर ➔

घरगुती उपभोगाला चालना देण्यासाठी प्राप्तिकरात घट करणे हे _______ याचे उदाहरण आहे.

उत्तर पहा ➔ 2

महाराष्ट्र मानवी विकास अहवाल 2012 अनुसार मानवी विकासाच्या खालीलपैकी कोणत्या निर्देशांकांमध्ये जिल्ह्यांतर्गत राज्यभर असमानता कायम आहे?
(a) उत्पन्न (b) अर्भक जीवन शक्यता (c) एकूण साक्षरता (d) स्थूल पटनोंदणी प्रमाण

उत्तर पहा ➔ 3

लोकसंख्या संक्रमण सिद्धांताच्या दुसऱ्या टप्प्यात मृत्यू दर कमी आणि _______ दिसून येतो.

उत्तर पहा ➔ 4

व्यापार चक्रातील आकुंचन या कालावधीत अर्थव्यवस्थेत खालीलपैकी कोणते बदल होतात?
(a) वस्तू व सेवांच्या किंमतीत वाढ
(b) वास्तविक GDP मधील घट
(c) रोजगारात घट
(d) गुंतवणुकीत घट

उत्तर पहा ➔ 5

शाश्वत विकास उद्दिष्टे (SDG) भारत निर्देशांक 2023-24 संदर्भात पुढील विधाने विचारात घ्या :
(a) या निर्देशांकाद्वारे सर्व राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांची शाश्वत विकास उद्दिष्टांच्या (SDGs) संदर्भातील प्रगती 113 निर्देशांकांच्या आधारे मोजली जाते, जी राष्ट्रीय निर्देशक ढाचा (NIF) शी सुसंगत आहे.
(b) प्रत्येक राज्य व केंद्रशासित प्रदेशासाठी सर्व 17 शाश्वत विकास उद्दिष्टांवर (SDGs) उद्दिष्टनिहाय गुण गणना केली जाते.
(c) एखाद्या राज्य किंवा केंद्रशासित प्रदेशाचा एकत्रित गुण क्रमांक (composite score) हा निर्देशांकात समाविष्ट असलेल्या SDGs वरील उद्दिष्टनिहाय गुणांचे एकत्रीकरण करून निश्चित केला जातो.
(d) या निर्देशांकात 0 गुण मिळणे म्हणजे त्या राज्याने किंवा केंद्रशासित प्रदेशाने मूल्यमापनातील SDG उद्दिष्टे पूर्णपणे साध्य केली आहेत असे दर्शविते.

उत्तर पहा ➔ 6

सहकारी विकास निधी (CDF) बद्दल योग्य विधान/ने कोणती आहेत?
(a) त्याची स्थापना नाबार्डने केली आहे.
(b) त्याची स्थापना 1993 मध्ये केली गेली.
(c) सहकारी पतसंस्थांचे मजबुतीकरण हे या योजनेचे एक उद्दिष्ट आहे.

उत्तर पहा ➔

📚 भारतीय अर्थव्यवस्था (Indian Economy) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)